मातृभूमिप्रतिको दायित्व
रोजगारी, अध्ययन, व्यापारलगायत विविध कार्यका लागि नेपाली विश्वभर छरिएर बसेका छन् । जहाँ बसे पनि नेपालीका लागि मातृभूमि नेपाल प्राणभन्दा प्यारो छ । कहिल्यै पराधीन नभएर स्वतन्त्र रूपले पहिचान बनाएको यो मुलुक सुन्दर छ । हिमाल, पहाड र तराइले बनेको नेपाल विभिन्न जातजाति, धर्म, संस्कृति, परम्पराले धनी छ । प्राकृतिक स्रोतको पनि कमी छैन । अहि
समानुपातिक प्रतिनिधित्व
नेपालको संविधानले राज्य संरचनालाई समावेशी सिद्धान्त अनुसार अगाडि बढाएको छ । बहुजाति, बहुभाषाको समानुपातिक प्रतिनिधित्वका साथै आर्थिक तथा सामाजिक रूपमा पछाडि परेको वर्ग तथा समुदायलाई राज्यको मूल धारमा ल्याउन सहयोग गरेको छ । सङ्घीय संसद्का साथै प्रदेश सभालाई मिश्रित निर्वाचन प्रणालीका आधारमा प्रतिनिधित्व हुने व्यवस्था गरिएको छ । सं
बिदेसिएका नेपालीको सुरक्षा
स्वदेशमा रोजगारीको अवसर नपाएर वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपाली युवाको सङ्ख्या बढ्दै गएको छ । रोजगारीका लागि पश्चिम एसिया र मध्यएसियाका विभिन्न देशमा धेरै नेपाली पुगेका छन् । रोजगारीको धेरै अवसर पनि त्यहीँ छ तर यतिखेर भने पश्चिम एसियामा युद्ध भड्किएको छ । त्यहाँ कार्यरत नेपाली कसरी सुरक्षित हुन्छन् भन्ने चासो र चिन्ता सबैलाई छ । दुई सातादेखि
अन्तर्राष्ट्रिय सद्भाव
नेपाल ताजा जनादेश अनुसार नयाँ सरकारको अन्तिम तयारीमा छ । गत भदौमा भएको नवपुस्ता अर्थात् जेनजी विद्रोहपछि देशले कठिन मेहनतका साथ निर्वाचन सम्पन्न गरेको छ । अनेक अन्योल चिर्दै भएको यो निर्वाचनमा नितान्त नवीन र उत्साहजनक जनादेश प्राप्त छ । निर्वाचनले प्रतिनिधि सभामा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) लाई सानदार जनादेश हासिल भयो । २७५ सदस्यीय
दुवै सदनको गरिमा
शिक्षा सबैभन्दा शक्तिशाली हतियार हो । जसलाई दुनियाँ बदल्न प्रयोग गर्न सकिन्छ । – नेल्सन मन्डेला नेपाली जनता सत्ता राजनीतिको मूल्याङ्कन, खबरदारी र प्रश्न गर्ने तहमा पुगेका छन् । यो शिक्षा र सचेतनाको परिणाम हो । जनता सचेत र शिक्षित भए भने सत्ताले ठग्न सक्दैन । शिक्षा जस्तो शक्तिशाली हतियार अर्को छैन । शिक्षा सबैभन्दा ठुलो धन र मन हो । शिक्षित जनताको सचेतनाबाट मुलुक बदल्न सकिन्छ । नेपाल बदल्न अब ‘बुलेट’ होइन ‘ब्यालेट’ नै पर्याप्त छ भन्ने कुरा नेपाली मतदाताले प्रमाणित गरेका
आयोगको प्रतिवेदनप्रति अपेक्षा
नेपालमा ठुला राजनीतिक परिवर्तनका क्रममा शासनमा बस्नेबाट सत्ताको दुरुपयोग चरम हुने गरेको लामै शृङ्खला छ । जनबलका आधारमा राजनीतिक परिवर्तन हुँदै जाँदा देशले संवैधानिक रूपमा सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको अभ्यास गरिरहेको छ । यो अभ्यासका क्रममा देश भने नागरिकले चाहेको दिशामा अगाडि बढ्न सकेन । चाहेको आर्थिक तथा सामाजिक विकास हुन सकेन । सुशासन कायम भएन । भ्रष्टाचार न्यूनीकरणमा काम कम र बढी गफ भएको भन्दै आलोचना हुन थाल्यो । अर्थतन्त्र चाहेको दिशामा अगाडि बढ्न नसक्दा आय, उत्पादन
युवाको काँधमा देशको अभिभारा
