गोरखापत्र अनलाइन
कानुन निर्माणको सम्पूर्ण काम राष्ट्रियसभाबाट हुनुपर्छ : नेत्री देवकोटा
राष्ट्रियसभा सदस्य अनिता देवकोटा द्विसदनात्मक सङ्घीय संसद्मध्ये प्रतिनिधिसभालाई विकास र राष्ट्रियसभालाई विधेयकसँग जिम्मेवार बनाएर जोड्न सके दुवै काम ठिक ढङ्गले अघि बढ्न सक्ने तर्क गर्नुहुन्छ ।
भूकम्प प्रभावितका लागि चौध करोड बजेट
बाजुराका भूकम्प प्रभावितको आवास निर्माणका लागि सरकारले १४ करोड रुपियाँ बजेट विनियोजन गरेको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालयको तथ्याङ्क अनुसार खप्तड छेडेदह गाउँपालिकामा १४ घर, गौमूल गाउँपालिकामा ४२७ घर र हिमाली गाउँपालिकाका २६७ घरमा क्षति पुगेको छ । त्यस्तै स्वामिकार्तिक गाउँपालिकामा १४ घर, जगन्नाथ गाउँपालिकामा ३१ घर, बडीमालिका नगरपालिकामा ६६६ घर र बुढीगङ्गा नगरपालिकाका छ घरमा क्षति पुगेको पाइएको छ । भूकम्पका कारण गौमूल गाउँपालिका–२ का जमुना रोकायाको मृत्यु र एक जना घाइते भएका थिए ।
चिसो बढेपछि खेतमा पढाइ
कर्णाली नदीको किनारमा रहेको सर्केगाड गाउँपालिका–२ र ३ को लिप्नेमा सञ्चालन हुँदै आएको लालीगुराँस माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थी खेतमा बसेर पढ्दै आएका छन् । विद्यालयको कक्षाकोठामा घाम नलागेर चिसो बढ्ने भएपछि विद्यार्थी खेतमा बसेर पढ्नु परेको हो । कक्षा ९ मा अध्ययनरत छात्रा पवित्रा फडेराले चिसोका कारण कक्षामा बसेर अध्ययन गर्न कठिन हुन थालेपछि खेतमै घामको पारिलो तापसँगै पढ्नु परेको बताउनुभयो । कर्णाली नदीको किनारमा विद्यालय रहेका कारण कक्षाकोठामा चिसो बढी हुने भएकाले विद्यालयले नै खेतमा पढाउने व्यवस्था गरेको उहाँले जनाउनुभयो । विद्यालयमा दैनिक दुई घण्टा मात्र घाम लाग्ने गर्छ ।
सुरक्षित कर्णाली अभियान : सात लाख जनसङ्ख्या लाभान्वित
सुरक्षित कर्णाली अभियान अन्तर्गत सञ्चालन गरिएका प्रदेश प्रहरीका विभिन्न आठ वटा अभियानले कर्णाली प्रदेशको झन्डै सात लाख जनसङ्ख्या लाभान्वित भएका छन् । अपराध न्यूनीकरण गरी शान्त र सुरक्षित प्रदेश बनाउनका लागि कर्णाली प्रदेश प्रहरीले सुरक्षित प्रदेश अभियान सञ्चालन गरेको छ । गत वर्षको माघ १३ गतेदेखि हालसम्म प्रदेश प्रहरीले विभिन्न आठ वटा अभियान सञ्चालन गरेको छ । जसबाट कर्णालीमा छ लाख एक हजार ३० जनसङ्ख्या प्रत्यक्ष लाभान्वित भएको प्रदेश प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ । सुरुमा प्रहरीले गत वर्षको माघ १३ गतेदेखि अन्तव्रिर्mयात्मक गस्ती परिचालन अभियान थालेको थियो । जसमा सात हजार २७१ वटा गस्ती सङ्ख्या परिचालन गरिएको थियो ।
नाम्खामा नयाँ गुफा
