अर्थतन्त्रलाई निर्वाचनको त्राण
बजारमा एकै समय अर्बौं नगद प्रवाह हुने भएकाले कतिपयले निर्वाचनलाई खर्चको चाड पनि भन्छन् । केन्द्रदेखि स्थानीयस्तरसम्मै निर्वाचन अवधिभर हरेक दिन करोडौँको कारोबार हुने विभिन्न अध्ययनले पुष्टि गरेका छन् ।
जेनजी आन्दोलनको चाहना पूरा गर्न निर्वाचन
प्रजातन्त्र अथवा लोकतन्त्रको आधारस्तम्भ निर्वाचन हो । फागुन २१ गते देशमा प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन हुँदै छ । यो निर्वाचन अरू बेला हुने निर्वाचन जस्तो नभएर विशेष परिस्थितिमा हुन लागेको निर्वाचन हो । गत भदौ २३ र २४ गते भएको जेनजी
फागुन ७ को सन्देश
नेपालको इतिहासमा फागुन ७ को विशेष महत्व स्वर्ण अक्षरले अङ्कित छ । संवत् २००७ फागुन ७ गतेकै दिन तानाशाही, पारिवारिक र निरङ्कुश राणाशासनविरुद्ध जनअधिकार प्राप्त भयो । त्यो विशेष दिनका निम्ति अनेक सपूतले ज्यान अर्पण गरे । साहसिक नेतृत्वले कुशलतापूर्वक क्रान्ति सम्पादन गर्न सके । एक सय चार वर्षीय राणा शासन अरू धेरै वर्ष चल्न सक्ने षड्यन्त्र भएको विदित छ । तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री मोहनशमशे
वैध सरकारको आधार निर्वाचन
विसं २०१५ फागुन ७ गते नेपालमा आमनिर्वाचन प्रारम्भ भई २०१६ वैशाख २१ गते सम्पन्न भएको निर्वाचन नै नेपालको इतिहासमा बालिग मताधिकारका आधारमा सम्पन्न भएको पहिलो आमनिर्वाचन हो । नेपाली मतदाताले आफ्नो सार्वभौम अधिकार प्रयोग गर्न पाएको महत्वपूर्ण दिनको स्मर
निर्वाचन र मतदाता शिक्षा
सवत् २०८२ साल फागुन २१ गते सम्पन्न हुने प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन स्वच्छ, स्वतन्त्र, निष्पक्ष तथा विश्वसनीय वातावरणमा सम्पन्न गर्नु निर्वाचन आयोगको प्रमुख दायित्व हो । निर्वाचन सफल बनाउन सुसूचित मतदाताको सक्रिय सहभागिता अत्यावश्यक हुन्छ । आमनागरिकलाई निर्वाचन प्रक्रिया, मताधिकारको महत्व तथा मतदान विधिबारे समयमै जानकारी दिन मतदाता शिक्षा एवं निर्वाचन शिक्षाको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ । मतदातालाई मतदान विधि, मतपत्रको सही प्रयोग, आचारसंहिता र गलत सूचनाबाट बच्ने उपायबारे जानकारी दिने कार्य निर्वाचनको मिति तय भएसँगै आयोगबाट क्रमशः हुँदै आएको छ ।
आमनिर्वाचनपछिको परिदृश्य
नेपालका हितैषी बङ्गलादेश, जापान र थाइल्यान्डमा आमनिर्वाचन सम्पन्न भएको छ । निर्वाचनको परिणामले तीन वटै मुलुकलाई नयाँ जनादेश प्राप्त भएको छ । बङ्गलादेशमा बङ्गलादेश नेसनलिस्ट पार्टी (बिएनपी) ले दुई तिहाइ बहुमत ल्याएको छ । फेब्रुअरी १२ मा सम्पन्न संसदीय आमनिर्वाचनमा बिएनपीले २१२ सिट जिती दुई तिहाइ बहुमत ल्यायो । प्रतिद्वन्द्वी दल जमात–ए–इस्लामीले ६८ सिट जितेर दोस्रो ठुलो दल बन्यो । त्यस्तै गत
विराटनगरको ऐतिहासिक विरासत
विराटनगर पूर्वी नेपालको सय वर्षभन्दा पुरानो ऐतिहासिक सहर हो । विराटनगरको पहिचान नेपालकै पहिलो सङ्गठित मजदुर आन्दोलन गर्ने थलो, पाँच पूर्वप्रधानमन्त्री जन्माएको भूमि, देशको पहिलो आधुनिक उद्योग स्थापना भएको स्थान र पहिलो रेडियो बजेको सहरसँग पनि जोडिएको छ । यति धेरै पहिचान जोडिएको सहर सायद विराटनगर मात्रै होला । कुनै समय विराटनगर जुट मिलले भारत र बङ्गलादेशका बजारसँग जुटको प्रतिस्पर्धात्मक व्यापार गथ्र्यो । त्यही जुट
-(1)-(1)-original-thumb.jpg)
१०० वर्ष अघिको गोर्खापत्र
१०० वर्ष अघिको गोर्खापत्र
आजको राशिफल
आजको राशिफल
‘पैतालाको डुलाइ र अन्तर्मनको हिँडाइ नै नियात्रा’
१० वर्षको उमेरदेखि लेखनीको थालनी गरेका नियात्राकार युवराज नयाँघरे ठेट, झर्रो र नेपाली मौलिक शैलीका नियात्रा लेखकका रूपमा चर्चित हुनुहुन्छ । मदन पुरस्कार, उत्तम शान्ति पुरस्कार, मोती पुरस्कारलगायत दर्जनौँ सम्मान तथा पुरस्कारबाट स
