निर्वाचनमा शान्तिसुरक्षा
प्रतिनिधि सभा सदस्यको निर्वाचन आउन ३६ दिन बाँकी छ । निर्वाचन मिति नजिकिँदै जाँदा सबैको ध्यान निर्वाचनमा केन्द्रित भएको छ । निर्वाचनलाई शान्तिपूर्ण, निष्पक्ष, स्वतन्त्र, धाँधलीरहित र निर्भय बनाउन राज्यको सम्पूर्ण संयन्त्र परिचालनको गृहकार्य भइरहेको छ ।
राष्ट्रिय सभाको नयाँ स्वरूप
नेपालको संविधानले दुई सदनात्मक संसदीय प्रणालीलाई आत्मसात् गरेको छ । संवैधानिक प्रावधान अनुसार तल्लो सदनलाई प्रतिनिधि सभा र माथिल्लो सदनलाई राष्ट्रिय सभा भन्ने गरिन्छ । प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनको चहलपहल तीव्र भइरहँदा माथिल्लो सदनका एकतिहाइ सदस्यको निर्वाचन आइतबार सम्पन्न भएको छ ।
विकासको बाधक तत्व
मुलुकमा राजनीतिक अस्थिरताले विकास भएन । योजनाबद्ध आर्थिक विकास थालेको सात दशक भयो । सात दशकको प्रयास सन्तोषजनक नहुँदा मुलुक विकासमा पछाडि परेको छ । सँगसँगै योजनाबद्ध आर्थिक विकास सुरु गरेका दुई छिमेकी भारत र चीनले विकासमा फड्को मारे । दक्षिण कोरिया र जापान विकासमा नमुना नै बने । नेपाल भने आज पनि अति कम विकसित मुलुकको सूचीमा अङ्कित छ ।
प्रम प्रस्तावको अभ्यास
संसदीय निर्वाचन प्रणालीमा प्रत्यक्ष कार्यकारीको निर्वाचन हुँदैन । जनताको प्रत्यक्ष मतले विधायकको निर्वाचन गर्छ । बेलायती संसदीय राजनीतिक प्रणालीबाट प्रेरित यस पद्धतिमा विधायकको निर्वाचन दलगत तथा स्वतन्त्र रूपमा हुन्छ । निर्वाचित विधायकको प्रमुख भूमिका दुइटा हुने छ । पहिलो, विधायकको कार्यकारी प्रमुखको निर्वाचन र दोस्रो विधि निर्माण । सदनमा बहुमतप्राप्त गरेको विधायक नै सत्तापक्षको नेता र कार्यकारी प्रमुख हुन्छ । कार्यकारी प्रमुखलाई प्रधानमन्त्री भनिन्छ । प्रधानमन्त्रीले नै मन्त्रीपरिषद् गठन गरी सरकार चलाउँछ । विधायकको अर्को भूमि
अग्निपरीक्षामा दलहरू
फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनमा प्रमुख दलको अग्निपरीक्षा हुँदै छ । सत्तामा जान सिद्धान्त र विचार नमिल्नेसँग पनि गठबन्धन गरी चुनाव जित्ने वा चुनावलाई आफ्नो पक्षमा बनाउने अपवित्र कार्य नहुने भएको छ ।
निर्वाचनको महाउत्सव
आगामी फागुन २१ गतेको प्रतिनिधि सभा निर्वाचन अब सुनिश्चित हुँदै गएको छ । शान्तिसुरक्षालगायतका अनेक विषय उठान गर्दै निर्वाचन सार्न वा टार्न अनेक कोणबाट गरिएको यत्न विफल हुँदै छन् । प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनको मनोनयन मङ्गलबार देशभर सम्पन्न भएपछि अन्योलको बादल फाटेको छ । असाध्य नै उत्साहजनक रूपमा भएको मनोनयनले देश अब निर्वाच
निर्वाचनको महत्वपूर्ण चरण
