दलित उम्मेदवारमध्ये झन्डै पचास प्रतिशत स्वतन्त्र
दलित समुदायबाट प्रत्यक्षतर्फको चुनावी मैदानमा उत्रिएका करिब २३२ जनामा झन्डै ५० प्रतिशत स्वतन्त्र उम्मेदवार छन् । स्वतन्त्रमा पनि अधिकांश युवा उम्मेदवार छन् । पहाडमा भन्दा मधेश र सहरी क्षेत्रका दलितले बढी मात्रामा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका छन् । प्रत्यक्षतर्फको १६५ सिटका लागि ६५ वटा राजनीतिक दल र स्वतन्त्र गरी तीन हजार ४९० उम्मेदवार चुनावी मैदानमा हुँदा २३२ जना अर्थात् ६.९० प्रतिशत दलित चुनावी मैदानमा छन् । तथ्याङ्क अनुसार २३२ जनामा करिब ११२ स्वतन्त्र उम्मेदवार रहेको समता फाउन्डेसन र डिग्निटी इनिसिएटिभको अध्ययनले देखाएको छ ।
सूचना प्रविधिको प्रयोग
फागुन २१ गते हुन लागेको प्रतिनिधि सभाको आमनिर्वाचन प्रचारप्रसारमा सूचना प्रविधिको व्यापक प्रयोग भएको छ । प्रविधिको सही प्रयोगले सूचना आदानप्रदानलाई छिटो, सुलभ र प्रभावकारी बनाएको छ । प्रविधिलाई राष्ट्र र जनताको हितमा प्रयोग गर्नु पर्छ । प्रविधिको सदुपयोगले मुलुक लाभान्वित हुन्छ तर प्रविधिको दुरुपयोग गरियो भने यसले ठुलो समस्या र चुनौती थपिदिन्छ । यस पटक चुनाव प्रचारप्रसारको शैली र चुनावप्रतिको बुझाइ फरक छ । चुनाव प्रचारप्रसारमा सामाजिक सञ्जाल र कृत्रिम बुद्धि (एआई) को प्रयोग बढ्दो छ । यसले चुनाव प्रचारप्रसा
सामाजिक चेतको विम्ब
कार्ल माक्र्सले भनेका थिए, “राजनीति वर्ग र सामाजिक प्रभुत्वसँग गाँसिएको छ ।” राज्य र राजनीतिलाई शासक वर्गको हित सुरक्षित गर्ने संयन्त्रका रूपमा अथ्र्याउँदै उनले भनेका छन्, “समाजमा उत्पन्न भइरहने वर्ग सङ्घ
लोकतन्त्रपछि विकासमा फड्को
यतिबेला एउटा समूह लोकतन्त्र, परिवर्तन, सङ्घीयता र अग्रगमनको विपक्षमा नकारात्मक भाष्य स्थापित गर्न लागिपरेको छ । निरङ्कुश पञ्चायती वा राजाको प्रत्यक्ष शासनमा देशमा थुप्रै कलकारखाना सक्रिय थिए । रोजगारको अभाव थिएन, जनता सुखी थिए जस्ता तर्क अघि सार्ने गरिन्छ । यथार्थमा त्यतिबेला नेपालको शैक्षिक स्तर निकै कमजोर थियो । कर्मचारीको तलब सुविधा पनि न्यून थियो
चुनावी घोषणापत्र : विगतदेखि वर्तमानसम्म
विभिन्न दस्ताबेज अनुसार नेपालमा राजनीतिक दलले घोषणापत्र लेखनको औपचारिक सुरुवात २०१५ सालको निर्वाचनदेखि गरेको पाइन्छ । नेपालमा सम्पन्न भएको पहिलो संसदीय निर्वाचन पनि त्यही नै थियो । त्यतिबेला नेपाली कांग्रेस, तत्कालीन नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा), गोर्खा परिषद् जस्ता दलले लिखित घोषणापत्र सार्वजनिक गरेका थिए ।
चुनावी मुद्दामा वन्यजन्तु
गत माघ २२ गते बर्दियामा बाघको आक्रमणमा परेर दुई व्यक्तिको मृत्यु भएपछि आक्रोशित गाउँलेले जिल्ला प्रशासन कार्यालय तोडफोड गरे । गत महिना बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा भएको यस्तै घटनाबाट आक्रोशित भएका गाउँलेले बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज खारेज गर्नुपर्ने माग राखेर आन्दोलन गरे । स्थानीय बासिन्दा बाघसँग सधैँ त्रसित भएर बस्नु परेकाले यस्तो अवस्थाको अन्त्य ग
