गोरखापत्र अनलाइन
रक्सौल बजारमा थामिनसक्नु भीड
वीरगञ्जको रानीघाटमा बस्ने जयकिशन यादव शनिबार बिहान ११ बजे एउटा बोरा साइकलको पछाडि त्यसमाथि दुई प्याकेट बिस्कुट अनि साइकलको ह्यान्डलको दुवैतर्फ दुई झोला झुन्ड्याएर भारत सीमावर्ती बजार रक्सौलबाट आउँदै हुनुहुन्थ्यो। करिब आधा भरिएको जस्तो देखिने उक्त बोरामा पाँच किलो आलु, पाँच किलो प्याज रहेको एउटा झोलामा तीन लिटर खाने तेल, दुई लिटर रिफाइन तेल, छवटा नुहाउने साबुन, छवटा कपडा धुने साबुन र तीन किलो सर्फ थियो। अर्को झोलामा पाँच किलो चिनी, चियापत्ती, मसला, अगरबत्ती, चिउरा र सखर (भेली) रहेको उहाँले बताउनुभयो।
नआउने भयो जीटुजी सम्झौताको मल
सरकारले भारतसँग गरेको जीटुजी (सरकार–सरकार) सम्झौताबमोजिमको मल नआउने भएको छ । मलको मूल्यमा कुरा नमिलेका कारण भारतबाट तत्काल मल नल्याउने भएको हो । कृषि तथा पशुपन्छी विकासमन्त्री मृगेन्द्रकुमार सिंह यादवले गोरखापत्रसँग भन्नुभयो, “हामीले खुला टेन्डरबाट खरिद गर्नेभन्दा भारतबाट जीटुजी माध्यमको मल लिँदा महँगो भएका कारण तत्काल त्यहाँबाट मल नल्याउने भयौँ ।”
कोइला नहुँदा डेढ महिनादेखि उत्पादन बन्द
विभिन्न समस्याले गर्दा हेटौँडा सिमेन्ट उद्योग सञ्चालनमा समस्या आएको छ । कोइला आपूर्तिमा समस्या आएपछि हेटौँडा सिमेन्ट उद्योगको उत्पादन डेढ महिनादेखि बन्द छ । पानी परेकाले कोइला आपूर्तिमा समस्या भएको र केही दिनभित्रै कोइला आपूर्ति हुने उद्योगका प्रवक्ता अशोक गौतमले बताउनुभयो । कोइला अभावसँगै उद्योगको किलमा (क्लिङ्कर बनाउने ठाउँ) समस्या आएको छ भने उद्योगमा करिब ४० हजार बोरा सिमेन्टको क्लिङ्कर मौज्दात छ ।
सुकीर्तिमय राष्ट्रदीप पदकबाट मह जोडी सम्मानित
राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले मह जोडी वरिष्ठ कलाकार मदन कृष्ण श्रेष्ठ र हरिवंश आचार्यलाई सुकीर्तिमय राष्ट्रदीप पदकबाट सम्मानीत गर्ने घोषणा गर्नुभएको छ । उहाँहरु सहित १७ जनालाई यो पदकबाट सम्मानीत गर्ने घोषणा गर्नुभएको हो ।
आत्महत्या रोक्न सचेतना अभियान
झापामा दैनिकजसो आत्महत्याका घटना हुन थालेपछि यसको रोकथामका लागि सचेतना अभियान सुरु गरिएको छ । आइतबार झापाको दमकमा जिल्लाका सरकारी निकाय, विद्यालय, सामाजिक सङ्घसंस्थालगायतको सहभागितामा सचेतना ¥यालीको आयोजना भएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय झापाको संयोजनमा -याली भएको हो ।
जीवन बुझाउनु जरुरी : मुख्यमन्त्री
