हायू भाषा–संस्कृति जोगाउने चुनौती
लोपोन्मुख जाति भन्नेबित्तिकै राउटे, चेपाङ, वनकरिया, झाँगड, सतार झट्ट सम्झिन्छ । ती समुदायबारे बारम्बार आउने समाचार र डकुमेन्ट्रीले आममानिसमा उनीहरूबारे धेर–थोर सुन्न, बुझ्न र चिन्न सजिलो हुनु स्वाभाविकै हो । लोपोन्मुख जाति हायू समुदायबारे भने अहिले पनि थाहा पाउनेको सङ्ख्या नगन्यै मान्नुपर्ने अवस्था छ । हायू समूदायबारे त्यतिबेला थाहा पाउने अवसर मिल्यो, जब सो समुदायका १६ जनाको परिवार सिन्धुलीको गोलन्जोरबाट गत साउनको दोस्रो साता एकाएक बेपत्ता भयो । केही दिन सञ्चारमाध्यममा ती समाचारले स्थान पाए । आमसर्वसाधारणको चासो पनि एकाएक हायू समुदायप्रति बढ्यो । रामेछाप र सिन्धुलीमा रहँदा चासो नदिइएको हायू समुदायको एउटा परिवार एकाएक हराएपछि उनीहरूको खोजीमा स्थानीय जनप्रतिनिधि सक्रिय भए । सँगसँगै मु
‘महोत्सवले नेपाल–चीन सम्बन्ध सुदृढ बनाएको छ’
चिनियाँ प्राध्यापक झान जुन चीनको युनिभर्सिटी अफ इलेक्ट्रोनिक साइन्स एन्ड टेक्नोलोजीमा पत्रकारिता तथा सञ्चार विभाग प्रमुख तथा मिडिया विशेषज्ञ हुनुहुन्छ । युनिभर्सिटी अफ क्यालिफोर्निया, स्यान डियागो र कलेज अफ विलियम एन्ड मेरीमा समेत अध्ययन अनुसन्धानको अनुभव लिनुभएकी उहाँसँग चीन र नेपालबिचको सांस्कृतिक सम्बन्ध र विभिन्न महोत्सवबारे गोरखापत्रका लागि सुकृत नेपालले गर्नुभएको कुराकानी :
‘पहाड’ को ट्रेलर सार्वजनिक
चलचित्र ‘पहाड’ को ट्रेलर सार्वजनिक गरिएको छ । ट्रेलरमा चलचित्रको कथावस्तुलाई चित्रण गरिएको छ । बेरोजगारी मानवविहीन रित्तिएको पहाड र पानीको समस्या ट्रेलरमा देखाइएको छ । चलचित्रले अहिलेको नेपाल समसामयिक विषयमा उठान गरेको निर्देशक तथा लेखक तुलसी घिमिरेले बताउनुभयो । चलचित्रमा मदनकृष्ण श्रेष्ठ, विपिन कार्की, रवीन्द्र सिंह बानियाँ, सुनील थापा, रेनुनाथ योगी, उमा गिरी, अरुण क्षेत्रीसँगै नवअभिनेतृ पञ्चमी घिमिरेलगायतका कलाकारको अभिनय रहेको छ ।
लेखकको सम्झना
लेखक तथा पत्रकार स्वर्गीय पदम श्रेष्ठको ४५ औँ पुण्यतिथिमा शुक्रबार राजधानीमा शोकसभा सम्पन्न गरिएको छ । नेपाली लोकबाजा सङ्ग्रहालयद्वारा आयोजित शोकसभामा द्वीप प्रज्वलनसहित स्वर्गीय श्रेष्ठको तस्बिरमा माल्यार्पण गरिएको थियो ।
‘साहित्यिक पठनशैली लोकप्रिय’
पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जाल तथा सूचना प्रविधिको विकाससँगै पत्रिका पसलसम्म पुगेर पढ्नेको सङ्ख्या बाक्लिँदै गएको देखिन्छ । पुस्तक पसलमा पढ्ने लत बसेका अग्रजदेखि अनुजसम्म प्रशस्तै भेटिन्छन् ।
चियाको समर्थन मूल्य तोक्न आग्रह
