भउचप्रसाद यादव
राज्यलाई बहुपक्षीय भार
मुलुकमा केही वर्षयता पूर्वाधार विकास आयोजनाहरू निर्धारित समयमा सम्पन्न हुँदैनन् भन्ने भाष्य स्थापित भइसकेको छ । आयोजनालाई निर्धारित समयमा सम्पन्न गर्नुभन्दा त्यसलाई लम्ब्याएर सम्बद्ध पक्षहरूले फाइदा लिने प्रवृत्ति हाबी हुँदै गएको देखिन्छ ।
नागढुङ्गा सुरुङमार्ग सञ्चालनमा विलम्ब
बहुप्रतीक्षित नागढुङ्गा–सिस्नेखोला सुरुङमार्ग निर्धारित समयमा सञ्चालन नहुने भएको छ । पुसदेखि सञ्चालन गरिने भनिएको सो सुरुङमार्गको पश्चिमी ‘पोर्टल’ को काम अझै सुरु हुन सकेको छैन । पहिरो गइरहने पश्चिमी ‘पोर्टल’ निर्माणका लागि अझसम्म डिजाइन स्वीकृत हुन सकेको छैन । त्यसै गरी सुरुङमार्ग सञ्चालनका लागि अझै सेवाप्रदायक कम्पनी छनोट हुन सकेको छैन ।
साँगा–धुलिखेल सडकको म्याद थप
अरनिको राजमार्गको विस्ताराधीन सूर्यविनायक–धुलिखेल सडक आयोजना अन्तर्गत साँगा–धुलिखेल खण्डको काम निर्धारित समयभित्र नसकिएपछि एक वर्ष म्याद थपिएको छ ।
कालीगण्डकी कोरिडोर निर्माण तीव्र
राष्ट्रिय गौरवको आयोजनामा सूचीकृत तथा त्रिदेशीय महत्वको कालीगण्डकी कोरिडोर (बेनी–जोमसोम–कोरला) खण्डको निर्माण निरन्तर अगाडि बढिरहेको छ । गण्डकी प्रदेशको जीवनरेखा मानिने यस कोरिडोरको निर्माणले व्यापार, पर्यटन, जलविद्युत् तथा धार्मिक विकासमा ठुलो भूमिका खेल्ने विश्वास गरिएको छ ।
सुरुङबाट सम्भावना
सरकारले सडक सञ्जाललाई छोटो, सहज र भरपर्दो बनाउन सुरुङमार्ग निर्माणमा जोड दिएको छ । सुरुङमार्ग निर्माणसँगै मुलुकको सडक पूर्वाधारले पुरानो ढाँचा छोडी अब नयाँलाई आत्मसात् गर्दै छ । अबको राजमार्ग वा सडक खोलाको किनारै किनार वा नदीको तिरैतिर मात्र निर्माण हुने छैनन् । अग्ला डाँडा आउँदा छेड्ने र गहिरा खाल्टा वा खोला आउँदा अग्ला पुल बनाउने गरी निर्माण भइरहेका छन् ।
विस्तार गरिँदै पूर्व–पश्चिम राजमार्ग : यात्रु र जनावरमैत्री संरचना बन्दै
एसियाली विकास बैङ्कको ऋण सहयोगमा पूर्वको मेचीदेखि पश्चिमको महाकाली छिचोल्ने पूर्व–पश्चिम राजमार्ग विभिन्न छ खण्डमा विस्तार भइरहेको छ । एसियाली राजमार्गको मापदण्ड (स्ट्यान्डर्ड) मा विस्तार भइरहेको यो राजमार्गको काँकडभिट्टा–लौकही (९३ किलोमिटर) र कञ्चनपुर–कमला खण्ड (८६.८३ किलोमिटर) मा दस वटा ‘भेहिकल अन्डरपास’ र नौ वटा ‘एनिमल अन्डरपास’ निर्माण भइरहेका छन् । त्यसै गरी पैदलयात्रीका लागि चार वटा आकासेपुल (ओभर हेड ब्रिज) समेत निर्माण भइरहेका छन् ।
मध्यपहाडी राजमार्ग : सकियो तीन चौथाइ काम
मुलुकका मध्यपहाडी जिल्लालाई यातायात सञ्जालमा जोडी त्यस क्षेत्रको आर्थिक, पर्यटकीय र शैक्षिकलगायत समग्र क्षेत्रको सन्तुलित विकास गर्ने उद्देश्यले निर्माण सुरु गरिएको पुष्पलाल (मध्यपहाडी) राजमार्गको तीन चौथाइ काम सम्पन्न भएको छ ।
सडक दस्तुर पुनः सुरु
विभिन्न राजमार्ग र सडकमा गुड्ने सवारीसाधनसँग सडक उपभोग दस्तुर (रोड टोल) सङ्कलन पुनः सुरु गरिएको छ । मुलुकमा कोभिड–१९ को महामारी सुरु भएसँगै बन्द गरिएको उक्त दस्तुर करिब छ वर्षपछि पुनः सङ्कलन सुरु गरिएको हो । कोभिड–१९ को महामारी सुरु हुनुअघि सडक बोर्ड नेपालले मुलुकका विभिन्न १५ राजमार्गमा उक्त दस्तुर सङ्कलन गर्दै आएको थियो ।
पहिरो छल्न राजमार्गमा छानो