जिल्लाको उत्तरी क्षेत्र नाम्खा गाउँपालिका–५ र ६ वडाको सिमानामा पर्ने तुम्कोटभित्रको चट्टानी भिरमा नयाँ गुफा पत्ता लागेको छ । तुम्कोटबाट लिमी जाने क्रममा गाउँपालिकाका अध्यक्ष प्रेमबहादुर लामाको टोलीले सो गुफा पत्ता लगाएको हो । अध्यक्ष लामाले तुम्कोटबाट लिमीतर्फ जाने क्रममा चट्टानी भिरको छेउमा गुफा भेटिएको बताउनुभयो । अध्यक्ष लामाको टोली लिमीका योजनाको अनुगमन गर्न सो क्षेत्रमा पुगेको थियो ।
पानी ढुवानी गरेर पिउनुपर्ने बाध्यता
गुल्मीमा अझै पनि गाडीबाट खानेपानी ढुवानी गर्नुपर्ने बाध्यता छ । यस जिल्लाको कालीगण्डकी गाउँपालिका–१ का देउराली, सिरकोट र वडा नं. २ को कोटका बासिन्दा खानेपानी गाडीबाटै ढुवानी गरेर पिउनुपर्ने बाध्यतामा छन् । वर्षायाममा चिदियारको मूलबाट पानी ल्याउने गरेका स्थानीयवासी हिउँद लागेपछि मुहान सुक्ने भएकाले अझ टाढाबाट गाडीमा ढुवानी गरेर खानेपानी ल्याउने गरेको स्थानीय युवा तिलक रानाले बताउनुभयो । एक पटक खानेपानी ल्याउँदा गाडीलाई एक हजार पाँच सय रुपियाँसम्म तिर्नुपर्ने अवस्था रहेको ७५ वर्षीय बलबहादुर न्यौपानेले बताउनुभयो ।
मुर्रा राँगाको ‘सिमोन’ वैशाखबाट
नेपालमा भैँसीको नस्ल सुधारका लागि भारतबाट ल्याइएका मुर्रा राँगाको वीर्य (सिमोन) आगामी वैशाखबाट नेपाली किसानले पाउने भएका छन् । भारतले नेपाललाई उपहारस्वरूप उन्नत जातका १५ मुर्रा राँगा उपलब्ध गराएको हो । पोखरास्थित राष्ट्रिय पशु प्रजनन कार्यालयमा सात राँगा ल्याइएको छ । पशु प्रजनन कार्यालयका प्रमुख डा. जगदीश पाण्डेले राँगालाई क्वारेन्टाइनमा राखिएको जानकारी दिनुभयो । “अब स्वास्थ्य परीक्षण र वीर्य उत्पादनको चरण पार गरी किसानसम्म नस्ल सुधारका लागि मुर्राको वीर्य वैशाखबाट पठाउन सकिन्छ,” उहाँले भन्नुभयो । नेपाल ल्याइएका १५ मध्ये तीन राँगा लहान र पाँच नेपालगन्ज पठाइएको छ ।
फिल्म सिटी निर्माण अलपत्र
दोलखाको भीमेश्वर नगरपालिका–९, लाँकुरीडाँडास्थित पर्यटकीय गन्तव्यसमेत रहेको डाङडुङेमा बन्ने भनिएको फिल्म सिटी निर्माण अलपत्र परेको छ । चालु आर्थिक वर्षमा सङ्घ तथा प्रदेशबाट बजेट प्राप्त नभएपछि फिल्म सिटी निर्माण अलपत्र परेको भीमेश्वर नगरपालिकाका प्रमुख ईश्वरनारायण मानन्धरले जानकारी दिनुभयो । “यस वर्ष सङ्घले अध्ययन, अनुसन्धान तथा अनुगमनका लागि ४० लाख रुपियाँ बजेट विनियोजन गरेको छ । निर्माणकै लागि सम्बन्धित निकायको खासै चासो नदेखिएपछि निर्माण अलपत्र परेको हो,” उहाँले भन्नुभयो ।
रास्वपाको केन्द्रीय समिति र संसदीय दलको संयुक्त बैठक बस्दै
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)को केन्द्रीय समिति र संसदीय दलको संयुक्त बैठक महोत्तरीको जलेश्वरमा बस्ने भएको छ ।
बाढीपीडितलाई ऋणको चिन्ता