नेपाली चियाको समर्थन मूल्य तोक्न किसानले आग्रह गरेका छन् । चिया रोप्न थालेको करिब १६२ वर्ष पुग्दा पनि अहिलेसम्म सरकारीस्तरबाट नेपाली चियाको न्यूनतम समर्थन मूल्य तोकिएको छैन ।
भाटभटेनीको भरतपुर शाखा पुनः सञ्चालन
जेनजी आन्दोलनका क्रममा पूर्ण क्षति भएको भाटभटेनी सुपरमार्केटको भरतपुर शाखाले शुक्रबारदेखि सेवा पुनः सुरु गरेको छ । जलेर पूर्ण रूपमा नष्ट भएको भाटभटेनीलाई पुनर्निर्माण गरी सञ्चालनमा ल्याइएको हो । भाटभटेनीका सञ्चालक मीनबहादुर गुरुङले ग्राहकको सेवाका लागि भाटभटेनी सञ्चालनमा ल्याइएको जानकारी दिनुभयो । “हामीले ग्राहकको सेवालाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेर सेवा सञ्चालन गरेका छौँ,” उहाँले थप्नुभयो, “नयाँ सेवा सुरु हुँदै गर्दा विगतको भन्दा पनि परिष्कृत भएर सेवा दिने प्रण गरेका छौँ ।” यो शाखामा मात्रै झन्डै एक अर्ब रुपियाँ बराबरका क्षति भएको पनि उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
ई. पेन्सन प्रमाणीकरण : साढे तीन लाख सेवाग्राहीलाई सहज
अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले ई. पेन्सन प्रमाणीकरण प्रणाली सुरुवात गर्नुभएको छ । अर्थ मन्त्रालयमा शुक्रबार आयोजित कार्यक्रममा उहाँले महालेखा नियन्त्रकको कार्यालयले तयार गरेको उक्त प्रणाली सुरुवात गर्नुभएको हो ।
आर्थिक वृद्धिदर २.७ प्रतिशत रहने एडिबीको प्रक्षेपण
एसियाली विकास बैङ्क (एडिबी) सन् २०२६ मा नेपालको आर्थिक वृद्धिदर २.७ प्रतिशत रहने प्रक्षेपण गरेको छ । यो गत वर्ष २०२५ को ४.६ प्रतिशतभन्दा न्यून हो । एडिबीको एसियाली विकास परिदृश्य, अप्रिल २०२६ मा त्यस्तो प्रक्षेपण गरिएको हो । ‘गत वर्षको नागरिक अशान्तिलगायत राजनीतिक अनिश्चितता एवं पश्चिम एसियामा जारी द्वन्द्वको प्रतिकूलताका कारण सन् २०२६ मा आर्थिक वृद्धिदर उल्लेख्य रूपमा शिथिल रहने’ नेपालका लागि एसियाली विकास बैङ्कका राष्ट्रिय निर्देशक आर्नो कोश्वाले बताउनुभयो ।
मल आपूर्ति सहजीकरणका लागि आग्रह
कृषि तथा पशुपन्छी विकास र वन तथा वातावरणमन्त्री गीता चौधरीले रासायनिक मल आपूर्तिमा सहजीकरणका लागि भारतसँग आग्रह गर्नुभएको छ । नेपालका लागि भारतका राजदूत नवीन श्रीवास्तवले मन्त्री चौधरीसँग गर्नुभएको शिष्टाचार भेटवार्तामा उहाँले सो आग्रह गर्नुभएको हो ।
आरोहणको पर्खाइमा चौसट्ठी देशका आरोही
यस वर्षको वसन्तयाममा सगरमाथालगायतका हिमाल आरोहणका गर्न नेपालसहित ६४ देशका ५४४ पर्वतारोहीले अनुमति लिएका छन् । पर्यटन विभागका अनुसार शुक्रबारसम्म सगरमाथासहित २३ वटा हिमाल आरोहण गर्न ६९ समूहका ५४४ आरोहीले अनुमति लिएका हुन् । अनुमति लिनेमा १४१ महिला र ४०३ जना पुरुष छन् । वसन्तयाममा पर्वतारोहणका लागि विशेष आकर्षण रहने सगरमाथा आरोहणका लागि यस वर्ष ४३ जना महिला र १६१ पुरुष गरी २०४ जनाले अनुमति लिएका छन् । यस वर्ष सगरमाथा आरोहण गर्न नेपालसहित ४१ देशका आरोही आरोहणको तयारीमा रहेको विभागले जनाएको छ ।
