सभ्यता संस्कृतिको विम्ब ठेचो
नेवार सभ्यता भन्नाले नेपाल सभ्यता हो । यसलाई नेवाः सभ्यता पनि भनिन्छ । बागमती नदीको आसपास रहेको नेपाल मण्डलको नेपाल सभ्यताको केन्द्रविन्दु हो– पशुपतिनाथ । लगभग १५ औँ शताब्दी इसापूर्वतिर ऋग्वेद लेख्दा नै लेखिएको ‘श्रीपशुपतिनाथ’ शब्द हो । पशुपतिनाथ पशु झैँ पासमा बाँधिएका सम्पूर्ण चराचर जगत्का मालिक देवताका पनि देवता महादेव नै हुन् । हिन्दु र बौद्ध सम्प्रदाय उत्पत्ति हुनुअघिकै सभ्यता हो । इन्दस (सिन्धु) सभ्यताको उत्खनन गर्दा पशुपतिनाथको सिलछाप नै भेटिएकाले पाशुपत सभ्यता इन्दस सभ्यताभन्दा धेरै पुरानो सभ्य
बझाङमा एमालेका ऐन महर विजयी
प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनअन्तर्गत बझाङमा नेकपा (एमाले) का उम्मेदवार ऐनबहादुर महर विजयी हुनुभएको छ ।
यात्रा, आवरण र केके
पुस्तक प्रकाशनको सिलसिलामा झोँछेँस्थित शान्तदास मानन्धरको प्रभात प्रिन्टिङ प्रेसमा २०३७ सालतिर पुगेको थिएँ– म । त्यहीँ नै हो पहिलो पटक कलाकार केके कर्माचार्यको नाम सुनेको । त्यसपछिका वर्षमा कहिले औपचारिक र कहिले अनौपचारिक कार्यक्रमका सिलसिलामा समय समयमा हाम्रो भेटघाट हुन थाल्यो । विसं २०६४ देखि म काठमाडौँ आएपछि हामीबिच
सेती नदीको छाल चैनपुरको बजार
सेती नदी चैनपुरको बजार सम्झी दिने होलान नि हजार फूलबारीमा चलेको बतास मेरो माया खोजीदेऊ कता छ ?
कृत्रिम बुद्धिमत्ताको शिक्षामा प्रभाव
एक्काइसौँ शताब्दीको दोस्रो दशकमा प्रवेशसँगै विश्व प्रविधिको नयाँ युगतर्फ तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको छ । यस नयाँ युगको केन्द्रमा रहेको सबैभन्दा प्रभावशाली प्रविधि हो– कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) । मानव मस्तिष्क जस्तै सोच्न, सिक्न, निर्णय गर्न र समस्या समाधान गर्न सक्ने क्षमतायुक्त कम्प्युटर प्रणालीको विकासले आज उत्पादन, सेवा, शिक्षा, स्वास्थ्य, सञ्चार र रोजगारीका संरच
महिला फुटबलमा रौतहट
रौतहटको राजनीतिक वृत्तमा एउटा उखान प्रचलित थियो । त्यो हो, ‘रौतहट के ढेला बोलेला’ (रौतहटको माटोको डल्लो पनि बोल्छ) । नेपालको राजनीतिक उथलपुथलमा राणाकालदेखि गणतन्त्र प्राप्तिसम्म
समाजमा ‘एल्गोरिदम’ प्रभाव
आज हामी एआई र अल्गोरिदमको युगमा बाँचिरहेका छौँ । यो पुस्ता मात्र होइन, सम्पूर्ण समाज नै प्रविधिले बनाएको नयाँ संरचनामा प्रवेश गरिसकेको छ । मोबाइल, इन्टरनेट र सामाजिक सञ्जालबिना जीवन अपुरो जस्तो लाग्न थालेको छ । यही सुविधाले हामीलाई एउटा गम्भीर प्रश्न सोध्न बाध्य बनाएको छ, हामी प्रविधि चलाइरहेका छौँ कि प्रविधिले हामीलाई चलाइरहेको छ ?