-(1)-(1)-original-thumb.jpg)
१०० वर्ष अघिको गोर्खापत्र
१०० वर्ष अघिको गोर्खापत्र
आजको राशिफल
आजको राशिफल
जोशीद्वारा सातै महादेशमा म्याराथन, गिनिज वर्ल्ड रेकर्डमा नामाङ्कित
नेपाली मूलका बाल जोशीले गिनिज बुक अफ वर्ल्ड रेकर्डमा नाम राख्नुभएको छ । नेपाली राष्ट्रिय पोसाक दौरासुरुवाल लगाएर विश्वका सात वटै महादेशमा म्याराथन सम्पन्न गर्नुभएकाले उहाँलाई यो सम्मान दिइएको हो ।
गीत र नाचका माध्यमबाट प्रतिस्पर्धा
फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका उम्मेदवारहरूले मतदाता माझ आफ्ना एजेन्डा लैजानभन्दा पनि गीत र नाचका माध्यमबाट प्रतिस्पर्धा चलाइरहेका छन् । चितवनका तीन वटै निर्वाचन क्षेत्रका प्रतिस्पर्धी उम्मेदवारहरू स्थानीय जनजीवनलाई प्रभावित पार्न विभिन्न लय, भाषामा गीत र भाकामा नृत्य प्रस्तुत गर्ने र छमछम नाच्ने प्रतिस्पर्धा जस्तै बनेको छ । उनीहरू गीत र नाचबाट नै आफूलाई अब्बल सावित गर्न प्रतिस्पर्धी जस्तै देखिएका छन् ।
विविशारा उपन्यासमाथि विमर्श
विश्व नेपाली साहित्य महासङ्घ नेपाल शाखाको आयोजनामा छवि बैरागी घिमिरेद्वारा लिखित ‘विविशारा’ उपन्यासमाथि विमर्श गरिएको छ । विश्व नेपाली साहित्य महासङ्घ नेपाल शाखाका सचिव प्याकुरेलको सहजीकरणमा सञ्चालित उक्त कार्यक्रममा छवि बैरागी घिमिरेद्वारा लिखित ‘विविशारा’ उपन्यासको समीक्षा गरिएको थियो । समीक्षाका क्रममा समीक्षक चरित्रा शाहले ‘विविशारा’ कृतिको चिरफार गर्दा अर्का समीक्षक पुष्कर रिजालले कृतिको विसङ्गति पक्ष र संरचनात्मक कोणबाट समीक्षा गर्नुभयो ।
‘झरीपछिको इन्द्रेणी’ बालेनको च्यानलबाट सार्वजनिक
चलचित्र ‘झरीपछिको इन्द्रेणी’ युट्युबमा सार्वजनिक भएको छ । अर्जुन घिमिरे (पाँडे) को निर्देशन रहेको चलचित्र बिहीबार बालेन शाहको युट्युब च्यानलबाट सार्वजनिक गरिएको हो ।
तीन चलचित्रको प्रदर्शन स्थगित
महाशिवरात्रिको अवसर पारेर फागुन १ गतेबाट प्रदर्शनमा आएका चलचित्रहरू ‘बिगुल’ र ‘श्री बुकुरो’ र ‘शिवांश : च्याप्टर १’ ले प्रदर्शन स्थगित गरेको छ । चलचित्र बिगुलका निर्देशक रमेश कोइरालाले निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा निर्वाचनसम्बन्धी चलचित्र निर्माण र बजार पनि खासै नभएका कारण चलचित्र स्थगित गर्नु परेको बताउनुभयो । चलचित्र चुनाव सकिनेबित्तिकै पुनः प्रदर्शनमा आउने उहाँको भनाइ छ ।
कृषिमा यान्त्रिक प्रयोग बढ्दै
वैदेशिक रोजगारीले गाउँमा युवा रित्तिँदै गर्दा इलाम नगरपालिका–२, सुम्बेकका युवा मुकेश रसाइली भने गाउँमै रोजगारी गर्न व्यस्त हुनुहुन्छ । फागुन सुरु हुँदा मुना पलाउन थाल्ने भएकाले रसाइलीलाई गाउँभरिको चिया काट्न भ्याइनभ्याइ छ ।
मनकामनामा थपियो सोल्टी वेस्टेन्ड रिसोर्ट
सोल्टी होटेल्स एन्ड रिसोर्ट्सले गोरखाको मनकामनामा नयाँ सोल्टी वेस्टेन्ड रिसोर्ट सञ्चालनमा ल्याएको छ । मनकामना मन्दिरबाट पाँच मिनेटको पैदल दुरीमा थपिएको यो पछिल्लो रिसोर्टले तीर्थयात्री, बिदा मनाउने, साहसिक पर्यटक कर्पाेरेट पर्यटक, कार्यक्रम र पारिवारिक आवश्यकता पूरा गर्ने जनाइएको छ ।
दलका घोषणापत्रमा मोटाएको अर्थतन्त्र