मनाइयो ग्याल्पो ल्होसार
शेर्पा समुदायले बुधबार विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरी ग्याल्पो ल्होसार पर्व मनाएका छन् । शेर्पा समुदायले यसलाई नयाँ वर्षका रूपमा मनाउने गरेका छन् । पारिवारिक एवं सामाजिक मेलमिलाप अभिवृद्धि गर्ने अवसरका रूपमा यस पर्वलाई लिइन्छ । हिमाली क्षेत्रमा बसोबास गर्ने महायानी बौद्धमार्गी समुदायले मान्ने लोसार अर्थात् नयाँ वर्षको गणना मञ्जुश्री र कालचक्र ज्योतिष शास्त्रमा आधारित रहेको शिक्षा समन्वय समितिका सदस्य आचार्य सार्की शेर्पाले बताउनुभयो ।
प्राश्नाको ‘प्रियतम’ सार्वजनिक
गायिका प्राश्ना शाक्यको आवाजमा ‘प्रियतम’ बोलको गीत सार्वजनिक भएको छ । गीतको भिडियोमा मोडल सुदित र श्रीतिकाबिच प्रेम र समर्पण देखाइएको छ । निर्वाण केरुङको शब्द र सङ्गीत, उदयराज पौडेलको सङ्गीत संयोजन किशोर थापाको मास्टर मिक्सिङ रहेको छ ।
दलका घोषणापत्र : समृद्धिको मुख्य आधार ऊर्जा
फागुन २१ गते निर्वाचनलक्षित प्रतिबद्धतापत्र जारी गर्दै विभिन्न दलले नेपालको ऊर्जा क्षेत्रलाई आर्थिक उन्नतिका आधारका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् । बुधबार मात्रै राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले र गत आइतबार उज्यालो नेपाल पार्टीले सार्वजनिक गरेको प्रतिबद्धतापत्रमा ऊर्जालाई समृद्धिको मुख्य आधारका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ ।
निर्वाचन प्रहरीका बन्दोबस्ती : नेपाली जुत्ता, भारतीय लाठी
प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा खटिएका निर्वाचन प्रहरीले स्वदेशी उत्पादन गोल्डस्टार जुत्ता र भारतीय लट्ठी प्रयोग गरेका छन् । निर्वाचनमा खटिएका एक लाख ३३ हजार ९८० निर्वाचन प्रहरीलाई स्वदेशी उत्पादन गोल्डस्टार जुत्ता र छिमेकी मुलुक भारतबाट आयात गरिएको बेतको लट्ठी प्रदान गरिएको हो । नेपाल प्रहरीले निर्वाचन प्रहरीलाई स्वदेशी जुत्ता अनिवार्य प्रयोग गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ । उनीहरूले बोक्ने बेतको लट्ठी भने स्थानीय उत्पादनले अपुग हुँदा छिमेकी मुलुक भारतबाट आयात भएको हो ।
एक महिनामा साढे सात लाख हवाईयात्रु
त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट एक महिनामा साढे सात लाखभन्दा बढी यात्रुले हवाईयात्रा गरेका छन् । विमानस्थल कार्यालयका अनुसार सन् २०२६ को जनवरीमा आन्तरिक र बाह्यतर्फ सात लाख ५० हजार १८३ यात्रुले हवाईसेवा लिएका हुन् ।
आयोगले बुझायो बजेटको ‘सिलिङ’
राष्ट्रिय योजना आयोगले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि बजेटको सीमा (सिलिङ) बुझाएको छ । आयोगले आगामी तीन आवका लागि बजेटको सीमा र स्रोतसहितको प्रतिवेदन मङ्गलबार अर्थमन्त्री रामेश्वर खनालसमक्ष पेस गरेको हो । अर्थतन्त्रको पछिल्लो अवस्था र बदलिएको परिस्थितिलाई समेत ध्यानमा राखी स्रोत अनुमान पेस गरिएको आयोगका उपाध्यक्ष डा. प्रकाशकुमार श्रेष्ठले बताउनुभयो ।
नाफाको लोभमा मानव स्वास्थ्यमा खेलबाड
खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले खाद्य बजारमा नाफा कमाउने बहानामा उपभोक्ताको स्वास्थ्यमाथि गम्भीर खेलबाड भइरहेको जनाएको छ । विभागले उपत्यकामा गरेको अनुगमनका क्रममा धेरै जसो उद्योगी र व्यवसायीले ‘खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐन, २०८१’ पालना नगरेको र न्यून गुणस्तरका खाद्य वस्तु बिक्रीवितरण गरिरहेको फेला पारेको हो । विभागका अनुसार बजारमा खाद्य मापदण्डविपरीत वस्तुको प्याकेजिङ गर्ने र स्वच्छतामा ध्यान नदिने समस्या बढ्दो देखिएको छ ।
