भृकुटी–अरनिको ओकु–बाहा कि कुर्पासी
फ्रान्सेली इतिहासकार प्रो. सिल्भा लेभीले तिब्बतको इतिहासबाट राजकुमारी भृकुटीलाई अंशुवर्माकी छोरी जस्तो इङ्गित गरेका तथा पाटनमा तीन/चार सय वर्ष पहिलेदेखि ढलौटको काम हुने भएको हुँदा अरनिको पाटनमा जन्मेका हुन सक्ने भनाइले इतिहासकारहरू अलमलिए । दुवै विभूतिका बारे इतिहासकार र लेखकहरूले आआफ्नै ढङ्गले प्रस्तुति गरे; जुन यसप्रकार छ :
पहिलो भेट ! [कथा]
त्यो दिन मैले पैला बोलाकी,” मेरो कुरो पन्छाउँदै उसले भन्यो, “तिमीले हैन, मैले ।” जहाँ जहाँ हामी भेटिन्थ्यौँ, कसरी तिमीले ? मैले हो, होइन तिमीले । हामी निष्कर्षविहीन छुट्थ्यौँ । अविस्मरणीय त्यो भेट बिनागाँठोको दाम्लो भयो । निर्णयविन्दु आएन । हुन त निर्णय नभए भेटको के अर्थ तर हामी दुईमध्ये पहिला कसले बोलाएको थियो ? चरण चरण छलफल हुुन्थ्यो । उसले हार्न अस्वीकार गर्नुु, म पनि के कम !
चौतारी ब्लुज
काहुँडाँडाको ओरालो ! झरीपछिको दिन ! इन्द्रेणी आगमनको पूर्वसन्ध्या ! भन्ज्याङको चौतारी ! जहाँ भेटियो विशाल वटवृक्ष ! जहाँ बिसाएँ मैले मनको भारी । सुस्ताएँ केही क्षण बिसौनीमा । ओडेर पछ्यौरीको बर्को, भगाइदिएँ मैले वैशाखे बतासलाई । प्रिय चौतारी ! तिमीले बाँचिनौ सम्पूर्ण जीवन आफ्ना लागि, जसरी उज्यालिँदैनन् सूर्य र चन्द्रमा आफ्ना लागि । मुस्कुराउँदैनन् हिमाल आफ्ना लागि र फुल्दैनन् फूलहरू
हिमाली क्षेत्रमा चौँरी संस्कृति
गीतमा मात्र होइन, हिमाल र चौँरीको महत्व अनि महिमा नेपाली पर्यटनमा छ । नेपालमा पर्यटक लोभ्याउने सम्पदा हो– हिमाल । हिमाली जनजीवन, मूर्त तथा अमूर्त सम्पदा र संस्कृतिले विश्वका पर्यटक तानिरहेको छ । त्यसमा चौँरीको भूमिका महत्वपूर्ण मानिन्छ ।
‘जाऊँ है पोखरा’ अभियान सुरु
पोखराका पर्यटन व्यवसायीको टोली यस पटकको ‘जाऊँ है पोखरा’ अभियानका लागि पूर्वी नेपाल प्रस्थान गरेको छ । नेपाली कला र संस्कृतिको संरक्षण र संवर्धनको मुख्य उद्देश्यसहित पर्यटन, संस्कृति र खानालाई जोड दिएर सङ्घले आगामी चैत २९ देखि वैशाख १ सम्म फेवातालको किनार लेकसाइडमा २१ औँ फेवा नववर्ष महोत्सव आयोजना गर्दै छ ।
फोहोरबाट रोजगारी : बुटवलको सिर्जनशील अभ्यास
बर्सौंदेखि टाउको दुखाइको विषय बनेको फोहोर व्यवस्थापनलाई बुटवलमा अब अवसरमा रूपान्तरण गर्ने प्रयास सुरु भएको छ । फोहोरलाई स्रोतमा परिणत गर्ने उद्देश्यसहित यहाँ फोहोर प्रशोधन केन्द्र स्थापना गरी प्लास्टिकजन्य फोहोरबाट इँटा उत्पादन थालिएको छ । सहकारीमार्फत समुदायलाई प्रत्यक्ष जोड्दै गरिएको यो अभ्यासले वातावरण संरक्षणसँगै रोजगारी र आम्दानीको नयाँ ढोका खोल्न थालेको छ ।
‘कम बोल्छु, धेरै काम गर्छु’
मुलुकभरि नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवारले हार बेहोरिरहँदा सोलुखुम्बुमा भने नेपाली कांग्रेसले राम्रो मतान्तरले जित हात पारेको छ । दुई निर्वाचनमा लगातार हार बेहोरेको कांग्रेस