बागमती प्रदेश ब्युरोहेटौँडा, असोज ३ गते । बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री राजेन्द्रप्रसाद पाण्डेले बढ्दो आत्महत्या दर रोक्न जीवनको महìवका बारेमा बुझाउनु आवश्यक भएको बताउनुभएको छ । उहाँले कुनै पनि व्यक्तिलाई जीवनको महत्व बुझाउने पहिलो पाठशाला भनेको घरपरिवार भएकाले परिवारका सदस्यको पालनपोषण र रेखदेखसँगै जीवनको महìव बुझाउनुपर्ने भन्दै शिक्षकलगायत समाजमा सबै पक्षले जीवनका बारेमा बुझाउन सहजीकरण गर्नुपर्ने धारणा राख्नुभयो । विश्व आत्महत्या रोकथाम दिवसको अवसरमा बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालय, हेटौँडाले आइतबार हेटौँडामा आयोजना गरेको प्रदेशस्तरीय आत्महत्या रोकथामसम्बन्धी सचेतनामूलक कार्यक्रममा मुख्यमन्त्री पाण्डेले मानिसको जीवन सबैभन्दा महìवपूर्ण भएकाले यसलाई जोगाउन सबैले नैतिक शिक्षा लिनु र दिनु आवश्यक भएकोमा जोड दिनुभयो । उहाँले आत्महत्या रोकथामका लागि भएका प्रयास र अभियानले सरकारलाई आत्महत्या रोकथामका लागि आवश्यक नीति बनाउन सहयोग पुग्ने भन्दै आफूले सोचेका कुरा पूरा नहुँदा आत्महत्या गर्ने विचार आउने भएकाले यसलाई आफैँले पनि नियन्त्रण गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।कार्यक्रममा बागमती प्रदेशका प्रहरी प्रमुख किरण वज्रचार्यले व्यक्तिले आत्महत्या गर्नुपूर्व केही न केही प्रतिक्रिया जनाउने भएकाले त्यसको पहिचान गरी परामर्श दिन सकेमा आत्महत्याको दरमा कमी आउने बताउनुभयो । कार्यक्रममा मकवानपुरमा प्रमुख जिल्ला अधिकारी राजेन्द्रदेव पाण्डे, मकवानपुरका प्रहरी उपरीक्षक वामदेव गौतम, प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता दीपक रेग्मी, पत्रकार महासङ्घ मकवानपुरका अध्यक्ष मणिराज गौतम र हेटौँडा अस्पतालका चिकित्सक लव कार्कीले आत्महत्याको जोखिम क्षेत्र एवं वर्गको पहिचान गरी समयमा नै मनोपरामर्श दिन ठाउँ–ठाउँमा मनोपरामर्श केन्द्र स्थापना गर्नुपर्ने सुझाउनुभएको थियो । यसअघि हेटौँडामा प्रभातफेरी आयोजना गरिएको थियो । बागमती प्रदेशमा गत आर्थिक वर्ष २०७८÷७९ मा ९०२ जना र अघिल्लो आवमा एक हजार ३६ जनाले आत्महत्या गरेको प्रहरीको अभिलेखमा रहेको छ । प्रहरी कार्यालयमा दर्ता भएका अपराधका घटनामा २० प्रतिशत आत्महत्याका घटना हुने गरेको बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ ।आत्महत्याका घटना बढ्दैरामेछाप समाचारदाताका अनुसार, सचेतनामूलक ¥याली तथा अन्तक्र्रिया कार्यक्रम गरी विश्व आत्महत्या रोकथाम दिवस मनाइएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय रामेछापको विगत चार वर्षको तथ्याङ्कलाई हेर्दा आत्महत्याका घटना डरलाग्दो अवस्थामा पुगेका छन् । गत चार वर्षको अवधिमा जिल्लामा दुई सय जनाभन्दा बढीले आत्महत्या गरेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय रामेछापका निमित्त कार्यालय प्रमुख प्रहरी निरीक्षक राजुप्रसाद ढकालले बताउनुभयो । गत आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा