जब अपराध कथा केवल रहस्य समाधान गर्नुभन्दा बाहिर जान्छन् र मानव मानसिकतामा डुब्छन्, तिनीहरूको प्रभाव फरक हुन्छ । चलचित्र ‘दलदल’ पनि त्यस्तै एउटा वेब शृङ्खला हो, जसले कसरी र कुन परिस्थितिमा अपराध उत्पन्न हुन्छ भन्ने कथालाई दर्शाउँछ । चलचित्रको पहिलो शृङ्खला सात भागमा प्रस्तुत गरिएको छ । प्रत्येक शृङ्खलामा फरक कथा समेटिएका छन् । चलचित्रभित्र यस्ता शृङ्खला छन् जहाँ एकपछि अर्को भाग आफ्नै सिर्जनाको दलदलमा गहिरो तरिकाले अपराध भुमरीमा डुब्दै जान्छन् ।
देश निर्वाचनमय बन्दै जाँदा यसको प्रभाव नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा पनि देखिँदै छ । एकातिर कलाकार चुनावी मैदानमा होमिएको अवस्था छ भने अर्कोतफ प्रदर्शनरत भइरहेका र प्रदर्शनको लाइनमा रहेका चलचित्रको व्यापारिक अवस्था कस्तो हुने हो भन्ने अन्योलमा चलचित्रकर्मीहरू रहका छन् ।
नेपाली समाजमा एउटा स्थापित भाष्य छ, ‘कलाकार देशका गहना हुन्’ तर समय बदलिएको छ । हिजोसम्म पर्दामा समाजको ऐना देखाउने र मञ्चमा संस्कृति जोगाउने कसम खाने कलाकार आज देशको नीति निर्माण गर्ने थलो संसद्को कुर्सी खोज्न राजनीतिको मैदानमा उत्रिएका छन् । निर्वाचनको मिति नजिकिँदै गर्दा ‘स्क्रिप्ट’ कण्ठ गर्ने ओठ अहिले राजनीतिक घोषणापत्र र चुनावी नारा घन्काउन व्यस्त देखिन्छन् । निर्वाचन नजिकिँदा राजनीतिक दलका कार्यालयमा अहिले सुटिङ युनिटको भन्दा बढी चहलपहल
सामाजिक सञ्जाल ‘टिकटक’ अहिले नेपालमा लोकप्रिय बन्दै गइरहेको छ । टिकटकको प्रयोगले धेरै चर्चित बनेका छन् । टिकटकका माध्यमबाट छोटो भिडियो बनाएर आफूलाई प्रस्तुत गर्दै लाखौँ
रङहरू एउटा यस्तो मौन भाषा हो, जसले शब्दले स्पर्श गर्न नसक्ने हृदयका गहिरा भावनालाई क्यानभासमा जीवन्त तुल्याउँछ । यो केवल कलाकारको कल्पना मात्र होइन, बरु समाजको ऐना र सभ्यताको सुन्द
प्रविधिको तीव्र विकाससँगै कृत्रिम बौद्धिकता (आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स–एआई) ले मानव जीवनका हरेक क्षेत्रमा हस्तक्षेप गरिरहेको छ । विशेष गरी कला र सङ्गीतको क्षेत्रमा एआईको प्रवेशले एउटा नयाँ बहस छेडिदिएको छ । हिजोआज सामाजिक सञ्जाल र युट्युबमा यस्ता गीतहरू छ्यापछ्याप्ती सुनिन्छन्, जसलाई सुनेर यो मानवले गाएका हुन् कि मेसिनले भनेर छुट्याउनै कठिन भइसकेको छ ।
शनिबारबाट सुरु भएको स्वस्थानी महास्नानमा सहभागी हुन आउनुभएका बालाजुका राजु दाहाललाई काठमाडौँको चिसो मौसम भए पनि शालीनदीमा भक्तिपूर्वक स्नान गर्दा आनन्द अनुभूति गर्नु भयो । निक्कै प्रसन्न देखिनुभएका दाहालको अनुहारमा धार्मिक आस्था र स्वस्थानी व्रतप्रतिको विश्वास अझ बढी झल्किन्थ्यो ।
पछिल्ला एक/ दुई वर्ष व्यावसायिक हिसाबले बलिउडका लागि राम्रो ठहरिएको छ । अझ सन् २०२५ पछिल्लो वर्षभन्दा राम्रो वर्ष साबित भएको छ । यो वर्ष बलिउडका चलचित्र ‘ग्राफ’ पनि उच्च रह्यो ।
