पाल्पामा घाटु संस्कृति संरक्षण गर्दै स्थानीय
वैशाख पूर्णिमाको अवसरमा पाल्पाका ग्रामीण बस्तीहरूमा स्थानीयहरूले तीन दिनसम्म घाटु नाच प्रस्तुत गरेका छन् । सदियौँदेखि जिल्लाको पूर्वी क्षेत्रका मगर समुदायमा नाचिँदै आएको घाटु नाचलाई स्थानीयले यस वर्ष पनि निरन्तरता दिएका हुन् ।
भगाँरीमा सती घाँटुको रौनक
गुल्मीको रेसुङ्गा नगरपालिका वडा नम्बर–१३, भगाँरीमा लोपोन्मुख सांस्कृतिक सम्पदाको रूपमा रहेको ‘सती घाँटु’ नाचको भव्य प्रदर्शन गरिएको छ।
मगर समुदायको मौलिक नाच घाटु (फोटो फिचर)
गाउँका महिलाहरु एकै स्थानमा जम्मा भएर गीत गाइरहेका छन् । चोलो, साडी, घलेकीको पहिरनमा रंगीविरंगी फूल र गरगहनामा सजिएका कन्या किशोरीहरु पाउमा रहेको खाँकरको छमछम आवाज निकाल्दै समान चालमा नाचिरहेका छन् ।
बनेपामा ऐतिहासिक चण्डेश्वरी भगवती जात्रा सम्पन्न
काभ्रेपलाञ्चोकको बनेपा नगरमा हजारौँ बर्षदेखि वैशाख पूर्णिमाको अवसरमा मनाइँदै आइएको ऐतिहासिक चण्डेश्वरी भगवती जात्रा सम्पन्न भएको छ । बर्सेनि वैशाख शुक्ल पूर्णिमाका अवसरमा तीन दिनसम्म मनाइने बनेपाको उक्त जात्रा आइतबार साँझ सकिएको हो ।
ङारदममा ग्लान वंशको राष्ट्रिय भेला सम्पन्न
नुवाकोट जिल्लाको दुप्चेश्वर गाउँपालिका –४ गोल्फु नाम्सापुरानस्थित ऐतिहासिक ग्लान समुदायको ङारदिम (थातथलो) मा ग्लान वंशको प्रथम राष्ट्रिय भेला सम्पन्न भएको छ।
दाङका थारू जहाँबाट फैलिए देशभर
दाङ देउखुरीमा स्वतन्त्र थारू राज्य थियो । राजा पुण्य मल्लको विसं १३९३ को कनकपत्रमा ‘हुम दाङका पेख अडै अधिकारी महर महतो सभौ प्रति’ अर्थात् हुम्लादेखि दाङसम्म प्रेरक्षक,
विश्वशान्तिको प्रेरक छ बुद्धत्व
गौतम बुद्धको जन्म, ज्ञान प्राप्ति र महापरिनिर्वाण भएको एउटै तिथि वैशाख पूर्णिमाको दिनलाई बुद्ध पूर्णिमाका रूपमा शुक्रबार विश्वभर मनाइएको छ । हिन्दु धर्मले बुद्धलाई भगवान् विष्णुका दस अवतारमध्ये
वैशाख शुक्ल पूर्णिमाः मनाइँदै बुद्ध जयन्ती
शान्तिका अग्रदूतका रूपमा विश्वमा परिचित सिद्धार्थ गौतमको २५७०औँ जयन्ती आज भगवान् विष्णुको नवौँ अवतारका रूपमा जन्म लिनुभएका बुद्धको पूजा, आराधना एवं प्रवचन गरी मनाइँदै छ ।
महिलाले मात्र ताने मत्स्येन्द्रनाथको रथ
वर्षा र सहकालका देवता रातो मत्स्येन्द्रनाथको रथ महिलाले बिहीबार लगनखेलबाट तानेका छन् । रातो मत्स्येन्द्रनाथको रथको टुप्पोबाट नरिवल खसालेको भोलिपल्ट अर्थात् बिहीबार बिहानै रथलाई ल
