लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. भ्रष्टाचार अवधारणा सूचकाङ्क–२०२५ अनुसार नेपाल कति औँ स्थानमा रहेको छ ? १०९ औँ (१८२ देशमा) – ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेसनलले सन् २०२६ फेब्रुवरी १० मा सार्वजनिक गरेको भ्रष्टाचार अवधारणा सूचकाङ्क–२०२५ मा नेपालले यो वर्ष ३४ अङ्क प्राप्त गरेको । नेपालले गत वर्ष पनि ३४ अङ्क नै प्राप्त गरेको थियो ।
नेपालमा सामाजिक द्वन्द्व : विषयगत प्रश्नोत्तर
नेपालमा सामाजिक द्वन्द्व १. सामाजिक द्वन्द्व भन्नाले के बुझिन्छ ? नेपालमा सामाजिक द्वन्द्व न्यूनीकरण गरी राष्ट्रिय एकता प्रवर्धन गर्न राज्यका निर्देशक सिद्धान्तहरूले के कसरी मार्गदर्शन गरेका छन् ? स्पष्ट पार्नुहोस् । समाजमा रहेका कुनै दुई वा दुई भन्दा बढी व्यक्ति, समूह वा पक्षबिच पृथक् मूल्यमान्यता, सोच, विचार, स्वार्थ, उद्देश्य आदिका कारण देखा पर्ने विवाद, बेमेल, विरोध वा सङ्घर्षको अवस्थालाई सामाजिक द्वन्द्व भनिन्छ । द्वन्द्वको अवस्थामा द्वन्द्वरत
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. साफ यु–१९ महिला च्याम्पियनसिप, २०२६ को उपाधि कुन देशले जितेको छ ? भारत – उपविजेता : बङ्गलादेश – सञ्चालन मिति : २०८२ माघ १७–२४
नेतृत्व शैलीका प्रकार : विषयगत प्रश्नोत्तर
नेतृत्व शैलीका प्रकार १. नेतृत्व शैली भनेको के हो ? नेतृत्व शैलीका प्रकारबारे चर्चा गर्नुहोस् । नेताले आफ्ना अनुयायीलाई प्रभावित गर्न प्रदर्शन गर्ने व्यवहार वा कार्यशैलीलाई नेतृत्व शैली भनिन्छ । यसमार्फत नेताले अनुयायीलाई प्रेरित गर्ने, निर्देशित गर्ने, आकर्षित गर्ने, निर्णयमा सहभागी गराउने, ल
आर्थिक समृद्धिमा प्राकृतिक स्रोत : विषयगत प्रश्नोत्तर
आर्थिक समृद्धिमा प्राकृतिक स्रोत १. प्राकृतिक स्रोतको परिचय दिँदै मुलुकको आर्थिक समृद्धिमा प्राकृतिक स्रोत परिचालनले गर्ने योगदानबारे चर्चा गर्नुहोस् । साथै, नेपालको तीन तहको सङ्घीय संरचनामा प्राकृतिक स्रोत परिचालनमा तहगत सरकारले गर्ने लगानी तथा प्रतिफलको हिस्सा निर्धारण गर्ने आधारहरू समेत उल्लेख गर्नुहोस् । प्रकृतिबाट प्राप्त हुने सबै जैविक
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. सरकारले दोस्रो वित्तीय क्षेत्र विकास रणनीति (आर्थिक वर्ष २०८२/८३–२०८६/८७) कहिले सार्वजनिक गरेको हो ? विसं २०८२ माघ १४ – दोस्रो वित्तीय क्षेत्र विकास रणनी
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. कार्बन उत्सर्जन न्यूनीकरण तथा वन पैदावरमार्फत कार्बन शोषित गर्दै विश्वबजारमा कार्बन व्यापारलाई औपचारिकता दिने एसियाको पहिलो मुलुक कुन हो ? नेपाल – सन् २०२६ जनवरी २३ मा कार्बन व्यापार तथा वन पैदावर संरक्षण गरेबापत आर्थिक लाभ पाउने ‘लिफ कोलिसन’ नामक ऐतिहासिक सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर गरेसँगै कार्बन व्यापारबाट औपचारिक रूपमा लाभ लिने नेपाल एसियाको पहिलो मुलुक बनेको ।
वित्त नीतिको योगदान : विषयगत प्रश्नोत्तर
