निर्वाचनको महाउत्सव
आगामी फागुन २१ गतेको प्रतिनिधि सभा निर्वाचन अब सुनिश्चित हुँदै गएको छ । शान्तिसुरक्षालगायतका अनेक विषय उठान गर्दै निर्वाचन सार्न वा टार्न अनेक कोणबाट गरिएको यत्न विफल हुँदै छन् । प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनको मनोनयन मङ्गलबार देशभर सम्पन्न भएपछि अन्योलको बादल फाटेको छ । असाध्य नै उत्साहजनक रूपमा भएको मनोनयनले देश अब निर्वाच
निर्वाचनको महत्वपूर्ण चरण
निर्धारित समयमा निर्वाचन हुन्न कि भन्ने आशङ्का मेटाउँदै मुलुक निर्वाचनको महत्वपूर्ण चरणमा प्रवेश गरेको छ । प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन अन्तर्गत मङ्गलबार प्रत्यक्षतर्फ देशभर एकै पटक १६५ निर्वाचन क्षेत्रमा उत्साह र उमङ्गका साथ मनोनयन दर्ता सम्पन्न भएको छ । निर्वाचन आयोगले आसन्न प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनका लागि तोकिएको मितिमा मनोनयनमा सहभागी हुन गरेको अपिलबमोजिम मनोनयन दर्ता सम्पन्न भएको हो । आयोगले बनाएको निर्वाचन कार्यतालिका अनुसार निर्वाचन प्रक्रिया अगाडि बढेको छ । कार्यवाहक प्रमुख निर्वाचन आयुक्त रामप्रसा
निर्वाचन आचारसंहिता
लोकतान्त्रिक प्रणालीमा निर्वाचन नै देशको भविष्य निर्धारण गर्ने मुख्य माध्यम हो । आवधिक निर्वाचनमा प्रतिनिधिमार्फत जनइच्छा जाहेर भई संस्थागत हुन्छ र त्यो पवित्र हुनु पर्छ । देश अहिले
आमनिर्वाचनको तयारी
प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन आउन अब डेढ महिना अर्थात् ४५ दिन बाँकी छ । सरकार, निर्वाचन आयोग र राजनीतिक दलहरू निर्वाचनको तयारीमा जुटेका छन् । आयोगले निर्वाचनको
गगनको गहन दायित्व
निर्वाचन आयोगले गगन थापा नेतृत्वको नयाँ कार्यसमितिलाई अद्यावधिक गर्ने निर्णय गरेसँगै नेपाली कांग्रेसभित्रको आन्तरिक विवादले निकास पाएको छ । प्रतिनिधि सभाका निम्ति ता
कांग्रेसको निकास विधि
संसदीय आमनिर्वाचनको तयारी भइरहँदा मुलुकको सबैभन्दा ठुलो र पुरानो पार्टी नेपाली कांग्रेसमा उत्पन्न विवादले चिन्ता र आशङ्का बढाएको छ । यो पार्टीको विवाद अहिले निर्वाचन आयो
शैक्षिक क्षेत्रमा शान्ति
शैक्षिक क्षेत्र अशान्त हुँदा त्यसको तत्कालीन मात्र होइन, दीर्घकालीन असरसमेत पर्ने छ । एक दिन विद्यालय बन्द हुँदा भविष्यका कर्णधार विद्यार्थीको अध्ययन गर्ने मनस्थितिमै प्रतिकूल
प्रयोगविहीन पानी ट्याङ्की
नेपालमा खानेपानी सेवाको व्यवस्थित सुरुवात विसं १९४८ मा वीर धाराबाट सुरु भएको हो । पहिलो पञ्चवर्षीय योजना विसं २०१३ देखि खानेपानीलाई योजनाबद्ध रूपमा सम्बोधन गरिँदै आएको छ । सन् १९६६
राष्ट्रनिर्माताको सम्मान
कुनै पनि राष्ट्रको उद्भव र विकासमा ऐतिहासिक योगदान दिने महान् व्यक्तित्व सधैँ गौरवको शिखरमा रहन्छन् । नेपालमा पृथ्वीनारायण शाह (विसं १७७९–१८३१) को योगदान सदैव त्यो स्थानमा छ; रहिरहने छ ।
