बसाइँसराइको प्रभाव विकासमा : विषयगत प्रश्नोत्तर
बसाइँसराइको प्रभाव विकासमा १. ग्रामीण क्षेत्रबाट सहरी क्षेत्रमा हुने बसाइँसराइका कारण उल्लेख गर्दै नेपालमा यस प्रकारको बसाइँसराइको प्रवृत्ति विश्लेषण गर्नुहोस् । यसले ग्रामीण क्षेत्रको आर्थिक सामाजिक विकासमा पार्ने प्रभाव चर्चा गर्नुहोस् । ग्रामीण क्षेत्र भन्नाले विकासका पूर्वाधार अपेक्षाकृत रूपमा कम विकास भएका, रोजगारीका अवसर न्यून रहेका तथा परम्परागत कृषि एवं वनपैदावारमा आधारित जीवनशैली अपनाउने मानिसको बसोबास रहेको भौगोलिक क्षेत्रलाई जनाउँ
गोरखापत्र लोकसेवा तयारी कक्षा : चौथो श्रृङ्खलामा १६ प्रश्नोत्तर
गोरखापत्र अनलाइनको लोकसेवा तयारी कार्यक्रमको चौथो श्रृङ्खलामा १६ वटा प्रश्नोत्तर प्रस्तुत समावेश गरेका छौं ।
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. जलवायु परिवर्तनको असर न्यूनीकरण तथा वन्यजन्तु संरक्षण गर्ने उद्देश्यका साथ ‘जैविक विविधता रेडपाण्डा–थार अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन’ को आयोजना कहाँ गरियो ? दिक्तेल रूपाकोट मझुवागढी नगरपालिका, खोटाङ – आयोजना मिति : विसं २०८३ वैशाख ४–६ – आयोजक : दिक्तेल रूपाकोट मझुवागढी नगरपालिका ।
सहभागितामूलक व्यवस्थापन : विषयगत प्रश्नोत्तर
सहभागितामूलक व्यवस्थापन १. सहभागितामूलक व्यवस्थापन भनेको के हो ? यसले सङ्गठनमा पार्ने सकारात्मक प्रभावहरू उल्लेख गर्नुहोस् । कुनै सङ्गठन, संस्था वा समुदायको लक्ष्य हासिल गर्न सञ्चालन हुने विभिन्न व्यवस्थापकीय कार्यमा यसका सरोकारवालाहरूलाई सहभागी गराउने व्यवस्थापकीय पद्धतिलाई सहभागितामूलक व्यवस्थापन भनिन्छ । व्यवस्थापनका विभिन्न सिद्धान्तहरू प्रतिपादन र विकास हुने क्रममा सङ्गठनमा मानव सम्बन्धलाई जोड दिन थालिएसँगै सहभागितामूलक व्यवस्थापनको सिद्धान्त विकास भएको हो । सङ्गठनका महत्वपूर्ण निर्णय प्रक्रि
गोरखापत्र लोकसेवा तयारी कक्षा : तेस्रो शृङ्खला सुशासन सम्बन्धी ६ प्रश्नोत्तर
लोकसेवा तयारी कक्षा विशेष कार्यक्रमको तेस्रो शृङ्खलामा सुशासनसँग सम्बन्धी ६ वटा प्रश्नोत्तर समावेश छन् ।
'उत्कृष्ट कर्मचारीको सेवा किन उत्कृष्ट बन्न सकेन'
लोकसेवा आयोगका अध्यक्ष माधवप्रसाद रेग्मीले सङ्घीय लोकसेवासहित सातै प्रदेशका लोकसेवा आयोगप्रति सर्वसाधारण, प्रतिस्पर्धीसहित सबै नेपालीको विश्वास हुँदाहुँदै पनि केही प्रश्नहरु उठिरहेको बताउनुभएकाे छ ।
लोकसेवा तयारी कक्षा : दोस्रो श्रृङ्खलामा २१ प्रश्न र उत्तर
लोकसेवा तयारी कक्षा विशेष कार्यक्रमको दोस्रो श्रृङ्खलामा २१ प्रश्न र उत्तर समेटिएको छ ।
