कोशी प्रदेशस्तरीय कविता प्रतियोगितामा प्रेम नेपाल पहिलो
रामनवमी पर्वको अवसरमा पाँचथरको हिलिहाङ गाउँपालिकामा आयोजित कोशी प्रदेशस्तरीय कविता प्रतियोगितामा फिदिमका कवि प्रेम नेपाल प्रथम हुनु भएको छ ।
भृकुटी–अरनिको ओकु–बाहा कि कुर्पासी
फ्रान्सेली इतिहासकार प्रो. सिल्भा लेभीले तिब्बतको इतिहासबाट राजकुमारी भृकुटीलाई अंशुवर्माकी छोरी जस्तो इङ्गित गरेका तथा पाटनमा तीन/चार सय वर्ष पहिलेदेखि ढलौटको काम हुने भएको हुँदा अरनिको पाटनमा जन्मेका हुन सक्ने भनाइले इतिहासकारहरू अलमलिए । दुवै विभूतिका बारे इतिहासकार र लेखकहरूले आआफ्नै ढङ्गले प्रस्तुति गरे; जुन यसप्रकार छ :
![पहिलो भेट ! [कथा]](https://gorkhapatraonline.com/storage/media/346601/conversions/bbb-original-thumb.jpg)
पहिलो भेट ! [कथा]
त्यो दिन मैले पैला बोलाकी,” मेरो कुरो पन्छाउँदै उसले भन्यो, “तिमीले हैन, मैले ।” जहाँ जहाँ हामी भेटिन्थ्यौँ, कसरी तिमीले ? मैले हो, होइन तिमीले । हामी निष्कर्षविहीन छुट्थ्यौँ । अविस्मरणीय त्यो भेट बिनागाँठोको दाम्लो भयो । निर्णयविन्दु आएन । हुन त निर्णय नभए भेटको के अर्थ तर हामी दुईमध्ये पहिला कसले बोलाएको थियो ? चरण चरण छलफल हुुन्थ्यो । उसले हार्न अस्वीकार गर्नुु, म पनि के कम !
आगो पिउनु पर्छ पूर्ण मानव बन्न (कविता)
यो धर्ती कमजोरका लागि होइन भन्ने बुझ्न पनि तिमीले आगो छुनु पर्छ, जब तिमीले जीवन नामको
बालस्वास्थ्य शिक्षा दिने कृति
बालबालिका भविष्य हुन् । समृद्ध, सक्षम र देश निर्माणमा यिनै बालबालिकाले भविष्यमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने कुरामा दुईमत छैन । त्यसैले पनि उनीहरूको शारीरिक, मानसिक अवस्थाको निगरानी उचित तरिकाले गर्ने मात्र होइन कि शिक्षा, स्वास्थ्य र पोषणका बारेमा उत्तिकै ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ । बाल्यकाल पूर्ण रूपमा परनिर्भर हुने भएकाले प्रत्येक बालबालिकाको शारीरिक, मानसिक, बौद्धिक र सामाजिक विकास तथा वृद्धि स्वस्थकर हुन जरुरी छ ।
पर्या–समालोचनामा नवीन दृष्टिकोण
‘पोस्ट–मोडर्न’ दृष्टिकोणले कुनै एक सार्वभौमिक सत्य, केन्द्र, वाद, मान्यता, सिद्धान्त वा शैलीमा विश्वास नगर्ने भएकाले यसलाई एक बहुलवादी धार मानिन्छ । यसले सत्य कहिल्यै पनि पूर्ण, शाश्वत र स्थिर नहुने बरु यो अपूर्ण, सापेक्षित, परिवर्तनशील एवं विनिर्मित भइरहने प्रकृतिको हुन्छ भन्ने कुरामा विश्वास गर्दछ । साहित्यमा यो एक परम्परा विरोधी, सुधारवादी र नवीन शैलीको प्रयोग गर्ने लेखनशैली हो । यसले इतिहा
मुगुमा मुग्ध मन
अधिकृतमा नाम निस्किएपछि पूर्वसेवाकालीन तालिम लिएर कर्णाली अञ्चलको दुर्गम हिमाली जिल्ला मुगुतर्फ लागेको थिएँ । त्यो समय २५ वर्षअघिको हो । कृषि विकास बैङ्कको मुगु जिल्लाको शाखा प्रबन्धक भएर जानु मेरा निम्ति अवसर त छँदै थियो सँगसँगै चुनौती पनि ।
चौतारी ब्लुज
काहुँडाँडाको ओरालो ! झरीपछिको दिन ! इन्द्रेणी आगमनको पूर्वसन्ध्या ! भन्ज्याङको चौतारी ! जहाँ भेटियो विशाल वटवृक्ष ! जहाँ बिसाएँ मैले मनको भारी । सुस्ताएँ केही क्षण बिसौनीमा । ओडेर पछ्यौरीको बर्को, भगाइदिएँ मैले वैशाखे बतासलाई । प्रिय चौतारी ! तिमीले बाँचिनौ सम्पूर्ण जीवन आफ्ना लागि, जसरी उज्यालिँदैनन् सूर्य र चन्द्रमा आफ्ना लागि । मुस्कुराउँदैनन् हिमाल आफ्ना लागि र फुल्दैनन् फूलहरू