प्रतिनिधि सभा विषयगत समिति गठन
प्रतिनिधि सभाको नियमावली तर्जुमा प्रक्रिया जारी रहेकै अवस्थामा विषयगत समिति गठन भएका छन् । प्रतिनिधि सभा नियमावली, २०७९ अनुसार नै समिति गठन भएका हुन् । विषयगत समिति १० वटा रहेका छन् । नियमावली संशोधनको प्रक्रिया भने जारी छ । यसअघिकै व्यवस्था अनुसार १० विषयगत समिति गठन भएका हुन् ।
सञ्चार माध्यमलाई उत्तरदायी बनाइने
नेपाली मूलधारका सञ्चार माध्यमका सम्पादकले मिडियामा प्रकाशित गर्ने समाचार लैङ्गिक उत्तरदायी बनाउने प्रतिबद्धता जनाउनुभएको छ । संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय महिला (युएन ओमन) बेजिङ ३० लगायत चार संस्थाले शुक्रबार ललितपुरमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा १० मिडियाका सम्पादकले लैङ्गिकयुक्त समाचार प्रकाशित गर्ने प्रतिबद्धता जनाउनुभएको हो ।
हर्मुज जलमार्गमा शुल्क नलगाउन ट्रम्पको आह्वान
अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानले हर्मुज जलमार्गमा तेल ट्याङ्करलाई शुल्क लगाउन नहुने जनाउँदै यदि त्यसो गरिरहेको छ भने तुरुन्तै रोक्न आह्वान गर्नुभएको छ । ट्रम्पले इरानले स्ट्रेट अफ हर्मुज हुँदै जाने तेल ट्याङ्करहरूमा शुल्क लगाएको रिपोर्टलाई उद्धृत गर्दै यस्तो बताउनुभएको अलजजिरा टेलिभिजनले जनाएको छ ।
संसद् अधिवेशन अन्त्य
सङ्घीय संसद्को चालु अधिवेशन अन्त्य गरिएको छ । मन्त्रीपरिषद्को चैत २४ गतेको सिफारिस अनुसार राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले सङ्घीय संसद्का दुबै सदनको चालु अधिवेशन शुक्रबार राति १२ बजेबाट लागु हुने गरी अन्त्य गर्नुभएको हो । अधिवेशन अन्त्यबारे राष्ट्रपति कार्यालयको पत्रको जानकारी सदनमा शुक्रबार दिइएको थियो ।
समृद्धिका लागि एकताको आह्वान
राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले गणतन्त्रको सुदृढीकरण तथा राष्ट्रिय एकताको प्रवर्धनका लागि एकताबद्ध भई अघि बढ्नुपर्ने बताउनुभएको छ । सङ्घीय संसद्को संयुक्त बैठकलाई शुक्रबार सम्बोधन गर्दै राष्ट्रपति पौडेलले फुटेर नभई जुटेर तथा विगतका कटुताबाट पाठ सिकेर अघि बढ्नुपर्ने बताउनुभएको हो ।
नयाँतिर चहलपहल, पुरातात्त्विक ओझेलमा