पर्वले सामाजिक एकता कायम राख्न सहयोग पुग्छ : राष्ट्रपति पौडेल
राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले पर्वहरूले सबै जातजातिबीच आपसी सद्भाव अभिवृद्धि गर्नुका साथै पारिवारिक, सामुदायिक र सामाजिक एकता कायम राख्न सहयोग पुर्याउने उल्लेख गर्नुभएको छ ।
युवाको सक्रियतामा भजन साँझ
परम्परागत लोकभजन संस्कृतिको संरक्षण र प्रवर्धन गर्ने उद्देश्यले तम्घासका युवा सक्रिय देखिएका छन् । स्थानीय १८ जना युवाले स्वःस्फूर्त ‘रेसुङ्गा भजन साँझ’ गरिरहेका छन् । पहिलो चरणमा नगरभित्रका सबै प्रसिद्ध धार्मिक स्थलमा पुगेर भजन गाउने र बिस्तारै जिल्लाभर विस्तार गर्ने अभियन्ता निशेष श्रेष्ठले बताउनुभयो ।
विवाहको महिना
वैशाख अर्थात् हाम्रो चलनमा रहेको कालगणना (पात्रो) अनुसार पहिलो महिना । धार्मिक वा सांस्कृतिक कार्यका लागि वैशाख उपयुक्त महिना मानिन्छ । विवाह संस्कारका लागि पनि यो महिना ज्यादै उपयुक्त मानिएको छ । उत्तरायण देवकर्म गर्ने समय भएकाले संस्कारसहित अन्य माङ्गलिक कार्य गर्न यो महिना उपयुक्त हुन्छ । व्यावहारिक दृष्टिले पनि चिसो विस्तारै कम हुँदै र दिन बढ्दै
रातो मच्छिन्द्रनाथको रथ लगनखेल पुर्याइयो
ललितपुरमा जारी रातो मच्छिन्द्रनाथ जात्राअन्तर्गत आइतबार रथ तानेर लगनखेल बसपार्क पुर्याइएको छ ।
जानकी नवमीमा दुग्धमतिमा स्नान गर्ने भक्तजनको घुइँचो (फोटो फिचर)
जानकी नवमीको अवसरमा जनकपुरधामस्थित दुग्धमति नदीमा साधुसन्त, वृद्धवृद्धा, महिला तथा युवा भक्तजनहरूको घुइँचो लागेको छ।
काठमाडौँले थामेको मिथिला संस्कृति र सभ्यता
काठमाडौँ राजधानी मात्र नभई सांस्कृतिक र कला, सम्पदा, संस्कृतिको विरासतयुक्त सहर हो । यही उपत्यकाका हनुमानढोका क्षेत्र, पाटन क्षेत्र र भक्तपुर क्षेत्रका कला, संस्कृति, सम्पदा विश्वसम्पदामा सूचीकृत छन् । जहाँका कला, संस्कृति
रातो मच्छिन्द्रनाथ रथयात्रा (फोटो फिचर)
वर्षा र सहकालका देवता मानिने रातो मछिन्द्रनाथको रथजात्रा मङ्गलबारबाट सुरु भएको छ ।
पच्चीस सय वर्ष पुरानो चण्डेश्वरी जात्राः देवताको रक्षार्थ खुसीयालीको पर्व
यहाँको ऐतिहासिक नगर बनेपामा करिब दुई हजार ५०१ वर्षदेखि चण्डेश्वरी जात्रा मनाइँदै आइएको छ । विशेषगरी नेवार समुदायले हरेक वर्षको वैशाख पूर्णिमादेखि तीन दिनसम्म उक्त जात्रा मनाउने गर्दछन् ।