वित्त नीतिको योगदान १. वित्त नीतिको परिचय दिँदै यसले मुलुकको आर्थिक वृद्धि र रोजगारी सिर्जनामा कसरी योगदान गर्छ ? स्पष्ट पार्नुहोस् । कर, सार्वजनिक ऋण र सार्वजनिक खर्चको माध्यमबाट अर्थतन्त्रमा बाञ्छित प्रभाव पार्न सरकारले अवलम्बन गर्ने नीतिलाई वित्त नीति भनिन्छ । सरकारले वार्षिक बजेटको रूपमा वित्त नीति सार्वजनिक गर्छ । राजस्व र सार्वजनिक ऋणको माध्यमबाट स्रो
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. ८३ औँ संस्करणको गोल्डेन ग्लोब्स अवार्ड, २०२६ मा म्युजिकल÷कमेडी विधातर्फ सर्वोत्कृष्ट चलचित्रको अवार्ड जित्न सफल चलचित्र कुन हो ? वन ब्याटल आ
प्रशासकीय अदालतको क्षेत्राधिकार : विषयगत प्रश्नोत्तर
१. प्रशासकीय अदालतको क्षेत्राधिकारबारे चर्चा गर्दै प्रशासकीय अदालतले अधिकार क्षेत्रको प्रयोग कसरी गर्छ ? उल्लेख गर्नुहोस् । साथै, प्रशासकीय अदालतको प्रादेशिक संरचनासम्बन्धी व्यवस्था जानकारी गराउनुहोस् ।
गोरखापत्र लोकसेवा तयारी कक्षा : पहिलो शृङ्खलामा २१ प्रश्न र उत्तर
गोरखापत्र अनलाइनले लोकसेवा तयारी विशेष कार्यक्रम सुरु गरेको छ । पहिलो शृङ्खलामा हामीले प्रमुख २१ प्रश्न र उत्तर समेटेका छौँ ।
गरिबी न्यूनीकरण: विषयगत प्रश्नोत्तर
१. नेपालले गरिबी न्यूनीकरणलाई शासकीय लक्ष्यको रूपमा अगाडि सार्नुका कारण चर्चा गर्दै गरिबी तथा असमानता न्यूनीकरणका लागि सोह्रौँ योजनाले अगाडि सारेका रूपान्तरणकारी रणनीति र प्रमुख कार्यक्रम उल्लेख गर्नुहोस् ।
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले हालै प्रकाशित गरेको प्रतिवेदन अनुसार सबैभन्दा बढी गरिबीको दर रहेको प्रदेश कुन हो ? सुदूरपश्चिम प्रदेश (३४.१६ प्रतिशत) – प्रदेशगत रूपमा सबै
लोक सेवा तयारी सामग्री अब सामाजिक सञ्जालमा
गोरखापत्र दैनिकले प्रकाशन गर्दै आएको लोक सेवा तयारीसम्बन्धी सामग्री अब सामाजिक सञ्जालका निजी खातामा पनि उपलब्ध हुने भएको छ । लोक सेवा आयोगको परीक्षा दिने तयारी गरिरहेका पाठकलाई लक्षित गरी गोरखापत्रमा प्रत्येक बुधबार नियमित रूपमा प्रकाशन हुँदै आएको ‘ज्ञान सागर’ अब निःशुल्क रूपमा मोबाइलमार्फत पनि उपलब्ध गराइने छ ।
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. अमेरिकाद्वारा ‘अपरेसन एब्सोल्युट रिजोल्भ’ नामक सैन्य अपरेसनमार्फत भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मादुरो र उनकी पत्नीलाई अप्रत्याशित रूपमा कहिले पक्राउ गरी अमेरिका लगिएको हो ? सन् २०२६ जनवरी ३
कार्बन व्यापार : विषयगत प्रश्नोत्तर
कार्बन व्यापार १. कार्बन व्यापार भनेको के हो ? नेपालमा कार्बन व्यापारका लागि के कस्ता नीतिगत, कानुनी तथा संस्थागत प्रबन्ध गरिएको छ ? जानकारी गराउँदै कार्बन व्यापारका लागि आयोजना विकास गर्न पहिचान गरिएका क्षेत्रहरू उल्लेख गर्नुहोस् ।
दिगो विकास लक्ष्य : विषयगत प्रश्नोत्तर
