जडीबुटीमा जीवन खोज्ने ल्होमी
अल्पसङ्ख्यक हिमाली जाति हो–ल्होमी । यो जाति तिब्बत भूमिबाट शताब्दीयौँ पहिले नेपाल प्रवेश गरेको मानिन्छ । यो जातिलाई शिङसावा, स्यीङ्साबा वा कारभोटे, भोटिया भनेर पनि चिनिन्छ ।
बन्द छ खुलामञ्च
काठमाडौँको मध्यभागमा अवस्थित खुलामञ्च चिटिक्क परेको छ । मैदानमा हरियो दुबो, मञ्च सप्तरङ्गी कलरले सजिएको छ भने चारैतिर आकर्षक पैदलमार्ग बनाइएको छ । खुलापनको प्रतीक अर्थात् अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको सङ्गमस्थल खुलामञ्च सुन्दर र आकर्षक देखिए पनि ‘बन्द’ छ ।
उम्मेदवारको वाचा भ्रष्टाचार उन्मूलन र सुशासन मुख्य एजेन्डा
बाँके जिल्लामा विभिन्न दलबाट उम्मेदवार बनेकाले आआफ्नो प्रतिबद्धता तथा वाचा सार्वजनिक गर्न थालेका छन् । सो क्रममा बाँके–२ का राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेदवार विवेककुमार श्रेष्ठले बुधबार आफ्नो वाचापत्र सार्वजनिक गर्नुभएको छ भने बिहीबार एमालेका उम्मेदवार इस्तियाक राईले पनि आफ्नो प्रतिबद्धतापत्र सार्वजनिक गर्नुभएको छ । यसअघि सोही निर्वाचन क्षेत्रका नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका उम्मेदवार दीपेन्द्र विष्टले सार्वजनिक गरिसक्नुभएको छ ।
तीन महिनापछि बल्यो बिजुली
हिमालपारिको गाउँपालिका चुमनुब्री गाउँपालिकाको सामागाउँ र साम्दोका बासिन्दाले तीन महिनापछि पुनः बिजुली बाल्न पाएका छन् । सामागाउँ जलविद्युत् आयोजनाको उपकरण मर्मत सम्पन्न भएसँगै विद्युत् सुचारु भएको छ । लघुजलविद्युत् आयोजनाका अध्यक्ष वीरबहादुर लामाका अनुसार जलविद्युत् आयोजनाको मेसिनमा प्राविधिक समस्या आएपछि तीन महिनादेखि बन्द रहेको आयोजना हाल पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आएको छ ।
गाउँको समस्या सुनाउन उम्मेदवार पर्खंदै मतदाता
फागुन २१ गते हुने निर्वाचनमा मतदान गर्न आतुर रहेका मतदाताले आफ्नो माग सम्बोधन गर्ने उम्मेदवारलाई मतदान गर्ने मनसाय बनाएका छन् । अहिले बर्दियाका गाउँ गाउँमा मतदाता राजनीतिक दलका उम्मेदवार पर्खेर बसिरहेका छन् ।
समावेशीकरणको दिशामा नयाँ फड्को : गोरखापत्रद्वारा प्रकाशित बाहिङ भाषा
समावेशीकरणको दिशामा नयाँ फड्को : गोरखापत्रद्वारा प्रकाशित बाहिङ भाषा
पुरानै विकासे प्रतिबद्धता
सुर्खेत निर्वाचन क्षेत्र नं. २ का प्रतिनिधि सभा सदस्यका पाँच जना उम्मेदवारले जिल्लाको विकास निर्माणमा पुरानै योजनाको प्रतिबद्धता दोहो¥याएका छन् । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका झकबहादुर मल्ल, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका रमेशकुमार सापकोटा, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका कविराम पुरी, उज्यालो नेपाल पार्टीका गम्भीरसिंह भुल र स्वतन्त्र उम्मेदवार कृष्ण खत्रीले एकै ठाउँबाट जिल्लाको विकास र समृद्धिका लागि उही पुरानै योजना दोहो¥याएका हुन् । सुर्खेत महिला जेसिजले बुधबार प्रश्न तपाईंको जवाफ उम्मेदवारसँगको प्रत्यक्ष संवाद कार्यक्रम आयोजना गरी पाँच उम्मेदवारलाई एकै ठाउँमा राखेको थियो ।
उम्मेदवारसँग भूकम्पपीडितको गुनासो
जाजरकोटका भूकम्पपीडितले मत माग्न आएका उम्मेदवारसँग दोस्रो किस्ता नपाएको गुनासो गर्न थालेका छन् । भूकम्प गएको दुई वर्ष बित्दा पुनर्निर्माण सम्पन्न हुने समयसम्म जनताबाट अस्थायी आवासको दोस्रो किस्ता रकम नपाएको गुनासो गरेका हुन् ।
मत चल्छ, दुध चल्दैन
प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनका लागि भोट माग्न हिँडेका उम्मेदवारले सडक, बिजुली, रोजगारी र विकासको प्रतिबद्धता जाहेर गरे पनि सामाजिक कुरीतिका मुद्दामा भने उनीहरू मौन देखिएका छन् ।
महोत्तरी–१ मा मतदाताका प्रश्न ‘लोकतन्त्रको उपलब्धि गाउँसम्म कहिले पुग्छ ?’