नेपाली समाजको स्थापनाकालदेखिको मूल्यमान्यता, आदर्श, परम्परा र चाहना प्रतिविम्बित यही संस्कृत श्लोकले हामीलाई सत्मार्गमा लाग्न प्रेरित गर्दै आएको छ । यही मान्यतालाई हाम्रा पूर्वजले आत्मसात् गर्दै कहिल्यै कसैको पराधीन नभई स्वतन्त्र र स्वाभिमान राष्ट्रनिर्माण गरी हामीलाई सुम्पिएको यथार्थलाई बिर्सिनु हुँदैन । अब मुलुकलाई समृद्ध, सुशासनयुक्त र भ्रष्टाचारमुक्त बनाउने जिम्मेवारी नेपाली युवा
रास्वपाप्रति बलियो जनादेश
नेपाल सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई संस्थागत गर्न नयाँ चरणमा प्रवेश गरेको छ । फागुन २१ गते प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) प्रति बलियो जनादेश प्रकट भएको छ । कुल २७५ सदस्यीय प्रतिनिधि सभामा प्रत्यक्षतर्फ १६५ स्थान र ११० सदस्यीय समानुपातिक दुवैतर्फ रास्वपाप्रति अब्बल जनादेश परिवर्तनप्रतिको जनचाहना हो । मतगणनाको अन्तिम परिमाण आउन अझै केही दिन लाग्ने भए पनि प्रत्यक्ष र समानुपातिक दुवैतर्फ रास्वपालाई बलियो जनादेश छ । यो निर्वाचन नियमित आवधिक निर्वाचन थिएन । गएको
ऐतिहासिक निर्वाचन
प्रतिनिधि सभा सदस्यका लागि बिहीबार देशभरि एकै चरणमा आमनिर्वाचन सम्पन्न भएको छ । मतदान स्वच्छ, निष्पक्ष र शान्तिपूर्ण भएको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ । निर्वाचनमा भाग लिएर मुलुकलाई नयाँ निकास दिन देशभरका मतदाताले उत्साहपूर्वक मतदान गरे । यो निर्वाचनको परिणामले मुलुकमा विकास, समृद्धि, सामाजिक न्याय र उन्नतिको यात्रालाई नवीन ढङ्गले परिभाषित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । मुलुकमा व्याप्त भ्रष्टाचार अन्त्य गर्दै सुशासनका लागि गत भदौ २३ र २४ गते नवयुवा (जेनजी) पुस्ताले गरेको आन्दोलनको जगमा बनेको अन्त
विवेकपूर्ण मतदान
आज फागुन २१, प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनको गौरवमय दिन । सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई संवैधानिक रूपमा अवलम्बन गरेपछि प्रतिनिधि सभाका निम्ति गरिने यो तेस्रो आमनिर्वाचन हो । जननिर्वाचित संविधान सभाले २०७२ सालमा संविधान निर्माण गरेपछि दुई वटा निर्वाचनको अनुभव विदित छन् । संविधान निर्माणको दुई वर्षपछि २०७४ सालमा भएको निर्वाचनले नि
निर्वाचन तयारी पूरा
प्रतिनिधि सभा सदस्यका लागि भोलि (बिहीबार) देशभरि एकै चरणमा आमनिर्वाचन हुँदै छ । निर्वाचनको सम्पूर्ण तयारी पूरा भएको छ । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल, उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादव र प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले निर्वाचनमा भाग लिएर मुलुकलाई नयाँ निकास दिन सम्पूर्ण मतदातालाई आह्वान गर्नुभएको छ । उहाँहरूले विकास, समृद्धि, सामाजिक न्याय र उ
मौन अवधिको मर्म
अनेक आशङ्का चिर्दै फागुन २१ को निर्वाचन नजिक आएको छ । प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन अब नयाँ चरणमा प्रवेश गरेको छ । गएराति १२ बजेदेखि निर्वाचनको मौन अवधि सुरु भएको छ । मौन अवधि सुरु हुनुअघि फागुन १८ सम्म दुई साता राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारले मतदातासमक्ष निर्वाचनको प्रभावी प्रचारप्रसारको यत्न गरे । तुलनात्मक रूपमा यो पटक निर्वाचनको प्रचारप्रसार शान्तिपूर्ण भयो । ठुलो झैझगडा