तयारीबिनाको सिकाइ
सिकाइका तीन वटा आधारभूत नियम छन्– तयारी, अभ्यास र असर । तीमध्ये पहिलो नियम ‘तयारी’ पूरा नभई कुनै पनि सिकाइ प्रभावकारी हुँदैन । तयारी विद्यार्थीको मानसिक, शारीरिक र भावनात्मक अवस्थासँग प्रत्यक्ष रूपमा सम्बन्धित हुन्छ, जसले उसको ग्रहणशीलता र एकाग्रतालाई निर्धारण गर्छ । शैक्षिक मनोविज्ञानले पनि स्पष्ट रूपमा देखाएको छ कि जबसम्म विद्यार्थीको मस्ति
अपरिहार्य अतिरिक्त क्रियाकलाप
धेरैलाई लाग्छ कि पढाइबाट थाकेका बेला मन भुलाउनु अतिरिक्त क्रियाकलाप हो । अतिरिक्त क्रियाकलाप अल्छीपन लुकाउने, समय खेर फाल्ने बहाना वा मन भुलाउने साधन होइन । यो कक्षाकोठामा सिकेको सैद्धान्तिक ज्ञानलाई व्यवहारमा उतार्ने प्रयोगशाला हो । फुटबल मैदानमा एउटा विद्यार्थीले टिमवर्क र रणनीति सिक्छ, जुन व्यवस्थापनको पुस्तकले भन्दा बढी प्रभावका
सर्लाही-४ मा अमरेश सिंह दुई हजार मतले अगाडि
सर्लाही क्षेत्र नं. ४ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका डा. अमरेशकुमार सिंहको अग्रता कायमै रहेको छ ।
रुकुमपूर्वमा भारी मतले प्रचण्डको जित सुनिश्चित
एक मात्र प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्र रहेको लुम्बिनी प्रदेशको हिमाली जिल्ला रुकुमपूर्वमा नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड) भारी मतले जित सुनिश्चित देखिएको छ ।
म्याग्दीमा पुनको अग्रता
प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन २०८१ मा म्याग्दीको मतगणनामा स्वतन्त्र उम्मेदवार महावीर पुनको अग्रता लिनुभएको छ ।
ऐतिहासिक निर्वाचन
प्रतिनिधि सभा सदस्यका लागि बिहीबार देशभरि एकै चरणमा आमनिर्वाचन सम्पन्न भएको छ । मतदान स्वच्छ, निष्पक्ष र शान्तिपूर्ण भएको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ । निर्वाचनमा भाग लिएर मुलुकलाई नयाँ निकास दिन देशभरका मतदाताले उत्साहपूर्वक मतदान गरे । यो निर्वाचनको परिणामले मुलुकमा विकास, समृद्धि, सामाजिक न्याय र उन्नतिको यात्रालाई नवीन ढङ्गले परिभाषित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । मुलुकमा व्याप्त भ्रष्टाचार अन्त्य गर्दै सुशासनका लागि गत भदौ २३ र २४ गते नवयुवा (जेनजी) पुस्ताले गरेको आन्दोलनको जगमा बनेको अन्त
नयाँ यात्राको थालनी
लोकतन्त्रका कैयौँ आयामलाई समेट्ने गरी एउटा भनाइ छ, ‘मतदानमा जति भावना सलबलाउँछन् उत्ति नै विवेकपूर्ण छाल आउँछन्...।’ लोकतन्त्रको एउटा आकस्मिकतालाई नेपालीले निर्वाचनका रूपमा उत्साहपूर्ण अपनाएका छन् । भयावह अनि अनिश्चितताको एउटा गहिरो अँध्यारोबाट अब हामी लोकतन्त्रको एउटा उज्यालोतर्फ अघि बढेका छौँ । यो निर्वाचन सामान्य निर्वाचन थिएन अर्थात् हामीले यो निर्वाचन सामान्य समयमा गरेका वा भाग लिएका होइनौँ । एउटा भयावह स्थितिले घेरेको समयमा त्यसको निकासका रूपमा फागुन २१ को व्यग्रता थियो; जसला
महिला सशक्तीकरणको तस्बिर
नेपालको जनसाङ्खिक संरचनामा २,९१,६४,५७८ कुल जनसङ्ख्यामा महिलाको जनसङ्ख्या १,४९,११,०२७ रहेको छ । प्रतिशतका हिसाबले ५१.१ प्रतिशत रहेको छ । लैङ्गिक विकासको आयामले विश्लेषण गर्दा स्रोतसाधनमा पहुँच, सामाजिक सहभागिता, आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर, राजनीतिक सुझबुझ र नागरिक चेतना जस्ता विषयमा हुने गुणात्मक विकासलाई महिला सशक्तीकरण भनेर बुझ्न सकिन्छ