वैशाख शुक्ल तृतीयाः आज अक्षय तृतीया पर्व मनाइँदै
प्रत्येक वर्ष वैशाख शुक्ल तृतीयाका दिन मनाइने अक्षय तृतीया पर्व आज (सोमबार) सातु र सर्वत दान एवं सेवन गरी मनाइँदैछ ।
कौराहाको उदगम थलो ऋषिङमा मौलिकता जोगाउने सङ्कल्प
मगर समुदायको सांस्कृतिक पहिचान मानिने कौराहा नृत्यको वास्तविक जननी तनहुँको ऋषिङबाट यसको ऐतिहासिक मौलिकता रक्षाका लागि नयाँ अभियानको सुरुवात गरिएको छ ।
पशुपति क्षेत्रस्थित जयवागेश्वरीको ‘कलेवर’ फेरिँदै
विश्वसम्पदा सूचीमा सूचीकृत पशुपति क्षेत्रस्थित जयवागेश्वरीको ‘कलेवर’ फेर्ने काम धमाधम भइरहेको छ । त्यस क्रममा जयवागेश्वरी, गणेश र भैरवको माटाको नयाँ मूर्ति बनाउने काम भइरहेको छ ।
वर्षा र सहकालका देवता रातो मत्स्येन्द्रनाथको रथारोहण
वर्षा र सहकालका देवताका रूपमा पूजिने रातो मत्स्येन्द्रनाथको आज शुभसाइतमा रथारोहण गरिएको छ ।
बिस्काः जात्रा
बिस्काः जात्रा मल्लकालीन युगका सबैभन्दा उत्तेजक जात्रामा दर्ता भएको चाड मानिन्छ । जात्राहरू जताततै उत्तेजनामय नै हुन्छन् ! उत्तेजनाका प्रासङ्गिक भावार्थ अनेक छन् । उत्तेजनाले रूपरङ्ग, जोस जाँगर, प्रफुल्लता अर्थ जाहेर गर्छ । तथापि बिस्काः जात्रा अत्यधिक जनसमूहबिच भैरवनाथको भीमकाय तीनतले, पित्तल्ले छानोहरू, गजूर, टुँडाल, विशाल काठेपाङ्ग्राहरू तलैपिच्छे टुँडालहरू जडिएर आकर्षक साथै भैरवनाथ मूर्ति विराज
मातातीर्थमा मातृभक्तको भिड (फोटो फिचर)
दिवङ्गत आमाको सम्झनामा चन्द्रागिरि नगरपालिका वडा नं ६ स्थित मातातीर्थमा तर्पण, श्राद्ध र पूजा गर्नेको भीड लागेको छ ।
पुर्ख्यौली नाच संरक्षणमा युवापुस्ता
बेनीसँग सिमाना जोडिएको पर्वतको जलजला गाउँपालिका–५, कुवापानीका स्थानीय मौलिक कला संस्कृति संरक्षणमा जुटेका छन् । गाउँमा भएका पाका र युवापुस्ता पुख्र्यौली नाचको संरक्षण र पुस्तान्तरणमा सक्रिय भएका हुन् ।
मनाइँदै मातातीर्थ औँसी
आमाप्रति श्रद्धा, भक्ति, सम्मान र आदर व्यक्त गरी मातातीर्थ औँसी मनाइँदै छ । प्रत्येक वर्षको वैशाख कृष्ण औँसीका दिन आमाप्रति श्रद्धाभाव प्रकट गर्ने पर्वलाई आमाको मुख हेर्ने दिन वा आमा खुवाउने औँसी पनि भनिन्छ । सो अवसरमा बिहान सबेरै स्नान गरी आमालाई उपहार प्रदान गर्ने, विभिन्न मिष्ठान्न खुवाई आमाको मुख हेर्ने र आशीर्वाद लिने प्रचलन रहिआएको छ । आमा नभएकाले भने श्राद्ध गर्दै आमाको सम्झना गर्ने गर्छन् ।