मध्यपूर्वमा नेपालीको सुरक्षा
मध्यपूर्वका विभिन्न देशमा लाखौँ नेपाली कार्यरत छन् । रोजीरोटीका लागि त्यहाँ कार्यरत नेपालीको सुरक्षा हाम्रा लागि प्रमुख चासोको विषय बनेको छ । मध्यपूर्व शनिबार बिहानदेखि एकाएक युद्धभूमिमा परिणत भयो । जेनेभा वार्ता विफल भएपछि अमेरिका र इजरायल मिलेर इरानमाथि आक्रमण सुरु गरे । त्यसलगत्तै इरान पनि प्रत्याक्रमणमा उत्रियो । इरानले इजरायलसहित अमेरिकी सैन्य अखडा रहेका कुवेत, साउदी अरब, बहराइन, संयुक्त अरब इमिरेट्स, कतारमा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेसँगै शान्ति बिथोलियो । आकाश असुरक्षित बन्यो । विमान कम्पनीले एकाएक सबै उडान स्थगित गरेका छन् । उडान स्थगितले हजा
सुदूरपश्चिमको विकास
सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रले देशलाई सात प्रदेशमा संस्थागत गरेको छ । समन्वयात्मक विकास र पारस्परिक सहयोग नेपाली सङ्घीयताको मूल मर्म हो । आसन्न प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनमा सबै प्रदेशले विकासका सपना सजाएका छन् । राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारले आआफ्नो प्रदेशको विकासका निम्ति घोषणापत्रमा अनेक विषय समावेश गरेका छन् । दलका घोषणापत्रलाई अझ सविस्तार गर्दै प्रदेश तहमा पनि दल तथा
समृद्ध मधेशको सपना
नेपाल हिमाल, पहाड र तराईको भूगोलले सुपरिचित छ । देशमा तिनै भूगोलको विशिष्ट महत्व छ । मध्य तराईको मैदानी भूभागलाई मधेश प्रदेशको रूपमा चिनिन्छ । यो प्रदेशलाई मुलुकको अन्नभण्डारको रूपमा सजाउन सकिन्छ । हुन पनि मधेशमा ६३.८ प्रतिशत परिवार पूर्ण कृषक छन् । परिवारको हिसाबले हेर्ने भने सात लाख ३८ हजार ३४० परिवार कृषि कार्यमा आबद्ध छन् । राष्ट्रिय कृषि जनगणना २०७८ अनुसार चार लाख ९२ हजार ४९७ हेक्टरमा कृषि कार्य गर्ने गरिएकामा ५७ प्रतिशतलाई मात्रै आफ्नै कृषि उत्पादनले वर्षभरि खान पुग्ने गरेको छ । देशको कुल जनसङ्ख्यामध्ये मधेश प्रदेशमा ११ लाख ५६ हजार ७१५
प्राथमिकतामा कर्णाली
पूर्वाधार विकासमा कर्णाली प्रदेश अझै पनि पछि छ । यो प्रदेशलाई विकासको मूलधारमा ल्याउन धेरै काम गर्न बाँकी छ । विकासमा पछि परे पनि कर्णालीको सामाजिक, भाषिक र सांस्कृतिक महìव भने विशिष्ट छ । पछिल्ला वर्षमा कर्णालीवासीको गाँस, बास र कपासको समस्या समाधान गर्दै शिक्षा र रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्नुका साथै पूर्वाधारको विकासमा राज्यको ध्यान जान थालेको छ । यही फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनका लागि राजनीतिक दलहरूले कर्णालीको विकासलाई प्राथमिकतामा राखेका छन् । मुख्य गरी नेपाली कां
सडक यातायातको सुरक्षा
सडक यातायात सुरक्षित, विश्वसनीय र भरपर्दो बन्न नसक्दा मुलुकले जनधनको ठुलो क्षति भोग्नु परेको छ । मुलुक प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको सँघारमा छ । पछिल्लो समय दिनहुँ जसो हुने गरेको सडक दुर्घटनाका कारण मतदानका लागि घर फर्कने यात्रुको सुरक्षा चुनौतीपूर्ण बनेको छ । चुनावको समयमा यातायातका साधनको बढी प्रयोग हुन्छ । सुगमदेखि दुर्गम सबै नि