कुखुरालाई एन्टिबायोटिक
नेपाल अहिले कुखुराको मासु र अन्डामा आत्मनिर्भर छ । उपभोक्ताको माग अनुसार कुखुराको मासु बढी खपत हुन्छ । ब्रोइलर कुखुरा उत्पादनले मासु सस्तो र माग पूरा गर्न सम्भव भएको हो । कुखुराको मासुमा प्रोटिन, क्याल्सियम, एमिनो एसिड, भिटामिन बी ३, भिटामिन बी ६, म्याग्नेसियम र अन्य महìवपूर्ण पोषक तìव पाइन्छ । यति हुँदाहुँदै पनि ब्रोइलर कुखुराको अप्राकृतिक उत्पादनले
अर्थतन्त्र सुधारतर्फ
देशको अर्थतन्त्रबारे अनेक समीक्षा हुने गरेका छन् । अर्थतन्त्र शिथिल भएको विमर्श यताका दिनमा अलि बढी नै पनि भएको छ । केन्द्रीय बैङ्कले जारी गरेको अर्थतन्त्रका सूचकाङ्कमा भने अर्थतन्त्र सुधारतर्फ अग्रसर भएको देखिएको छ । पर्याप्त तरलता र न्यून ब्याजदरले लगानीका स्रोतसाधनको पहुँच बढ्न सक्ने पाइएको छ । देश बाहिरबाट आउने विप्रेषणसमेत उच्च दरले बढेका
राष्ट्रिय सभाको गरिमा
नेपालको व्यवस्थापिका (संसद्) दुई सदनात्मक छ । प्रतिनिधि सभामा प्रत्यक्ष र समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीबाट सांसद निर्वाचित हुन्छन् । प्रतिनिधि सभाका सदस्यको पदावधि पाँच वर्ष रहेको छ । राष्ट्रिय सभा स्थायी प्रकृतिको व्यवस्थापकीय अङ्ग हो ।
त्रिविको जग्गा खोजी
राज्यको सम्पत्तिमाथि गैरकानुनी दोहन अवाञ्छनीय हुन्छ । नेपालमा युगौँदेखि राज्यका सम्पत्तिलाई निजी स्वार्थमा दोहन गर्ने परिपाटीका कुरूप विविधता छन् । सार्वजनिक जग्गा अतिक्रमण गर्ने प्रवृत्ति राज्य सम्पत्ति दोहनकै रूप हो । सरकारी तथा गुठीका जग्गा अतिक्रमणको लामै फेरिस्त हुन सक्छ । जग्गा अतिव्रmमित हुनेमा त्रिभुवन विश्वविद्यालय यताका महिनामा चर्चाको शिखर
निर्वाचन आचारसंहिता
जेनजी आन्दोलनसँगै अन्योल र अस्तव्यस्त बनेको मुलुक क्रमशः लयमा फर्कंदै छ । यो आन्दोलनले खोजेको परिवर्तनलाई संस्थागत गर्न आउँदो फागुन २१ गते प्रतिनिधि सभा सदस्यको निर्वाचन हुँदै छ । निर्वाचन प्रक्रिया भने सुरु भइसकेको छ । हाम्रो निर्वाचन प्रणाली मिश्रित खालको छ । समानुपातिक निर्वाचनबाट ११० जना र प्रत्यक्ष निर्वाचनबाट १६५ जना चुनिन्छन् । यसरी कु
न्यायालयको मर्यादा
लोकतान्त्रिक प्रणाली शक्ति सन्तुलन र नियन्त्रणमा आधारित हुन्छ । कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकाबिचको शक्ति सन्तुलन र नियन्त्रण लोकतन्त्रको सुन्दर रचना हो । सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र
पेट्रोलियम पदार्थ अन्वेषण
नेपालमा प्राकृतिक स्रोतको कमी छैन । जलस्रोतमा ब्राजिलपछि दोस्रो धनी मुलुक हो । आर्थिक उदारीकरणको नीतिसँगै जलविद्युत्मा निजी क्षेत्र संलग्न भएसँगै बल्ल मुलुकले फड्को मार्दै छ । करिब चार हजार मेगावाट विद्युत् उत्पादन हुन थालेको छ । लोडसेडिङ हटेको छ । ९८ प्रतिशत नेपालीको घरमा बिजुली पुगेको छ । वर्षायाममा भारत र बङ्गलादेशमा बिजुली निर्यात गर्न