प्रमुख तीन राजनीतिक दलले बिहीबार सार्वजनिक गरेका घोषणापत्र अर्थतन्त्र विस्तारमा केन्द्रित देखिएका छन् । यसअघि राजनीतिक मुद्दाले प्राथमिकता पाउने दलका घोषणापत्रमा अर्थतन्त्रका विविध क्षेत्रको लक्ष्यसहितका खाका प्रस्तुत गरिएको छ तर अर्थतन्त्रको आकार बढाउने प्रतिस्पर्धामा दलहरू अत्यन्त महत्वाकाङ्क्षी बनेका छन् ।
बेलायतमा राजाका भाइ पक्राउ
बेलायतमा राजाका भाइ एन्ड्रयु माउन्टव्याटन विन्डसर पक्राउ पर्नुभएको छ । बेलायतको प्रहरीले बिहीबार उहाँलाई पक्राउ गरेको अमेरिकी टेलिभिजन संस्था सिएनएनले जनाएको छ ।
गुणस्तरीय पत्रकारिता चुनौतीपूर्ण
उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादवले सूचना प्रविधिको विकासले पत्रकारिताले सङ्ख्यात्मक फड्को मारे पनि गुणस्तरीय पत्रकारिता कायम राख्नु चुनौतीपूर्ण रहेको बताउनुभएको छ ।
दलका घोषणापत्रमा : स्वास्थ्य बिमा प्राथमिकता
आउँदो फागुन २१ गते सम्पन्न हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि राजनीतिक दलले स्वास्थ्यका विषयलाई पनि प्राथमिकता दिएका छन् । राजनीतिक दलले सार्वजनिक गरेको घोषणापत्रमा स्वास्थ्यका विषयलाई प्राथमिकता दिँदै स्वास्थ्य बिमालाई थप सुदृढ बनाउने उल्लेख गरेका छन् । यसअघिका चुनावमा समेत राजनीतिक दलले स्वास्थ्यलाई प्राथमिकता दिए पनि दलको घोषणापत्र अनुसार स्वास्थ्यका विषयले कार्यान्वयनमा प्राथमिकता पाउन सकेको छैन ।
नेता घरघरमा, मतदाता सीमापार
जसरी हिउँदको चिसोलाई बढ्दो गर्मीले माथ दिँदै छ त्यसै गरी आसन्न फागुन २१ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि रौतहटमा चुनावी गर्मागर्मी बढेको छ । मतदाताका लागि यो निर्वाचन थप चुनौतीपूर्ण बनेको छ । किनकि यहाँ विगतको लामो विरासत बोकेका दलका वरिष्ठ नेताहरूसँगै परिवर्तनको शङ्खघोष गर्ने नयाँ जोसजाँगरसहितका नयाँ पार्टी र नेताहरूबिच घम्साघम्सी हुने देखिएको छ ।
कोहलपुरमा जिल्लास्तरीय पुरुष भलिबल प्रतियोगिता
बाँकेको कोहलपुरमा “प्रथम कोहलपुर बाँके जिल्लास्तरीय खुला पुरुष भलिबल प्रतियोगिता २०८२” सुरु भएको छ ।
भयरहित वातावरण बनाउन अगुवाहरुको आग्रह
बुटवलका बुद्धिजीवी नागरिक अगुवाहरुले जनताले निर्धक्क भएर मत हाल्नेगरी चुनावी वातावरण बनाउन आग्रह गर्नुभएको छ ।
सीमा नजिकबाट १० लाख रुपियाँको सामान बरामद
भारतबाट अवैध रुपले भन्सार छलेर ल्याइएको करिब दश लाख रुपियाँ बरावरको सामान सीमा सुरक्षा गुल्म जमुनाहा नेपालगन्जको सशस्त्र प्रहरी टोलीले सीमा नाकाबाट बरामद गरेको छ ।
जाउलाखेल युथ क्लब आहाराराको फाइनलमा
पोखरामा जारी आहारारा पोखरा गोल्डकपमा जाउलाखेल युथ क्लब १४ वर्षपछि फाइनल पुगेको छ । बिहीबार पोखरा रङ्गशालामा भएको खेलमा आभा फुटबल क्लब उज्बेकिस्तानलाई १–० गोलले पराजित गरी फाइनल यात्रा तय गरेको हो ।
सुदूरपश्चिमको पहाडी भू–भागमा मेघगर्जनसहित वर्षा
जल तथा मौसम विज्ञान विभाग अन्तर्गतको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले हिमाली तथा उच्च पहाडी क्षेत्रको एक–दुई स्थानमा हिमपातको सम्भावना रहेको पूर्वानुमान गरेको छ।