“लोकतन्त्र र सङ्घीयता आएको दुई दशकमा देश र जनताका लागि के भयो ? रोप्ने बेलामा आलुको बिउ ५० रुपियाँ किलो हुन्छ । किसानले उब्जाएपछि १० रुपियाँमा पनि बिक्दैन । अनि गाउँका युवा विदेश नगए के गरी बस्ने ? यही हो लोकतन्त्र ?”
सुगम बनिरहेको भित्री मधेश जोगबुढा
चुरे पहाडको भावर भित्री मधेश जोगबुढा सुगम बनिरहेको छ । पछिल्ला वर्षमा मुख्य सडकमा कालोपत्रे, खोलामा पक्की मोटरेबल पुल, ५० शय्याको अस्पताल, सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालयको आङ्गिक क्याम्पस, सिँचाइका कुला, घर घरमा धारा, विद्युतीकरण, खेलमैदान, टेलिफोनका टावर निर्माण भएसँगै भित्री मधेश क्षेत्र जोगबुढा सुगम बनिरहेको हो ।
समावेशीकरणको दिशामा नयाँ फड्को : गोरखापत्रद्वारा प्रकाशित भोजपुरी भाषा
समावेशीकरणको दिशामा नयाँ फड्को : गोरखापत्रद्वारा प्रकाशित भोजपुरी भाषा
देश र जनताको भाग्य बदल्छौँ
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले कर्णाली प्रदेशबाट यही फागुन २१ गतेको निर्वाचनका लागि आफ्नो वाचापत्र सार्वजनिक गरेको छ । बिहीबार कर्णाली प्रदेश राजधानी सुर्खेतमा आयोजित परिवर्तन उद्घोष सभामा पार्टी सभापति रवि लामिछाने, वरिष्ठ नेता बालेन्द्र साह, उपसभापतिद्वय डा. स्वर्णिम वाग्ले, डिपी अर्याललगायतका नेताले एक सय वटा नीतिगत आधार उल्लेख भएको वाचापत्र सार्वजनिक गर्नुभएको हो ।
समृद्धिका लागि पच्चिस स्तम्भ
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) ले फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ का सन्दर्भमा प्रजातन्त्र दिवसको अवसर पारेर बिहीबार काठमाडौँमा विशेष समारोहबिच घोषणापत्र सार्वजनिक गरेको छ । घोषणापत्रमा तत्काल गर्ने ११ काम, पाँच आधारभूत घोषणा र समृद्धिका २५ स्तम्भलाई नीतिगत प्राथमिकतामा राखिएको छ ।
देश रूपान्तरण गर्ने सङ्कल्प
नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले राज्य प्रणालीको पुनर्संरचना, शासकीय सुधार र आर्थिक विकासमार्फत देशलाई अग्रगामी रूपान्तरणतर्फ अघि बढाउने बताउनुभएको छ । कांग्रेसको प्रतिज्ञापत्रमा आधारित प्रश्नोत्तर ‘हाम्रो प्रतिज्ञा तपाईंको प्रश्न’ कार्यव्रmमलाई बिहीबार सम्बोधन गर्दै उहाँले राज्य सत्ता सञ्चालन गर्दा भएका सम्पूर्ण कमीकमजोरी सच्याएर देश रूपान्तरण गर्ने घोषणा गर्नुभएको हो ।
घरदैलोमा व्यस्त मकवानपुर–१ का उम्मेदवार
आसन्न प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनका लागि १४ दिन बाँकी रहेको छ । मकवानपुरको निर्वाचन क्षेत्र नं. १ का उम्मेदवार आआफ्नो प्रतिबद्धतासहित मतदाताको घरदैलोमा पुगिरहेका छन् । आफ्ना चुनावी एजेन्डासहित मतदाता भेटघाट, प्रचारप्रसारलगायत गतिविधिमा उम्मेदवार सक्रिय छन् ।
दलित उम्मेदवारमध्ये झन्डै पचास प्रतिशत स्वतन्त्र