हिमाली क्षेत्रमा चौँरी संस्कृति
गीतमा मात्र होइन, हिमाल र चौँरीको महत्व अनि महिमा नेपाली पर्यटनमा छ । नेपालमा पर्यटक लोभ्याउने सम्पदा हो– हिमाल । हिमाली जनजीवन, मूर्त तथा अमूर्त सम्पदा र संस्कृतिले विश्वका पर्यटक तानिरहेको छ । त्यसमा चौँरीको भूमिका महत्वपूर्ण मानिन्छ ।
द्वन्द्वले टिकेको ‘धुरन्धर–२’
बलिउडका चलचित्रले एक सय करोडको व्यापार गर्नु अब औसत भइसक्यो । कुनै बेला ‘खान’ अभिनीत जुनसुकै चलचित्रले करोडको व्यापार गर्नुलाई सामान्य लिइन्थ्यो तर अहिले समय फेरिएको छ, खानहरूको विरासतलाई तोड्दै नयाँ पुस्ताका अभिनेताले एकपछि अर्को रेकर्ड तोडिरहेका छन् । व्यापार अब एक करोडमा होइन, पाँच सय र हजारभन्दा माथि पुगेको छ ।
अभि–अभिनन्दनसँगै विश्व रङ्गमञ्च दिवस मनाइयो
संसारभरका रङ्गकर्मी र रङ्गप्रेमीले विश्व रङ्गमञ्च दिवस मार्च २७ मनाउने क्रममा नेपालमा ‘अभि–अभिनन्दन’ समारोहबिच विश्व सन्देश आदानप्रदान गर्दै मनाएका छन् । नाट्यकलाको विश्व सङ्गठन इन्टरनेसनल थिएटर इन्स्टिच्युटको सेन्टर आइटिआई नेपालले नेपाली रङ्गमञ्चमा अनुकरणीय योगदान पु¥याउनुहुने प्राडा अभि सुवेदीलाई सम्मान–अभिनन्दन गरेको हो ।
जानकी साहित्य पुरस्कार मिश्रितलाई
किरण पुस्तकालय, तम्घास गुल्मीले हरेक वर्ष प्रदान गर्दै आएको ‘जानकी साहित्य पुरस्कार’ २०८३ यस वर्ष कवि तथा निबन्धकार काशीनाथ मिश्रितलाई प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ।
नेपालका जाति र भाषाका विषयमा फरक फरक तथ्यहरु छन् : प्राडा पोखरेल
भाषा विज्ञानका प्राध्यापक डाक्टर माधवप्रसाद पोखरेलले नेपालका जाति र भाषाका विषयमा अध्ययनपिच्छे फरक तथ्यहरु पाइने गरेको बताउनुभएको छ ।
जन्म र मृत्युको देवता ‘सेतो मत्स्येन्द्रनाथ’
जन्म र मृत्युको देवताका रूपमा मानिने सेतो मत्स्येन्द्रनाथ जात्रा बिहीबारबाट सुरु भएको छ । मछिन्द्रबहालदेखि आर्याअवलोकितेश्वरलाई खटमा राखी तीनधारा पाठशालामा तयार गरिएको रथमा विराजमान गराएपछि जात्रा सुरु हुन्छ । रातो मत्स्येन्द्रनाथ वर्षा र सहकालको देवता मानिन्छ भने सेता मत्स्येन्द्रनाथलाई जन्म र मृत्युको देवताका रूपमा पुजिने गरिने संस्कृतिविद् डा. चुन्डा वज्राचार्यले जानकारी दिनुभयो । उहाँले ११ गते मछिन्द्रबहालमा सेतो मत्स्येन्द्रनाथ देवतालाई नुहाइने जानकारी दिँदै त्यसको भोलिपल्ट अर्थात् बिहीबार खटमा राखेर रथमा पु¥याउने चलन रहेको बताउनुभयो । जनबहालबाट सेतो मत्स्येन्द्रनाथलाई विधिपूर्वक पूजाआजा गरी खटमा राखेर विभिन्न बाजागाजाका साथ
-YaKthung-Hukwa-Taplejung-original-thumb.jpg)
‘याक्थुङ हुक्वा’ सार्वजनिक
गायिका सुनिता केदेम (लाबुङ) को म्युजिक भिडियो ‘याक्थुङ हुक्वा’ बिहीबार सार्वजनिक गरिएको छ । सदरमुकाम फुङलिङमा बिहीबार आयोजित कार्यक्रमबिच कोशी प्रदेशका पूर्वमन्त्री बलबहादुर साम्सोहाङले म्युजिक भिडियो सार्वजनिक गर्नुभएको हो ।
ताम्राकारको ‘दह’
उपन्यासकार धु्रवकृष्ण ताम्राकारको ‘दह’ सार्वजनिक गरिएको छ । वियोगान्त घटनामा आधारित उपन्यासभित्र मानवीय संवेदना, पीडा र जीवनका गहिरा अनुभूतिलाई सशक्त ढङ्गले प्रस्तुत गरिएको छ । लेखक ताम्राकारले विशिष्ट लेखनशैलीमार्फत पात्रहरूको मनोविज्ञान र सामाजिक यथार्थलाई जीवन्त रूपमा चित्रण गर्नुभएको छ ।