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. विसं २०८२ चैत २२ को प्रतिनिधि सभा बैठकद्वारा सभामुखमा पदमा कसलाई चयन गरियो ? डोलप्रसाद (डिपी) अर्याल – अन्य दलबाट कुनै उम्मेदवारी नपरेपछि उहाँ उक्त पदमा निर्विरोध निर्वाचित हुनुभएको हो । – १० औँ सभामुखको रूपमा निर्वाचित अर्याललाई राष्ट्रपति रा
कार्बन फुटप्रिन्ट घटाउने उपाय : विषयगत प्रश्नोत्तर
कार्बन फुटप्रिन्ट घटाउने उपाय १. कार्बन फुटप्रिन्ट भनेको के हो ? यसको मापन किन महत्वपूर्ण मानिन्छ ? कार्बन फुटप्रिन्ट घटाउने उपाय उल्लेख गर्नुहोस् । कुनै व्यक्ति वा संस्थाका क्रियाकलापबाट उत्सर्जन हुने हरितगृह ग्यास (कार्बन डाइअक्साइड, मिथेन, नाइट्रस अक्साइड आदि) को कुल परिमाणलाई कार्बन फुटप्रिन्ट भनिन्छ । कुनै व्यक्तिको कार्बन फुटप्रिन्टले व्यक्तिका दैनन्दिन क्रियाक
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका वरिष्ठ तथा संसदीय दलका नेता बालेन्द्र शाहको प्रधानमन्त्रित्वमा नयाँ सरकारको गठन कहिले भएको हो ? विसं २०८२ चैत १३ – प्रधानमन्त्री नियुक्त : विसं २०८२ चैत १३
प्रशासनिक कार्यसञ्चालनका आधार : विषयगत प्रश्नोत्तर
प्रशासनिक कार्यसञ्चालनका आधार १. सुशासन (व्यवस्थापन तथा सञ्चालन) ऐनले व्यवस्था गरेबमोजिम प्रशासनिक कार्यसञ्चालनका आधारहरू प्रस्तुत गर्नुहोस् । साथै सो ऐनले प्रशासनिक निर्णय प्रक्रियालाई कसरी निर्देशित गरेको छ ? उल्लेख गर्नुहोस् । सुशासन (व्यवस्थापन तथा सञ्चालन) ऐन, २०६४ ले सार्वजनिक प्रशासनलाई जनमुखी, जवाफदेही, पारदर्शी, समावेशी तथा जनसहभागितामूलक बनाई त्यसको प्रतिफल सर्वसाधारण समक्ष पु¥याउने उद्देश्य लिएको छ । प्रशास
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. ‘इन्स्टिच्युट फर इकोनोमिक्स एन्ड पिस’ द्वारा सार्वजनिक (सन् २०२६ मार्च) प्रतिवेदन अनुसार आतङ्कवादी गतिविधि हुने देशहरूको सूचीमा नेपाल कति औँ स्थानमा रहेको छ ? ८९ औँ – सन् २०२५ को प्रतिवेदनमा नेपाल ६८ औँ स्थानमा रहेको थियो । यसले नेपालमा सुरक्षा स्थिति बलियो बनेको र आतङ्कवादी गतिविधिमा कमी आएको सङ्केत गर्छ । – १६३ देश समेटिएको यस सूचीमा आतङ्कवाद
गैरसरकारी क्षेत्रको भूमिका : विषयगत प्रश्नोत्तर
गैरसरकारी क्षेत्रको भूमिका १. विकास प्रक्रियामा गैरसरकारी क्षेत्रको संलग्नता किन महत्वपूर्ण मानिन्छ ? मुलुकको सर्वाङ्गीण विकासमा गैरसरकारी क्षेत्रको भूमिका उल्लेख गर्दै गैरसरकारी क्षेत्रको संलग्नताबाट प्राप्त विकासको लाभलाई समानुपातिक रूपमा वितरण गर्न सरकारको भूमिका कस्तो हुनु पर्छ ? आफ्नो विचार प्रस्तुत गर्नुहोस् । समाजमा रहेका बहुआयामिक समस्या समाधान गरी समाज र मानिसको जीवनमा गुणात्मक परिवर्तन ल्याउने प्रक्रियालाई विकास प्रक्रियाको रूपमा बुझिन्छ । यो एक जटिल, बहुआयामिक र गतिशील प्रक्रिया हो । सरकार मात्रको एकल प्रयासले