मात्रै रामेछापमा ४५ जनाले आत्महत्या गरेका छन् । यसरी आत्महत्या गर्नेमा दुई जना बालिका, तीन जना बालक, २१ जना महिला र १९ जना पुरुष रहेका छन् । ढकालका अनुसार आव २०७७÷७८ मा ६५ जनाले आत्महत्या गरेका थिए । प्रहरीका अनुसार रामेछापमा आत्महत्याका घटनालाई हेर्दा प्रेममा असफलता, गरिबी, बेरोजगारी तथा आर्थिक समस्या, शिक्षामा असफलता, मानसिक असन्तुलन एवं दीर्घ रोगको पीडाका कारणले आत्महत्या गर्ने गरेको पाइएको छ । अधिवक्ता पाण्डवप्रसाद प्रसाईंले बढ्दो आत्महत्याका घटनाको रोकथामका लागि प्रहरी–शिक्षक कार्यक्रम सबै विद्यालयमा सञ्चालन गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो । सार्वजनिक स्वास्थ्य समस्याभरतपुर समाचारदाताका अनुसार गत भदौ ३१ गते चितवन र तनहुँ जोड्ने त्रिशूली नदीमाथि मुग्लिनमा रहेको पुलमा आफूले चढेर आएको मोटरसाइकल र झोला छोडेर एक पुरुष हामफाले । उनले छोडेको झोलामा दोलखा गैरीमुदी–९ का वर्ष २७ वर्षीय निराजन घिमिरेको सवारीचालक अनुमतिपत्र फेलाप¥यो । त्यसको अघिल्लो दिन साँझ सात बजेको समयमा नारायणगढको नारायणी नदीमाथिको पुलमा स्कुटर र मोबाइल छोडेर एक पुरुष हाम्फाले । प्रहरीले बुझ्दै जाँदा उनी कालिका नगरपालिका–७, जुटपानीका ३२ वर्षका अनुप पोखरेल भएको खुलासा भयो । जिल्ला प्रहरी कार्यालय चितवनका प्रहरी नायब उपरीक्षक नरहरि अधिकारीका अनुसार चितवन प्रहरीमा गत साउनमा २२ र भदौमा १३ गरी ३५ वटा आत्महत्याका घटना भएको तथ्याङ्क छ । तीमध्ये छ जना अझै बेपत्ता छन् । आत्महत्या गर्नेमध्ये २० जना पुरुष, १४ जना महिला र एक जनाको लिङ्ग खुलेको छैन ।चितवनमा २०७८/७९ मा आत्महत्या गर्ने र गर्न खोज्नेको सङ्ख्या २१४ थियो । तीमध्ये अधिकले आवेगमा आई आत्महत्याको तयारी गरेको प्रहरीको विश्लेषण छ । ६२ जनाले आवेगमा, ४२ जनाले नैराश्यताका कारण, ३२ जनाले पारिवारिक कलहका कारणबाट आत्महत्या गरेको खुलेको छ । आत्महत्या परिवारको अपहेलनाले, आफ्नै असफलताले, प्रेम वियोगले, गरिबी, दीर्घरोगलगायतमा कारणले गरेका चितवनमा २०७७÷७८ मा २११ जनाले आत्महत्या गरेको तथ्याङ्क प्रहरीमा छ ।चितवनमा सानो समस्यालाई लिएर पनि आत्महत्या गर्ने गरेको प्रहरीको बुझाइ छ । प्रहरी नायब उपरीक्षक अधिकारीका अनुसार बाबुआमाको दृष्टिमा राम्रो बन्न नसकेको कारण १८ वर्षकी एक युवतीले आत्महत्या गरेको, मोबाइल चलाएका कारण १२ वर्षीय बालकले आत्महत्या, भनेजस्तो मोबाइल नकिनिदिएको कारण १६ वर्षीया किशोरीले विषसेवन गरेको र रोजेको पाइन्ट नपाएका कारण १८ वर्षीया युवतीबाट विषसेवन गरेको जस्ता उदाहरण छन् । नेपालमा आव २०७७÷७८ मा सात हजार ११७ जनाले आत्महत्या गरेकोमा आव २०७८/७९ मा प्रहरीमा छ हजार ८३० वटा आत्महत्याका घटना दर्ता भएको