क्युरेक्सको औषधी गुणस्तरहीन
क्युरेक्स फर्मास्युटिकल्सद्वारा उत्पादित ‘इन्क्लेभ ओडी’ नामक औषधी गुणस्तरहीन रहेको पुष्टि भएको छ । औषधी व्यवस्था विभागले उक्त औषधी बजारबाट तत्काल फिर्ता लैजान निर्देशन दिएको छ ।
एकीकृत सुरक्षा टोली पुग्यो निर्वाचन क्षेत्र
यही फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचन सुरक्षार्थ नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग सहभागी एकीकृत सुरक्षा टोली १६५ निर्वाचन क्षेत्रमा परिचालन भएको छ । निर्वाचन स्वतन्त्र, निष्पक्ष एवं भयरहित वातावरण सम्पन्न गर्न भर्ना गरिएका करिब एक लाख ५० हजार निर्वाचन प्रहरीलाई पनि जिम्मेवारी क्षेत्रमा परिचालन गरिएको छ ।
निर्वाचनकेन्द्रित आमसभा गर्दै दल
सबै राजनीतिक दलका उम्मेदवार फागुन २१ गतेको प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा जनताको मत आफ्नो पक्षमा पार्न सघन रूपमा जुटेका छन् । निर्वाचन आयोगले गत सोमबारदेखि फागुन १८ गते मध्यराति १२ बजेसम्म दलका उम्मेदवारले प्रचारप्रसार गर्न पाउने समयसीमा निर्धारण गरेको छ । मतदान हुन जम्मा १४ दिन मात्रै भएपछि दलहरू निर्वाचनकेन्द्रित आमसभा गर्ने तयारीमा जुटेका हुन् ।
समस्यामा प्राविधिक शिक्षालय
मुलुकमा प्राविधिक र सिपमूलक शिक्षा विस्तारको आवश्यकता महसुस भइरहेका बेला हाल सञ्चालित प्राविधिक शिक्षाप्रदायक संस्था भने कानुनी तथा व्यावहारिक जटिलताबाट गुज्रिरहेको पाइएको छ । यो अवस्था आउनुमा यस्ता शैक्षिक संस्थालाई नियमनका नाममा बनाइएका अव्यावहारिक कानुनी प्रावधान, शैक्षिक संस्थालाई नियमनमा समस्या र सरकारको स्पष्ट योजनाको अभाव मुख्य कारक रहेको सरकारले नै गठन गरेको अध्ययन समितिले समेत औँल्याएको छ । प्राविधिक शिक्षाको क्षेत्रमा अस्तव्यस्तता र समस्या बढ्दै गएको गुनासा आउन थालेपछि तत्कालीन शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री महावीर पुनले एक अध्ययन कार्यटोली गठन गर्नुभएको थियो ।
विकासको शैली बदल्ने प्रतिज्ञा
नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले देशको अवस्था बदल्ने स्पष्ट सोच र दृढसङ्कल्पसाथ पार्टी निर्वाचनमा होमिएको बताउनुभएको छ । जनकपुरधाममा बुधबार आयोजित कांग्रेसको प्रतिज्ञा सभालाई सम्बोधन गर्दै उहाँले राजनीतिक संस्कार र विकासको शैली बदलेर देशलाई निकास दिने घोषणा गर्नुभएको हो ।
जापानमा साने पुनः प्रम निर्वाचित
जापानमा साने ताकाइची पुनः प्रधानमन्त्री निर्वाचित हुनुभएको छ । बुधबार बसेको जापान संसद्को विशेष अधिवेशनले उहाँलाई दोस्रो कार्यकालका लागि प्रधानमन्त्री निर्वाचित गरेको हो । प्रधानमन्त्री सानेको दोस्रो कार्यकालमा देश सबल तथा सुरक्षाकेन्द्रित दिशातर्फ बढ्ने स्पष्ट सङ्केत दिएको जापानको समाचार संस्था क्योडोले जनाएको छ ।
चेतनाको दीप बाल्ने दिन
सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल घोषणा भएको १७ वर्ष र संविधान सभाबाटै संविधान निर्माण भएको एक दशकभन्दा बढी हुँदा फागुन ७ गते अर्थात् आज राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवस मनाइँदै छ ।
भिड देखाउन एआई दुरुपयोग
निर्वाचन नजिकिएसँगै भेटघाटमा सक्रिय उम्मेदवारको तस्बिर र भिडियोले सामाजिक सञ्जालमा चर्चा पाइरहेको छ । यसक्रममा आ–आफ्नो पक्षमा माहोल बनाउन भिड देखाउने होडबाजी उत्तिकै छ । यसका लागि कतिपयले कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात् आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) दुरुपयोग गरेको पाइएको छ ।