मुलुकको सडक पूर्वाधारको इतिहासमा पहिलो पटक सिद्धार्थ राजमार्ग अन्तर्गत ‘रक सेड’ निर्माण गर्न लागिएको छ । सिद्धार्थ राजमार्ग अन्तर्गतको बुटवल–तानसेन सडक खण्डको सिद्धबाबामा निर्माणाधीन सुरुङमार्गको दुवै ‘पोर्टल’ सँगै निर्माण हुन लागेको ‘रक सेड’ को डिजाइन तयार भइसकेको छ ।
पृथ्वी राजमार्गको पाँच सय कित्ता जमिन अतिक्रमण
मुग्लिङदेखि सिस्नेखोला (निर्माणाधीन सुरुङमार्गको पश्चिमी पोर्टल) सम्म पृथ्वी राजमार्गको पाँच सय कित्ता जमिन व्यक्तिका नाममा दर्ता भएको पाइएको छ । २०३५ सालमा त्रिभुवन राजपथको घुम्ती सुधार कार्यक्रम अन्तर्गत राजमार्गको पुरानो ‘एलाइनमेन्ट’ लाई छोडेर पूर्वतर्फ ‘सिफ्ट’ गरी सडकलाई सिधा गर्दा र पृथ्वी राजमार्गको चौडाइ २५ मिटरबाट घटाएर १५ मिटर कायम गरेपछि बाँकी रहेको १० मिटर क्षेत्रफलको जग्गा विभिन्न व्यक्तिका नाममा दर्ता हुन गएको हो ।
मेलम्ची मुहान खुलाउन वार्ता
बन्द रहेको मेलम्ची खानेपानी आयोजना अन्तर्गतको मुहान क्षेत्र खुलाउन सम्बन्धित पक्षसँग वार्ता सुरु गरिएको छ । तत्कालीन खानेपानीमन्त्री प्रदीप यादवसँग १३ महिनाअघि भएको सम्झौता कार्यान्वयन माग गर्दै स्थानीयवासीले बिहीबार मेलम्ची खानेपानी आयोजना अन्तर्गतको मुहान क्षेत्र बन्द गरेका थिए । पाँच दिनअघि मेलम्ची खानेपानीको काठमाडौँस्थित कार्यालयमा पनि स्थानीय सरोकार समितिले तालाबन्दी गरेको थियो ।
पूर्वपश्चिम राजमार्ग : एसियाली मापदण्डमा विस्तार हुँदै
पूर्व मेचीदेखि पश्चिम महाकाली छिचोल्ने पूर्वपश्चिम राजमार्ग (महेन्द्र राजमार्ग) विभिन्न छ खण्डमा विस्तार भइरहेको छ । मुलुककै यातायातको ‘लाइफ लाइन’ का रूपमा रहेको यो राजमार्ग विस्तार भएपछि तराई/मधेशसहित देशका आधाभन्दा बढी जनता लाभान्वित हुने विश्वास गरिएको छ ।
सांस्कृतिक पर्व समाचकेवा
नेपालको तराई मधेशमा मनाइने विभिन्न धार्मिक सांस्कृतिक चाडपर्वमध्ये अत्यन्त लोकप्रिय पर्व सामा चकेवा एक हो । यो पर्व छठको समापनको दिन अर्थात् कात्तिक शुक्ल सप्तमीदेखि पूर्णिमासम्म मनाइन्छ । दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीको प्रेमको प्रतीकको रू
-original-thumb.jpg)
सुरुङमार्गको ठेकेदारबाट हर्जना दाबी
नागढुङ्गा–सिस्नेखोला सुरुङमार्ग निर्माण गर्ने ठेकेदार कम्पनीले क्षतिपूर्तिस्वरूप सवा तीन अर्ब रुपियाँको माग दाबी गरेको छ । सम्झौता अनुसारको डिजाइनमा फरक परेकाले बढी काम गर्नुपर्दा, विभिन्न माग राख्दै स्थानीयले गरेका पटक पटक अवरोधले काम रोक्नुपर्दा सयौँ कामदार र उपकरण बेरोजगार बसेको तथा डलरको मूल्य बढेको कारण देखाउँदै निर्माण कम्पनीले सो क्षतिपूर्ति माग गरेको नागढुङ्गा–सिस्नेखोला सुरुङमार्ग निर्माण आयोजनाले जनाएको छ ।
तराईबाट हिमालसम्म छठ
आराध्यदेव सूर्य र ब्रह्माको मानसपुत्री छठी (षष्ठी) को उपासना तथा आराधना गरी मनाइने महापर्व छठ शनिबारदेखि सुरु भएको छ । मुख्य गरी चार दिन मनाइने यो पर्व शनिबार ‘नहा खा’ (नुहाएर खाने) विधि पूरा गरी सुरु भएको हो । शिवपुत्र कात्तिकको अर्धाङ्गिनीका रूपमा समेत छठीको पूजा गरिन्छ । यस वर्ष कात्तिक १० गते सोमबार (षष्ठी) का दिन साँझ अस्ताउँदो सूर्यलाई र मङ्गलबार (सप्तमी) का दिन बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ दिएर