नाडी छाम्ने हातमा कानुन बनाउने कलम
बर्सौंदेखि परीक्षण गरिएका राष्ट्रिय राजनीतिमा स्थापित अनुहार र स्थापित राजनीतिक दलका किल्ला भत्काउँदै एक चिकित्सकले गत फागुन २१ गते भएको निर्वाचनमा संसद्को यात्रा तय गरेका छन् । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका तर्फबाट पाल्पा क्षेत्र नम्बर २ बाट निर्वाचित डा. माधवबहादुर थापाको राजनीतिक जीवनी भने त्यति लामो छैन तर पनि लामो राजनीति इतिहास बोकेका पार्टी र तिनका उम्मेदवारलाई थापाले हराउन सफल हुनुभयो ।
‘सधैँ जनताको माझमा रहेर सेवा गर्छु’
भरतकुमार स्वाँरले २०३४ सालमा बिपी कोइरालाबाट नेपाली कांग्रेसको सदस्यता लिनुभयो । निरङ्कुश पञ्चायतविरुद्धको आन्दोलनमा सक्रिय रहनुभएका स्वाँर उक्त अवसर पाउनु आफ्नो शौभाग्य भएको बताउनुहुन्छ । राजनीतिक यात्राको ४६ वर्षपछि यस पटक अछाम क्षेत्र नं. १ बाट प्रतिनिधि सभा सदस्य पदमा विजयी हुनुभयो । उहाँले १० हजार ७५९ मत प्राप्त गर्नुभएको थियो । अछाममा स्वाँर जब्बर राजनीतिज्ञ मानिनुहुन्छ । उहाँको जीवनयापन निकै साधारण र सरल किसिमको छ । प्रतिनिधि सभा सदस्य स्वाँर संसद् अधिवेशन र अरू काम विशेषले काठमाडौँमा रहनुपर्नेबाहेक अधिकांश समय विगतमा झैँ अछामी जनतामाझ नै बिताउने बताउनुहुन्छ । उहाँ भन्नुहुन्छ, “अछामी जनतालाई कुनै किसिमको अन्याय र पीरमर्का नपरोस् भन्नेमा म सधैँ लागिपर्ने छु ।”
‘समाजका कुप्रथा हटाउने कानुन बनाउन सक्रिय रहने छु’
पूर्व कोशीबाट उदाएको श्रम संस्कृति पार्टीले पश्चिम नेपालको कर्णाली प्रदेशबाट सुर्खेतकी राधिका रम्तेललालाई समानुपातिक प्रणालीबाट संसद् बनाएको छ । उहाँ संसद् बनेको पहिलो खबर पार्टीका केन्द्रीय अध्यक्ष हर्क साम्पाङ राईले खबर गरेपछि मात्र आफूले जानकारी पाएको बताउनुहुन्छ । उहाँ अबको पाँचबर्से संसद्को यात्रा विपन्न, दलित, पीडित तथा पिछडिएका बासिन्दाको आवाजलाई केन्द्रित गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुहुन्छ ।
न्याउरीगाडको पुल निर्माण सुस्त
जुम्लाको कनकासुन्दरी गाउँपालिका–१, न्याउरीगाडमा निर्माणाधीन पक्की पुलको काम सुस्त गतिमा अगाडि बढेको छ । समयमै पुल निर्माण नहुँदा स्थानीयवासी तथा पर्यटक मारमा परेका छन् ।
‘समुन्नत समाज निर्माणको पहल गर्छु’
प्रतिनिधि सभा सदस्यको निर्वाचनमा रौतहट निर्वाचन क्षेत्र नं. १ बाट पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालसहित पूर्वमन्त्रीलाई पराजित गर्दै राजेशकुमार चौधरी प्रतिनिधि सभा सदस्यमा निर्वाचित हुनुभएको छ ।
अनुदानको नुन लिन बाह्र घण्टा पैदल
साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनको ढुवानी अनुदानको आयोडिनयुक्त नुन लिन चङ्खेली गाउँपालिका–५, नेक्पावासीले १२ घण्टा पैदल हिँड्नुपर्ने बाध्यता छ । सिङ्गो वडा नै हालसम्म सडक सञ्जालसँग नजोडिएका कारण नेक्पाबाट गाउँपालिका केन्द्र पिप्लाङसम्म पुग्न १२ घण्टा पैदल हिँड्नुपर्ने बाध्यता छ । साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनको ढुवानी अनुदानको नुन लिन पुगेका स्थानीय जङ्ग तामाङ भन्नुहुन्छ, “नुन लिन जाँदा छ घण्टा लाग्छ । फर्कदा पनि छ घण्टा नै खर्चिनु पर्छ ।”