निर्धारित समयमा निर्वाचन हुन्न कि भन्ने आशङ्का मेटाउँदै मुलुक निर्वाचनको महत्वपूर्ण चरणमा प्रवेश गरेको छ । प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन अन्तर्गत मङ्गलबार प्रत्यक्षतर्फ देशभर एकै पटक १६५ निर्वाचन क्षेत्रमा उत्साह र उमङ्गका साथ मनोनयन दर्ता सम्पन्न भएको छ । निर्वाचन आयोगले आसन्न प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनका लागि तोकिएको मितिमा मनोनयनमा सहभागी हुन गरेको अपिलबमोजिम मनोनयन दर्ता सम्पन्न भएको हो । आयोगले बनाएको निर्वाचन कार्यतालिका अनुसार निर्वाचन प्रक्रिया अगाडि बढेको छ । कार्यवाहक प्रमुख निर्वाचन आयुक्त रामप्रसा
निर्वाचन आचारसंहिता
लोकतान्त्रिक प्रणालीमा निर्वाचन नै देशको भविष्य निर्धारण गर्ने मुख्य माध्यम हो । आवधिक निर्वाचनमा प्रतिनिधिमार्फत जनइच्छा जाहेर भई संस्थागत हुन्छ र त्यो पवित्र हुनु पर्छ । देश अहिले
आमनिर्वाचनको तयारी
प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन आउन अब डेढ महिना अर्थात् ४५ दिन बाँकी छ । सरकार, निर्वाचन आयोग र राजनीतिक दलहरू निर्वाचनको तयारीमा जुटेका छन् । आयोगले निर्वाचनको
गगनको गहन दायित्व
निर्वाचन आयोगले गगन थापा नेतृत्वको नयाँ कार्यसमितिलाई अद्यावधिक गर्ने निर्णय गरेसँगै नेपाली कांग्रेसभित्रको आन्तरिक विवादले निकास पाएको छ । प्रतिनिधि सभाका निम्ति ता
कांग्रेसको निकास विधि
संसदीय आमनिर्वाचनको तयारी भइरहँदा मुलुकको सबैभन्दा ठुलो र पुरानो पार्टी नेपाली कांग्रेसमा उत्पन्न विवादले चिन्ता र आशङ्का बढाएको छ । यो पार्टीको विवाद अहिले निर्वाचन आयो
शैक्षिक क्षेत्रमा शान्ति
शैक्षिक क्षेत्र अशान्त हुँदा त्यसको तत्कालीन मात्र होइन, दीर्घकालीन असरसमेत पर्ने छ । एक दिन विद्यालय बन्द हुँदा भविष्यका कर्णधार विद्यार्थीको अध्ययन गर्ने मनस्थितिमै प्रतिकूल
प्रयोगविहीन पानी ट्याङ्की
नेपालमा खानेपानी सेवाको व्यवस्थित सुरुवात विसं १९४८ मा वीर धाराबाट सुरु भएको हो । पहिलो पञ्चवर्षीय योजना विसं २०१३ देखि खानेपानीलाई योजनाबद्ध रूपमा सम्बोधन गरिँदै आएको छ । सन् १९६६
राष्ट्रनिर्माताको सम्मान
कुनै पनि राष्ट्रको उद्भव र विकासमा ऐतिहासिक योगदान दिने महान् व्यक्तित्व सधैँ गौरवको शिखरमा रहन्छन् । नेपालमा पृथ्वीनारायण शाह (विसं १७७९–१८३१) को योगदान सदैव त्यो स्थानमा छ; रहिरहने छ ।
कुखुरालाई एन्टिबायोटिक
नेपाल अहिले कुखुराको मासु र अन्डामा आत्मनिर्भर छ । उपभोक्ताको माग अनुसार कुखुराको मासु बढी खपत हुन्छ । ब्रोइलर कुखुरा उत्पादनले मासु सस्तो र माग पूरा गर्न सम्भव भएको हो । कुखुराको मासुमा प्रोटिन, क्याल्सियम, एमिनो एसिड, भिटामिन बी ३, भिटामिन बी ६, म्याग्नेसियम र अन्य महìवपूर्ण पोषक तìव पाइन्छ । यति हुँदाहुँदै पनि ब्रोइलर कुखुराको अप्राकृतिक उत्पादनले
अर्थतन्त्र सुधारतर्फ
देशको अर्थतन्त्रबारे अनेक समीक्षा हुने गरेका छन् । अर्थतन्त्र शिथिल भएको विमर्श यताका दिनमा अलि बढी नै पनि भएको छ । केन्द्रीय बैङ्कले जारी गरेको अर्थतन्त्रका सूचकाङ्कमा भने अर्थतन्त्र सुधारतर्फ अग्रसर भएको देखिएको छ । पर्याप्त तरलता र न्यून ब्याजदरले लगानीका स्रोतसाधनको पहुँच बढ्न सक्ने पाइएको छ । देश बाहिरबाट आउने विप्रेषणसमेत उच्च दरले बढेका