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ मा राष्ट्रिय दलको मान्यता प्राप्त गर्न सफल दल कति वटा रहेका छन् ? छ वटा (राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी, नेपाली कांग्रेस, नेकपा (एमाले), नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी, श्रम संस्कृति पार्टी, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी)
सुशासनका प्रमुख तत्व : विषयगत प्रश्नोत्तर
सुशासनका प्रमुख तत्व १. सुशासनका प्रमुख तत्व उल्लेख गरी मानव अधिकारको संरक्षण र संवर्धनमा सुशासनको महत्वबारे चर्चा गर्नुहोस् । सेवा प्रवाह, विपत् व्यवस्थापन, स्रोतसाधन परिचालनलगायत विविध सार्वजनिक मामिलाहरूको व्यवस्थापन जनमुखी, पारदर्शी, जवाफदेही, सहभागितामूलक एवं विधिसम्मत ढङ्गले सम्पन्न गरी नागरिकलाई शासनको सुखद अनुभूति गराउनुलाई सुशासन भनिन्छ । यो नागरिक हित केन्द्रित भई राज्यको स्रोतसाधन र अधिकारको प्रभावकारी ढङ्गले अभ्यास गर्ने शासकीय पद्धति पनि हो । मानवीय
संसदीय दलको भूमिका : विषयगत प्रश्नोत्तर
संसदीय दलको भूमिका १. संसदीय दल भनेको के हो ? संसदीय व्यवस्थामा संसदीय दलको भूमिका उल्लेख गर्दै नेपालमा संसदीय दलको गठन र सञ्चालनसम्बन्धी विद्यमान कानुनी व्यवस्था उल्लेख गर्नुहोस् । साथै प्रतिनिधि सभामा प्रतिनिधित्व गर्ने दलले राष्ट्रिय दलको मान्यता प्राप्त गर्ने अवस्थाबारे जानकारी गराउनुहोस् । कुनै राजनीतिक दलबाट निर्वाचित भई संसद्मा प्रतिनिधित्व गर्ने सदस्यहरूको सङ्गठित समूहलाई संसदीय दल भनिन्छ । यसले राजनीतिक दल र संसदबिच सम्बन्ध सेतुको रूपमा काम गर्छ । संसदीय दलमा संसदीय दल
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ मा प्रत्यक्षतर्फ सबैभन्दा बढी मत ल्याई विजयी हुने उम्मेदवार को हुनुहुन्छ ? बालेन्द्र शाह, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी(६८,३४८, झापा–५) – निकटतम प्रतिस्पर्धी नेकपा (एमाले)का अध्यक्ष एवं पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले १८,७३४ मत प्राप्त गर्नुभएको । – यस निर्वाचनमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले सर्वाधि
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. २५ औँ संस्करणको शीतकालीन ओलम्पिक खेलकुद प्रतियोगिता कहिले र कहाँ सम्पन्न भएको हो ? सन् २०२६ फेब्रुअरी ६–२२, मिलान–कोर्टिना, इटाली – मोट्टो : इट्स योर भाइव – सहभागी राष्ट्र : ९२
सूचना प्रविधि न्यायाधिकरणको कार्य : विषयगत प्रश्नोत्तर