पाइन्छ । विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको सन् २०२० को तथ्याङ्कमा हरेक ४० सेकेन्डमा एक जनाले आत्महत्या गर्ने गरेको छ । प्राकृतिक प्रकोपमा ज्यान गुमाउनेहरूको भन्दा आत्महत्या गर्नेको सङ्ख्या बढी छ । आत्महत्या सार्वजनिक स्वास्थ्य समस्या हो । मानसिक अवस्थामा परिवर्तन, सधैँ नकारात्मक प्रतिक्रिया दिने, सामाजिक सञ्जालमा नकारात्मक भावहरू पोस्ट गर्नेलगायत मानिसमा मानसिक समस्या हुनसक्छ । यसको समयमा उपचार नहुँदा आत्महत्यासम्म पुग्नसक्ने हुँदा यस्तो समस्याको पहिचान गरी समयमै निदान गर्न जरुरी भएको प्रहरीले सचेतना कार्यक्रममा बताएको छ ।मासिक दस जनाले आत्महत्या बनेपा समाचारदाताका अनुसार, काभ्रे जिल्लामा पछिल्लो दुई महिनाको अवधिमा १९ जनाले आत्महत्या गरेका छन् । जिल्ला प्रहरी कार्यालयले आइतबार आयोजित आत्महत्या रोकथामसम्बन्धी सचेतना कार्यक्रममा काभ्रेका प्रहरी उपरीक्षक चक्रराज जोशीले काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा मासिक सरदर दस जनाले आत्महत्या गर्ने गरेको तथ्याङ्क रहेको बताउनुभयो । उहाँले जिल्लामा गत साउनमा सात जनाले र भदौ महिनामा १२ जनाले आत्महत्या गरेको भन्दै विद्यालयको शुल्क तिर्न नसकेको, आर्थिक अवस्था कमजोर भएको, प्रेममा असफल भएकोलगायतका कारणले आत्महत्या गर्ने गरेको पाइएको उल्लेख गर्नुभयो । कार्यक्रममा काभ्रेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी हुमकला पाण्डेले पछिल्लो समय सामाजिक विविधता, वैदेशिक रोजगारी, प्रविधिको विकास तथा बढ्दो प्रयोगका कारण आत्महत्या गर्नेको सङ्ख्या बढेको बताउनुभयो । कार्यक्रममा बनेपा नगरपालिकाका उपप्रमुख विमला सापकोटा र वरिष्ठ स्वास्थ्य प्रशासक डा. पुरुषोत्तमराज सेढाईंले विद्यालय नर्सको माध्यमबाट मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी सचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गरिने बताउनुभयो ।
मोतीबिन्दुको निःशुल्क शल्यक्रिया
हेटौँडा सामुदायिक आँखा अस्पतालमा मोतीबिन्दुका बिरामीको निःशुल्क शल्यक्रिया गरिएको छ । तिलगङ्गा आँखा अस्पतालका वरिष्ठ नेत्ररोग विशेषज्ञ डा. सन्दुक रुइतसहित हेटौँडा सामुदायिक आँखा अस्पतालका प्राविधिक टोलीले ३६९ जना मोतीबिन्दुका बिरामीको निःशुल्क शल्यक्रिया गरेको हो । तेज कोहली एन्ड रुइत फाउन्डेसनको सहयोगमा हेटौँडा सामुदायिक आँखा अस्पतालले मकवानपुरको भीमफेदी, मनहरी, बागमती गाउँपालिका, बारा जिल्लाको फत्तेपुर, निजगढ, कोल्बी, पर्सा जिल्लाको कटैया, रौतहट जिल्लाको गजुरा र सिन्धुली जिल्लाको पीपलमाढी र चनेश्वरमा आयोजना गरेको आँखा शिविरबाट मोतीबिन्दुका बिरामीको पहिचान गरिएको थियो । दुई हजार ८२२ जनाको आँखा परीक्षण गरिएकोमा ४९४ जना मोतीबिन्दु भएको पाइएको जनाउँदै फाउन्डेसनबाट पाँच सय जनाको मोतीबिन्दुका बिरामीको आँखाको शल्यक्रिया गर्ने खर्च प्राप्त भएको अस्पतालले जनाएको छ ।