मधेशबाट साढे सतासी हजार विद्यार्थी एसइईमा सहभागी हुँदै
चैत १९ बाट सुरु हुने माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसइई) मा मधेश प्रदेशबाट ८७ हजार ५९१ जना विद्यार्थी सहभागी हुने भएका छन् । शिक्षा विकास निर्देशनालय मधेश प्रदेश
अभि–अभिनन्दनसँगै विश्व रङ्गमञ्च दिवस मनाइयो
संसारभरका रङ्गकर्मी र रङ्गप्रेमीले विश्व रङ्गमञ्च दिवस मार्च २७ मनाउने क्रममा नेपालमा ‘अभि–अभिनन्दन’ समारोहबिच विश्व सन्देश आदानप्रदान गर्दै मनाएका छन् । नाट्यकलाको विश्व सङ्गठन इन्टरनेसनल थिएटर इन्स्टिच्युटको सेन्टर आइटिआई नेपालले नेपाली रङ्गमञ्चमा अनुकरणीय योगदान पु¥याउनुहुने प्राडा अभि सुवेदीलाई सम्मान–अभिनन्दन गरेको हो ।
राजस्व अनुसन्धान विभाग खारेज हुने
नवनियुक्त अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले राजस्व अनुसन्धान विभाग र ऐन खारेजीका लागि कार्यदल गठन गर्ने निर्णय गर्नुभएको छ । अर्थमन्त्रीका रूपमा शुक्रबार पदबहाली गर्दै उहाँले उच्चस्तरीय आर्थिक सुधार सुझाव आयोग, २०८१ को प्रतिवेदनका आधारमा मन्त्रीपरिषद्मा लानु्पर्नेलाई मन्त्रीपरिषद्मै र संसद्मा लानुपर्नेलाई संसद्मै लैजाने बताउनुभयो । यससँगै प्रतिवेदनमा उल्लिखित १५ वटा ऐन पनि खारेज गर्ने प्रक्रिया सुरु हुने भएको छ ।
दक्ष जनशक्ति उत्पादनलाई प्राथमिकता
नवनियुक्त श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री दीपककुमार साहले आन्तरिक रोजगारीलाई प्राथमिकता दिँदै दक्ष जनशक्ति उत्पादनलाई प्राथमिकता दिने निर्णय गर्नुभएको छ । शुक्रबार मन्त्रालयको पदभार ग्रहण गरेलगत्तै उहाँले दक्ष जनशक्ति उत्पादनलाई प्राथमिकता राखेर काम गर्ने निर्णय गर्नुभएको हो । श्रम मन्त्रालयका सचिव डा. दीपक काफ्लेले ‘नेसनल एकेडेमी अफ भोकेसन ट्रेनिङ’ को एक महिनाको रणनीति योजना बनाउने गरी गर्नुभएको प्रस्तावको निर्णयमा मन्त्री साहले हस्ताक्षर गर्नुभयो ।
ऊर्जामन्त्रीको प्राथमिकता नीति र सेवा प्रवाह सुधार
नवनियुक्त ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले ऊर्जा क्षेत्रको दिगो विकासका लागि आफूले सेवा प्रवाह र नीतिगत सुधारलाई विशेष प्राथमिकतामा राख्ने बताउनुभएको छ । शुक्रबार मन्त्रीको पद तथा गोपनीयताको शपथपछि पदभार ग्रहणका क्रममा उहाँले यस्तो बताउनुभएको हो ।
कृषिका प्राथमिकताका आधारमा काम गरिने
नवनियुक्त कृषि तथा पशुपन्छी विकासमन्त्री गीता चौधरीले प्राथमिकताका आधारमा दीर्घकालीन योजना बनाएर अगाडि बढ्ने बताउनुभएको छ । शुक्रबार पदभार ग्रहणका क्रममा कर्मचारीलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री चौधरीले यस पटकको सरकार अरू सरकारभन्दा फरक भएकाले सोही अनुसार काम गर्ने बताउनुभयो । “हामीलाई जनताले पाँच वर्षको म्यान्डेट दिएका छन्,” उहाँले भन्नुभयो, “दीर्घकालीन योजना कसरी बनाउने र कसरी काम गर्ने भन्ने कुरामा छलफल गरेर अघि बढ्ने छौँ ।”