सूचना प्रविधि न्यायाधिकरणको कार्य १. सूचना प्रविधि न्यायाधिकरणको गठन र यसको कार्यक्षेत्र सम्बन्धमा के कस्तो कानुनी व्यवस्था रहेको छ ? सङ्क्षिप्तमा उल्लेख गर्नुहोस् । विद्युतीय (इलेक्ट्रोनिक) कारोबार ऐन, २०६३ को दफा ६० मा सूचना प्रविधि न्यायाधिकरणको गठनसम्बन्धी व्यवस्था रहेको छ । कम्प्युटरसम्बन्धी कसुरको सुरु कारबाही र किनारा गर्न नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी तोकिएको योग्यता पुगेका व्यक्तिबाट कानुन सदस्य, सूचना प्रविधि सदस्य र वाणिज्य सदस्य रहने गरी तीन सदस्यीय सूचना प्रविधि न्यायाधिकरणको गठन गर्छ
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. भ्रष्टाचार अवधारणा सूचकाङ्क–२०२५ अनुसार नेपाल कति औँ स्थानमा रहेको छ ? १०९ औँ (१८२ देशमा) – ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेसनलले सन् २०२६ फेब्रुवरी १० मा सार्वजनिक गरेको भ्रष्टाचार अवधारणा सूचकाङ्क–२०२५ मा नेपालले यो वर्ष ३४ अङ्क प्राप्त गरेको । नेपालले गत वर्ष पनि ३४ अङ्क नै प्राप्त गरेको थियो ।
नेपालमा सामाजिक द्वन्द्व : विषयगत प्रश्नोत्तर
नेपालमा सामाजिक द्वन्द्व १. सामाजिक द्वन्द्व भन्नाले के बुझिन्छ ? नेपालमा सामाजिक द्वन्द्व न्यूनीकरण गरी राष्ट्रिय एकता प्रवर्धन गर्न राज्यका निर्देशक सिद्धान्तहरूले के कसरी मार्गदर्शन गरेका छन् ? स्पष्ट पार्नुहोस् । समाजमा रहेका कुनै दुई वा दुई भन्दा बढी व्यक्ति, समूह वा पक्षबिच पृथक् मूल्यमान्यता, सोच, विचार, स्वार्थ, उद्देश्य आदिका कारण देखा पर्ने विवाद, बेमेल, विरोध वा सङ्घर्षको अवस्थालाई सामाजिक द्वन्द्व भनिन्छ । द्वन्द्वको अवस्थामा द्वन्द्वरत
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. साफ यु–१९ महिला च्याम्पियनसिप, २०२६ को उपाधि कुन देशले जितेको छ ? भारत – उपविजेता : बङ्गलादेश – सञ्चालन मिति : २०८२ माघ १७–२४
नेतृत्व शैलीका प्रकार : विषयगत प्रश्नोत्तर
नेतृत्व शैलीका प्रकार १. नेतृत्व शैली भनेको के हो ? नेतृत्व शैलीका प्रकारबारे चर्चा गर्नुहोस् । नेताले आफ्ना अनुयायीलाई प्रभावित गर्न प्रदर्शन गर्ने व्यवहार वा कार्यशैलीलाई नेतृत्व शैली भनिन्छ । यसमार्फत नेताले अनुयायीलाई प्रेरित गर्ने, निर्देशित गर्ने, आकर्षित गर्ने, निर्णयमा सहभागी गराउने, ल
आर्थिक समृद्धिमा प्राकृतिक स्रोत : विषयगत प्रश्नोत्तर
आर्थिक समृद्धिमा प्राकृतिक स्रोत १. प्राकृतिक स्रोतको परिचय दिँदै मुलुकको आर्थिक समृद्धिमा प्राकृतिक स्रोत परिचालनले गर्ने योगदानबारे चर्चा गर्नुहोस् । साथै, नेपालको तीन तहको सङ्घीय संरचनामा प्राकृतिक स्रोत परिचालनमा तहगत सरकारले गर्ने लगानी तथा प्रतिफलको हिस्सा निर्धारण गर्ने आधारहरू समेत उल्लेख गर्नुहोस् । प्रकृतिबाट प्राप्त हुने सबै जैविक