एसइईमा विद्यार्थीको तयारी
राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले सञ्चालन गर्ने कक्षा १० को माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसइई) २०८२ चैत १९ देखि सुरु हुँदै छ । बोर्डले परीक्षाको समयतालिका पनि प्रकाशित गरिसकेको छ । देशभरका करिब पाँच लाख विद्यार्थी यस राष्ट्रिय परीक्षामा सहभागी हुने तयारीमा छन् । सातै प्रदेशका विद्यार्थीले एउटै प्रश्नपत्र, एउटै मापदण्ड र समान मूल्याङ्कन प्रणाली अन्तर्गत परीक्षा दिनु नै यसको प्रमुख विशेषता हो । यसले राष्ट्रिय एकरूपता
पहिलो प्राथमिकता रोजगारी
परनिर्भरताको परिणाम सधैँ दुःखदायी र पीडादायी नै हुन्छ । परनिर्भरताले व्यक्तिको स्वाभिमान र देशको स्वाधीनता दुवै सङ्कटमा पर्छ । आर्थिक, सामाजिक र राजनीतिक कुनै पनि परनिर्भरतालाई पर राख्नै पर्छ तर विदेशमा गएर नकमाए कतिपय नेपालीको घरमा चुलो बल्दैन । विदेशीले ऋण र अनुदान नदिए हाम्रो अर्थतन्त्र चल्दैन । विदेशबाट उपभोग्य वस्तु आयात नगरे हाम्रो छाक टर्दैन । विदे
ओखलढुङ्गाको सातसल्ले केन्द्रमा मतदान बहिष्कार, प्रत्यक्षतर्फ शून्य, समानुपातिकमा चार मत
ओखलढुङ्गाको मानेभन्ज्याङ गाउँपालिका–७, सातसल्ले मतदान केन्द्रमा मतदाताले मतदान बहिष्कार गरेका छन् ।
मतदाताको उत्साह लोकतन्त्रप्रतिको निष्ठा हो : सभापति थापा
नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन कुमार थापाले प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा देशव्यापी रुपमा मतदाताले प्रकट गरेको उत्साह एवम् सक्रिय सहभागीताले लोकतन्त्रप्रतिको निष्ठा अभिव्यक्त भएको बताउनुभएको छ ।
आज लोकतन्त्रले जितेको छः वरिष्ठ नेता साह
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का वरिष्ठ नेता बालेन्द्र साहले प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा आज लोकतन्त्रले जितेको बताउनुभएको छ ।
मतगणना १६५ निर्वाचन क्षेत्रमै हुने
प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको मतगणना १६५ निर्वाचन क्षेत्रअन्तर्गत निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा हुने भएको छ ।
निर्वाचन नै देशको निकासको प्रमुख विकल्प : प्रथम राष्ट्रपति डा.यादव
नेपालका प्रथम राष्ट्रपति डा.रामवरण यादवलले देशको वर्तमान अवस्थाबाट उचित निकास दिनका लागि निर्वाचन बाहेक अर्को विकल्प नरहेको धारणा व्यक्त गर्नुभएको छ ।
प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनः शान्तिपूर्ण रुपमा सम्पन्न
छिटपुट सामान्य घटनाबाहेक प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको मतदान आज देशभर शान्तिपूर्ण र उत्साहपूर्वक सम्पन्न भएको छ ।
कास्कीमा एक सय ८५ सवारी नियन्त्रणमा
कास्कीमा निर्वाचनका दिन बिना पास सञ्चालनमा रहेका सवारीसाधनहरुलाई सुरक्षा निकायले नियन्त्रणमा लिएको छ । बिहीबार बिहानदेखि दिउँसो ४ बजेसम्म एक सय ८५ सवारी साधन नियन्त्रणमा लिइएको कास्की प्रहरीले जनाएको छ ।