चलचित्र ‘अवतार : फायर एन्ड एस’ जेम्स क्यामरुन निर्देशित अवतारको तेस्रो शृङ्खला हो । ‘अवतार’ (२००९) र ‘अवतार : द वे अफ वाटर’ (२०२२) ले दर्शकबाट राम्रो प्रतिक्रिया बटुलेको थियो । अहिले तेस्रो शृङ्खलाबाट दर्शकले राम्रो अपेक्षा राखे पनि अपेक्षाअनुरूपको चलचित्र दर्शकले पाएनन् । चलचित्र ‘अवतार’ लाई जसरी एउटा ठुलो चलचित्र जसभित्र भिन्न संसार र अद्भुत प्रविधिबारे देखाइएको थियो ।
प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले सरकारले जति काम गरे पनि बाहिरबाट आलोचना मात्रै हुने गरेको बताउनुभएको छ ।
क्रिसमस र अङ्ग्रेजी नयाँ वर्ष लगभग सँगसँगै पर्ने भएकाले काठमाडौँलगायत देशका ठुला सहरमा क्रिसमसको बेग्लै रौनक छ । क्रिसमसको रौनकसँगै यसको मनाउने तौरतरिकामा भने तडकभडक देखिन थालेका छन् । सबैतिर झिलिमिली बत्तीमा सजिएका ‘क्रिसमस ट्री’ र ‘सान्टा क्लज’ को राता लुगाको पहिरनमा अधिकांशले ‘हेप्पी क्रिसमस डे’ भन्दै शुभकामना साटासाट गरेको देखिन्छ । दसैँ, तिहार, इद जस्ता चाडमा रमाउनेहरू अब क्रिसमसमा पनि उत्तिकै रमाइरहेका भेटिन्छन् ।
समयको परिवर्तनसँगै नेपाली साहित्यमा गजल विधाले आफ्नो स्वरूप र प्रभावलाई व्यापक बनाएको छ । मान्छेका चाहना र अभिव्यक्ति दिने शैलीमा आएको बदलावले गजललाई दरबारिया शृङ्गारिकताबाट उठाएर आममानिसको सुखदुःखको संवाहक बनाएको छ । विशेष गरी युवा पुस्तामा यो विधा सबैभन्दा बढी लोकप्रिय छ । छोटो र छरितो संरचनामा गहिरो भाव व्यक्त गर्न सकिने भएकाले पनि गजलकारको ठुलो जमात तयार भएको हो । हिजो प्रेम र विछोडमा मात्र केन्द्रित गजल आज राजनीति, समाज, दर्शन र समसामयिक विकृतिमाथि प्रहार गर्ने सशक्त माध्यम बनेको छ ।
कलामा नवीनताको खोजीमा सधैँ भौँतारिने कलाकार रवीन्द्र श्रेष्ठको दैनिकी नै कला हो । कलामा प्रायः नयाँ प्रयोगका कुरालाई सर्वसाधारणमाझ ल्याउन रुचाउन हुने कलाकार श्रेष्ठले यस पटक बिल्कुलै भिन्न तरिकाको क्यानभास सर्वसाधारणमाझ पस्कन खोज्नुभएको छ । जेनजी पुस्ताको बलिदानीले देशमा के कस्ता उथलपुथल भए भन्ने त जगजाहेर नै छ ।
काठमाडौँको नाट्यकर्ममा रमाउनुभएका रङ्गकर्मी केदारनाथ पौडेल तीन वर्षअघि रङ्गकर्मका केही सपना बोकेर गाउँ फर्किनुभयो । पोखराको फेवातालको दक्षिणी डाँडाको पुम्दीमा बुढाहरे भन्ने गाउँ छ । रसिलो, दक्षिण फर्केको गाउँ । त्यहीँ नाट्यकर्मका सपना बुन्दै हुनुहुन्छ केदार ।
मायाप्रेम र धोखा अहिले प्रायः चलचित्रमा देखिने कथावस्तु हुन् । चलचित्र ‘तेरे इश्क मे’ पनि पीडा, प्रेम र क्रोधलाई मिसाइएको प्रेमकथा हो । चलचित्रका दुई प्रमुख पात्र शङ्कर गुरुक्कल (धनुष) र मुक्ति (कृति सेनन्) को प्रेम सम्बन्ध कता मोडिन्छ भन्ने कौतूहलमै यो चलचित्र बगेको छ ।