“चितवनको माडी नगरपालिका–१ मा रहेको वाल्मीकि आश्रमलाई भारतको पश्चिम चम्पारणस्थित बिहार सरकारले आफ्नो प्रदेशको प्रमुख पर्यटकीय क्षेत्र मानेको छ । बिहारभरिका सबै विद्यालयलाई अनुदान दिएर विद्यार्थीलाई अनिवार्य वाल्मीकि आश्रमको अवलोकन भ्रमणका लागि पठाउँछ । भैँसालोटनलाई वाल्मीकि नगर बनाएर प्रचार गरिरहेको छ । विगतमा त्रिवेणी भनेर नेपाली भूमि कहलिन्थ्यो, आज बिस्तारै यहाँको सौन्दर्य भारततिर उन्मुख भइरहेको छ,” त्रिवेणीस्थित गजेन्द्र मोक्ष दिव्य धामका स्वामी कृष्ण प्रपन्नाचार्यका यी कुराले भारतले वाल्मीकि आश्रमलाई कति महìव दिएको छ भन्ने छर्लङ्ङ हुन्छ ।
आत्मरक्षाका लागि गोली चलाउँदा गैँडाको मृत्यु
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा सेनाको गोली लागेर एक वयस्क पोथी गैँडाको मृत्यु भएको छ ।
वैदेशिक रोजगार विभागका सुब्बा घुससहित पक्राउ
वैदेशिक रोजगार विभाग ताहचलमा कार्यरत नायब सुब्बा हेमबहादुर मस्राङ्गी घुस रकमसहित कार्यालयबाटै सामातिएका छन् ।
आदिबासी समुदायको सशक्तिकरणमा कार्यक्रम लक्षित गर्न सुझाव
डेडिकेटेड ग्रान्ट मेकानिजम (डिजिएम) नेपाल परियोजनाको राष्ट्रिय सञ्चालन समिति (एनएससी) को बैठक शुक्रबार सम्पन्न भएको छ । एनएससीका सहअध्यक्ष नेपाल आदिबासी जनजाति महासंघ (नेफिन) का नवनिर्वाचित अध्यक्ष निमा लामा ह्योल्मोलाई बधाई तथा निवर्तमान सहअध्यक्ष तथा नेफिनको निवर्तमान अध्यक्ष गेल्जे लामा शेर्पालाई धन्यवादसहित विदाई गरिएको छ ।
‘फैसला कार्यान्वयनका लागि आन्दोलन गर्नुपर्ने अवस्थाको अन्त्य गरिनुपर्छ’
सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश अब्दुल अजिज मुसलमानले सार्वजनिक सरोकारका मुद्दामा अदालतबाट भएका फैसला तथा आदेशहरूको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्दै फैसला कार्यान्वयनका लागि आन्दोलन गर्नुपर्ने अवस्थाको अन्त्य गरिनुपर्ने बताउनुभएको छ ।
बालअधिकारका विषय नीति, कार्यक्रम र बजेटमा समेट्न ३४ बुँदे सुझाव
महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्री सीता बादीसमक्ष बालबालिका शान्तिक्षेत्र राष्ट्रिय अभियान ९सिजप० ले सरकारको आगामी नीति, कार्यक्रम र बजेटमा बालअधिकारसम्बन्धी ३४ बुँदे समावेश गर्न सुझाव दिएको छ ।
उपसभामुख ठाकुरद्वारा पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण
प्रतिनिधि सभाका नवनियुक्त उपसभामुख रुबी कुमारी ठाकुरले पद तथा गोपनीयताको शपथ लिनुभएको छ ।
नवनियुक्त मन्त्रीहरूले लिनुभयो शपथ
नवनियुक्त मन्त्रीहरूले पद तथा गोपनीयताको शपथ लिनुभएको छ ।
-original-thumb.jpg)
कर्णालीमा नयाँ शैक्षिकसत्रअगावै पाठ्यपुस्तक व्यवस्थापन गरिँदै
कर्णाली प्रदेशका सबै सामुदायिक विद्यालयमा नयाँ शैक्षिकसत्रअगावै पाठ्यपुस्तक व्यवस्थापन गरिसक्ने जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र लिमिटेड प्रादेशिक प्रेस नेपालगञ्जले जनाएको छ ।