तीन वर्षअघि बेमौसमी वर्षाले अन्नपात खेतमै नष्ट भएपछि सप्तरीका पीडित किसान ऋणमा डुबेका छन् । विसं २०७८ कात्तिक १ बाट लगातार तीन दिन आएको वर्षाले खेतमा तयारी भइसकेको धानबाली नष्ट भएको थियो । तिलाठी, हनुमाननगर, महदेवा, अग्निसाइर कृष्णासवरण, बलान बिहुल पालिकाका हजारौँ किसान बाढीको चपेटामा परेका थिए । बटैया (उत्पादन भएको बाली आधा खेतधनीलाई दिने सर्तमा गरिने खेती) मा गरेको डेढ बिघा धानबाली पूर्ण रूपमा नष्ट भएपछि खानका लागि सयकडा तीन रुपियाँ ब्याजमा गाउँकै साहुसँग एक लाख ऋण लिएको तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिका–५ की बाढीपीडित गीता मण्डलले गुनासो गर्नुभयो ।
सुदूरका मौलिक गीतमा जमेकी ‘रोजी’
बाल्यकालदेखि नै नृत्यमा औधी चाहना राख्ने अछाम साफेँबगरकी रोजी कुँवर यतिबेला सुदूरपश्चिमका मौलिक गीत, देउडामा अभिनयका साथै यहाँ हुने साङ्गीतिक महोत्सवका स्टेज कार्यक्रममा व्यस्त हुनुहुन्छ ।
फरक काम सुरु भएको छ
सङ्खुवासभाको १० स्थानीय तहमध्ये भूगोल र जनसङ्ख्याको हिसाबले सबैभन्दा सानो स्थानीय तह हो चिचिला गाउँपालिका । साबिकको दिदिङ र मत्स्यपोखरी गाउँ विकास समितिलाई समेटेर बनेको यस पालिकामा पाँच वटा वडा छन् । जिल्ला सदरमुकामसमेत रहेको खाँदबारी नगरपालिकासँग जोडिएको यस पालिकाको मध्य भाग भएर उत्तरदक्षिण कोशी राजमार्ग निर्माण गरिएको छ । देशकै ठुलो जलविद्युत् परियोजना नौ सय मेगावाट क्षमताको अरुण तेस्रो जलविद्युत् आयोजनाको वि
रामीडाँडा भूकम्प : चिसोबाट सुत्केरीको मृत्यु
उनी सुत्केरी भएको करिब महिना हुन लागेको जनाइएको छ । स्थानीय टेकबहादुर नेपालीले चदाराको सोमबार राति चिसोबाट मृत्यु भएकोे जानकारी दिनुभयो । नलगाड –८ का वडाध्यक्ष तेजबहादुर सिंहले भन्नुभयो “घर बाहिर त्रिपालमुनि बस्दै आएकी चदाराको चिसोबाट मृत्यु भएको खबर आएको छ ।
बालगृहले गरिदियो रजनीको बिहे
मोरङको उर्लाबारी–७ स्थित नमुना बालगृहले शुक्रबार रजनी सुब्बाको विवाह गरिदिएको छ । रजनी पाँच वर्षको उमेरदेखि नमुना बालगृहको संरक्षणमा बस्दै आउनुभएको थियो । आफन्तसँग सम्पर्कविहीन रजनीलाई बालगृहकी संरक्षक मीना बरालले कन्यादान दिनुभएको हो । बरालले भन्नुभयो, “बालगृहले रजनीसहित तीन छोरीलाई अन्माइसकेको छ ।” रजनीको उर्लाबारी–८ का विकास कार्कीसँग विवाह भएको हो ।
आयुर्वेदको विरासत
आयुर्वेदको जीवनपद्धति हो । प्राकृतिक चिकित्सा अभ्यास परापूर्वकालदेखि नै हुँदै आएको छ । ऋषिमुनिको तपोभूमि नेपालमा मानव स्वास्थ्य, रक्षानिम्ति अपनाइएको प्राचीन पद्धति नै आयुर्वेद हो । यहाँको खास गरी हिमाली र पहाडी जडीबुटी तथा खनिजजन्य जडीबुटी अनि प्राकृतिक चिकित्साको अभ्यास अनुपम छ । नेपालको