कर्मचारीको व्यवहार सुधार १. नेपालमा सार्वजनिक सेवा प्रवाह सुधारमा निजामती कर्मचारीको व्यवहार सुधार कत्तिको महìवपूर्ण ठान्नुहुन्छ ? चर्चा गर्दै नेपालमा निजामती कर्मचारीको कार्य व्यवहारमा सुधार गरी सेवा प्रवाहमा सुधारको अनुभू
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. लुम्बिनी प्रदेशलाई साक्षर प्रदेश घोषणा कहिले गरिएको हो ? विसं २०८२ पुस १३ – प्रदेशमा १५ देखि ६० वर्ष उमेर समूहको औसत साक्षरता दर ९६.१६ प्रतिशत पुगेपश्चात् साक्षर प्रदेश घोषणा गरिएको । – हालसम्म पाँच वटा प्रदे
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. सन् २०२५ डिसेम्बरमा घोषित फिफा वर्ष खेलाडी को हुन् ? पुरुषतर्फ : ओसमन डेम्बेले (फ्रान्स/पिएसजी), महिलातर्फ : आइताना बोनमती (स्पेन/बार्सिलोना) – स्पेनकी आइताना बोन्मतीले ऐतिहासिक लगातार तेस्रो पटक द बेस्ट फिफा महिला खेलाडी अवार्ड जितेकी । द बेस्ट फिफा अवार्ड, २०२५
दिगो विकास लक्ष्य : विषयगत प्रश्नोत्तर
दिगो विकास लक्ष्य १. दिगो विकास लक्ष्यको अवधारणा उल्लेख गर्दै संयुक्त राष्ट्रसङ्घबाट तयार गरी विश्वव्यापी रूपमा अवलम्बन गरिएका दिगो विकासका लक्ष्यहरूको सूची तयार पार्नुहोस् ।
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. दोस्रो नेपाल प्रिमियर लिगको उपाधि विजेता टोली कुन हो ? लुम्बिनी लायन्स (उपविजेता : सुदूरपश्चिम रोयल्स) – दोस्रो नेपाल प्रिमियर लिग (एनपिएल) को फाइनलमा सुदूरपश्चिम रोयल्सलाई हराएर लुम्बिनी लायन्सले उपाधि जितेको । – जितका लागि पाएको मात्र ८६ रनको लक्ष्य लुम्बिनीले ९
श्रम आप्रवासन नीति : विषयगत प्रश्नोत्तर
श्रम आप्रवासन नीति १. राष्ट्रिय श्रम आप्रवासन नीति, २०८२ ले लिएको दूरदृष्टि, ध्येय, लक्ष्य, उद्देश्य र नीतिहरू उल्लेख गर्दै नेपालमा कार्यरत विदेशी श्रमिकको सम्बन्धमा यस नीतिमा के कस्ता प्रावधान रहेका छन् ? स्पष्ट पार्नुहोस् ।
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. बेलायतको ‘रोयल कलेज अफ सर्जन्स अफ एडिनबर्ग’ द्वारा प्रदान (सन् २०२५) गरिएको प्रतिष्ठित ‘फेलोसिप अफ द रोयल कलेज अफ सर्जन्स’ (एफआरसिएस) उपाधिबाट सम्मानित हुने नेपाली चिकित्सक को हुनुहुन्छ ? डा. पुकारचन्द्र श्रेष्ठ
सङ्घीय शासनव्यवस्था : विषयगत प्रश्नोत्तर
सङ्घीय शासनव्यवस्था १. नेपालमा सङ्घीय शासनव्यवस्था को अभ्यासमाथि समीक्षात्मक टिप्पणी गर्दै यसको कार्यान्वयनलाई प्रभावकारी तुल्याउन गर्नुपर्ने सुधारका उपाय प्रस्तुत गर्नुहोस् । राज्यशक्तिलाई बाँडफाँट गरी तल्लो तहसम्म पु¥याइँ नागरिकको अधिकाधिक सहभागिता र स्वामित्वमा शासन सञ्चालन गर्दै नागरिकलाई शासनको सुखद अनुभूति गराउन अवलम्बन गरिएको व्यवस्थालाई सङ्घीय शासनव्यवस्था भनिन्छ
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. सार्वभौम साखका लागि अन्तर्राष्ट्रिय मूल्याङ्कनकर्ता संस्था फिच रेटिङले गरेको मूल्याङ्कनमा नेपालले सन् २०२५ मा कुन रेटिङ प्राप्त गरेको छ ? बिबी माइनस (गत वर्षकै यथावत्) – फिच रेटिङले गरेको दोस्रो पटकको सार्वभौम सा