दलित समुदायबाट प्रत्यक्षतर्फको चुनावी मैदानमा उत्रिएका करिब २३२ जनामा झन्डै ५० प्रतिशत स्वतन्त्र उम्मेदवार छन् । स्वतन्त्रमा पनि अधिकांश युवा उम्मेदवार छन् । पहाडमा भन्दा मधेश र सहरी क्षेत्रका दलितले बढी मात्रामा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका छन् । प्रत्यक्षतर्फको १६५ सिटका लागि ६५ वटा राजनीतिक दल र स्वतन्त्र गरी तीन हजार ४९० उम्मेदवार चुनावी मैदानमा हुँदा २३२ जना अर्थात् ६.९० प्रतिशत दलित चुनावी मैदानमा छन् । तथ्याङ्क अनुसार २३२ जनामा करिब ११२ स्वतन्त्र उम्मेदवार रहेको समता फाउन्डेसन र डिग्निटी इनिसिएटिभको अध्ययनले देखाएको छ ।
सूचना प्रविधिको प्रयोग
फागुन २१ गते हुन लागेको प्रतिनिधि सभाको आमनिर्वाचन प्रचारप्रसारमा सूचना प्रविधिको व्यापक प्रयोग भएको छ । प्रविधिको सही प्रयोगले सूचना आदानप्रदानलाई छिटो, सुलभ र प्रभावकारी बनाएको छ । प्रविधिलाई राष्ट्र र जनताको हितमा प्रयोग गर्नु पर्छ । प्रविधिको सदुपयोगले मुलुक लाभान्वित हुन्छ तर प्रविधिको दुरुपयोग गरियो भने यसले ठुलो समस्या र चुनौती थपिदिन्छ । यस पटक चुनाव प्रचारप्रसारको शैली र चुनावप्रतिको बुझाइ फरक छ । चुनाव प्रचारप्रसारमा सामाजिक सञ्जाल र कृत्रिम बुद्धि (एआई) को प्रयोग बढ्दो छ । यसले चुनाव प्रचारप्रसा
सामाजिक चेतको विम्ब
कार्ल माक्र्सले भनेका थिए, “राजनीति वर्ग र सामाजिक प्रभुत्वसँग गाँसिएको छ ।” राज्य र राजनीतिलाई शासक वर्गको हित सुरक्षित गर्ने संयन्त्रका रूपमा अथ्र्याउँदै उनले भनेका छन्, “समाजमा उत्पन्न भइरहने वर्ग सङ्घ
लोकतन्त्रपछि विकासमा फड्को
यतिबेला एउटा समूह लोकतन्त्र, परिवर्तन, सङ्घीयता र अग्रगमनको विपक्षमा नकारात्मक भाष्य स्थापित गर्न लागिपरेको छ । निरङ्कुश पञ्चायती वा राजाको प्रत्यक्ष शासनमा देशमा थुप्रै कलकारखाना सक्रिय थिए । रोजगारको अभाव थिएन, जनता सुखी थिए जस्ता तर्क अघि सार्ने गरिन्छ । यथार्थमा त्यतिबेला नेपालको शैक्षिक स्तर निकै कमजोर थियो । कर्मचारीको तलब सुविधा पनि न्यून थियो
चुनावी घोषणापत्र : विगतदेखि वर्तमानसम्म
विभिन्न दस्ताबेज अनुसार नेपालमा राजनीतिक दलले घोषणापत्र लेखनको औपचारिक सुरुवात २०१५ सालको निर्वाचनदेखि गरेको पाइन्छ । नेपालमा सम्पन्न भएको पहिलो संसदीय निर्वाचन पनि त्यही नै थियो । त्यतिबेला नेपाली कांग्रेस, तत्कालीन नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा), गोर्खा परिषद् जस्ता दलले लिखित घोषणापत्र सार्वजनिक गरेका थिए ।
चुनावी मुद्दामा वन्यजन्तु
गत माघ २२ गते बर्दियामा बाघको आक्रमणमा परेर दुई व्यक्तिको मृत्यु भएपछि आक्रोशित गाउँलेले जिल्ला प्रशासन कार्यालय तोडफोड गरे । गत महिना बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा भएको यस्तै घटनाबाट आक्रोशित भएका गाउँलेले बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज खारेज गर्नुपर्ने माग राखेर आन्दोलन गरे । स्थानीय बासिन्दा बाघसँग सधैँ त्रसित भएर बस्नु परेकाले यस्तो अवस्थाको अन्त्य ग
१०० वर्ष अघिको गोर्खापत्र
१०० वर्ष अघिको गोर्खापत्र
आजको राशिफल
आजको राशिफल