इलाममा अन्तर्राष्ट्रिय साहित्य महोत्सवको हुने
इलाममा आगामी बैशाखमा अन्तर्राष्ट्रिय साहित्य महोत्सव आयोजना गरिने भएको छ ।
‘बखान’ कृतिलाई सहिद शिवप्रसाद पौडेल स्मृति साहित्य पुरस्कार
चितवनको इतिहासलाई आधार बनाएर लेखिएको कृति ‘बखान’ लाई सहिद शिवप्रसाद पौडेल स्मृति साहित्य पुरस्कार प्रदान गरिने भएको छ।
गीतकार खरेललाई ‘परशु–कल्पना स्रष्टा सम्मान’
आख्यानकार परशु प्रधानको स्मृतिमा स्थापित ‘परशु–कल्पना स्रष्टा सम्मान, २०८२’ वरिष्ठ गीतकार किरण खरेललाई समर्पण गरिएको छ । काठमाडौँमा नेपाल स्रष्टा समाजद्वारा आयोजित विशेष कार्यक्रममा वरिष्ठ समालोचक प्राडा दयाराम श्रेष्ठले गीतकार खरेललाई सम्मानपत्र समर्पण गरे । उनलाई सम्मानसाथ नगद राशि एक लाख १११ रुपियाँसमेत प्रदान गरियो ।
प्रकृति, समाज र मानवीय जीवन ‘पानीको अर्थ’
अग्रज कथाकार भागीरथी श्रेष्ठको लघुकथाकृति ‘पानीको अर्थ’ एक कार्यक्रमबिच लोकार्पित गरिएको छ । यो उहाँको दोस्रो लघुकथाकृति हो । ३४ वर्षअघि उहाँको पहिलो लघुकथाकृति ‘रङ्गीन पोखरी’ प्रकाशित भएको थियो । कृतिमा प्रकृति, समाज र मानवीय जीवनसँग पानीको सम्बन्धका कुरालाई कृतिभित्र उल्लेख गर्न खोजिएको छ ।
सोह्र विद्यालयमा सङ्गीत शिक्षा
पूर्वी नवलपरासीको कावासोती नगरपालिकाले विद्यार्थीलाई सङ्गीतमा अध्ययन गराउन थालेपछि यसै वर्षदेखि नगरभित्रका १६ वटा विद्यालयमा सङ्गीत कक्षा सञ्चालनमा आएका छन् । सङ्गीत कक्षा सुरु भएपछि विद्यार्थीमा मोबाइलको लत घटाउन सहयोग गर्ने पनि सङ्गीत कक्षाको एउटा आधार भएको नगर शिक्षा अधिकारी हेमचन्द्र पौडेलले बताउनुभयो । सङ्गीत सिकाइले विद्यार्थीको विषयवस्तुमा ध्यानाकर्षण हुने क्षमता विकास हुने तथा आधुनिक तथा परम्परागत बाजाको संरक्षण गर्न यो कार्यक्रमले मद्दत गर्ने पौडेलको भनाइ छ ।
‘महोत्सवमा थारू साहित्य संस्कृति’ विशेष कार्यक्रम हुने
टीकापुर साहित्य महोत्सवको तेस्रो संस्करण थारू साहित्य तथा सांस्कृतिक महोत्सवका रूपमा मनाइने भएको छ । टीकापुर साहित्य समाजको आयोजनामा चैत १३ गतेदेखि १५ गतेसम्म टीकापुरमा साहित्य महोत्सव हुँदैछ ।
लोकनाटक आह्वान
नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा–प्रतिष्ठानले राष्ट्रिय लोकनाट्य महोत्सव–२०८३ का लागि मौलिक लोकनाटकको पाण्डुलिपि आह्वान गरेको छ ।
निफमा पाँच रुसी चलचित्र
नवौँ संस्करणको नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र महोत्सव (निफ) मा पाँच रुसी चलचित्र प्रदर्शन हुने भएका छन् । ‘रुसी फिल्म डेज नेपाल २०२६’ कार्यक्रम अन्तर्गत निफले चार रुसी चलचित्र प्रदर्शन गर्न लागेको अध्यक्ष केपी पाठकले बताउनुभयो ।
चर्चामा ‘हुम्लाको लिमी’ गीत
हिमाली जिल्लाको परिवेशलाई समेटिएर तयार पारिएको ‘हुम्लाको लिमी’ गीतको म्युजिक भिडियो अहिले चर्चामा छ । चर्चासँगै उक्त गीतमा टिकटक बनाउनेको सङ्ख्या पनि बढेको छ । आफ्नै स्थानका बारेमा गीत रचना गरी म्युजिक भिडियो सार्वजनिक भएपछि दैनिक टिकटक निर्माण गरेर सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्नेको सङ्ख्या बढेको हो ।
.jpg)