पर्यटकीय राजधानीबाट पर्यटनमन्त्री
नवनियुक्त संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री खड्कराज पौडेलले पदभार ग्रहण गर्नुभएको छ । शुक्रबार मन्त्रालय पुगेर उहाँले पदभार ग्रहण गर्नुभएको हो । पदभार ग्रहण गर्नुअघि मन्त्री पौडेलले शीतल निवासमा आयोजित समारोहमा पद तथा गोपनीयताको शपथ लिनुभएको थियो ।
अन्तर्राष्ट्रिय समुदायद्वारा बधाई
प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहलाई नेपालको नयाँ प्रधानमन्त्री नियुक्त हुनुभएकोमा छिमेकी मुलुक भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र दामोदर मोदीले बधाई दिनुभएको छ । नेपालको प्रधानमन्त्रीका रूपमा शाहले शपथग्रहण गर्नुभएसँगै उहाँले सफल कार्यकालको हार्दिक बधाई तथा शुभकामना दिनुभएको हो । सामाजिक सञ्जालमार्फत भारतका प्रधानमन्त्री मोदीले भन्नुभएको छ, “तपाईंको नियुक्तिले नेपाली जनताले तपाईंको नेतृत्वमा देखाएको विश्वासलाई प्रतिविम्बित गर्दछ ।”
जाँचबुझ आयोगको प्रतिवेदन कार्यान्वयन गरिने
प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) नेतृत्वको पहिलो मन्त्रीपरिषद् बैठकले गत भदौ २३ र २४ गतेको जेनजी आन्दोलनका विषयमा जाँचबुझ गर्न गठित न्यायिक आयोगको प्रतिवेदन कार्यान्वय गर्ने निर्णय गरेको छ ।
पूर्वगृहमन्त्री लेखक कटुञ्जेबाट पक्राउ
पूर्वगृहमन्त्री तथा नेपाली कांग्रेसका नेता रमेश लेखकलाई प्रहरीले आज बिहान निवासबाटै पक्राउ गरेको छ । सूर्यविनायक नगरपालिका–५ कटुञ्जेस्थित भाडाको घरमा बस्दै आउनुभएका लेखकलाई आज बिहानै प्रहरीले पक्राउ गरेको जिल्ला प्रहरी परिसर भक्तपुरका प्रमुख एवं प्रहरी उपरीक्षक सूर्यबहादर खड्काले जानकारी दिनुभयो । काठमाडौँ उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको टोलीले उहाँलाई पक्राउ गरी काठमाडौँ लगेको छ ।
प्रशासनलाई जनउत्तरदायी बनाउने प्रतिबद्धता
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले निजामती प्रशासनभित्रका कुनै पनि प्रकारका समूह, अभियान वा युनियन शैलीका संयन्त्रसँग पार्टीको कुनै सम्बन्ध नरहेको स्पष्ट गरेको छ । रास्वपाले सार्वजनिक प्रशासनलाई राजनीतिक हस्तक्षेपमुक्त, व्यावसायिक र जनउत्तरदायी बनाउने आफ्नो मूल नीतिप्रति प्रतिबद्धता जनाएको छ । केही दिनअघिदेखि खास गरी निजामती प्रशासनभित्र विभिन्न नाममा समूह वा अभियान सञ्चालन गर्दै पार्टी र नेतृत्वको नाम जोडेर भ्रम सिर्जना गर्ने प्रयास भइरहेकोप्रति रास्वपाको गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको उल्लेख गर्दै रास्वपाले उक्त क्रियाकलापसँग आफ्नो कुनै आबद्धता, समर्थन वा संलग्नता नरहेको विज्ञप्तिमार्फत स्पष्ट पारेको छ ।