तयार भयो सामुदायिक अस्पताल
सोलुखुम्बुको थुलुङ दूधकोसी गाउँपालिका–६, मुक्लीमा दूधकोसी सामुदायिक अस्पताल भवन सञ्चालनका लागि तयार भएको छ। दुर्गम गाउँपालिकामा श्रीमद् भागवत महायज्ञ लगाएर स्वदेश तथा विदेशमा रहने व्यक्तिहरूबाट रकम सङ्कलन गरी सुविधा सम्पन्न ५० शøयाको अस्पताल निर्माणको काम थालिएको थियो।
डा. जगमान गुरुङ्लाई सुप्रसिद्ध प्रबल जनसेवा र १४ जनालाई प्रसिद्ध प्रबल पदक प्रदान
राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले डा. जगमान गुरुङ्लाई सुप्रसिद्ध प्रबल जनसेवा श्री प्रदान गर्ने घोषणा गर्नु भएको छ ।
‘विश्व आर्थिक मन्दीको खतरा’
विश्व बैङ्कले विश्वव्यापी आर्थिक मन्दी सन्निकट रहेको औँल्याएको छ । सन् २०२२ को सुरुवातसँगै विश्वको प्रक्षेपित आर्थिक वृद्धिदरमा ठूलो गिरावट आइरहेको भन्दै विश्व बैङ्कले विश्वव्यापी आर्थिक मन्दीको अवस्था आउने सङ्केत गरिरहेको जनाएको हो ।
दशैँअघि बैतडीमा खाद्य कम्पनीले चामल दिन नसक्ने
खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीले बैतडीका चार बिक्री केन्द्रमा दशैँअघि चामल नल्याउने भएको छ । बैतडी सदरमुकामको गोठालापानी, मेलौली नगरपालिका, पुरचौडी नगरपालिकाको हाट र पञ्चेश्वर गाउँपालिकाको कुलाउका लागि आउने चार हजार पाँच सय क्विन्टल चामल नआउने भएको हो । चामल ढुवानीका लागि बोलपत्र आह्वान गर्दा टेन्डर नपरेको खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेड धनगढीका प्रमुख इन्दिरा बस्नेतले जानकारी दिनुभयो ।
वैयक्तिक स्वतन्त्रताको सम्मान गर्न आग्रह
राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले वैयक्तिक स्वतन्त्रता र गोपनीयताको सम्मान गर्न सरकारलाई आग्रह गरेको छ । निलम्बनमा रहनुभएका प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शमशेर जबरा आइतबार अदालत जाने तयारीका क्रममा सुरक्षाकर्मीले घरबाट निस्कन नदिएको भन्दै आयोगले आवतजावत गर्न पाउने हकको सम्मान गर्न आग्रह गरेको हो ।
आजको मौसम : हल्का वर्षाको सम्भावना
हाल मनसुनको न्यूनचापीय रेखा सरदर स्थानको आसपास अवस्थित छ। आज देशभर हल्का वर्षाको सम्भावना रहेको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ ।
विराटनगर विमानस्थल विस्तारको काम स्थगित
सरकारले विराटनगर विमानस्थल विस्तारको काम तत्काल अघि नबढाउने भएको छ। गत भदौ ३१ गतेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले सो विमानस्थलका लागि अधिग्रहण गर्ने भनिएको करिब १२७ बिघा जमिन अधिग्रहण नगर्ने निर्णय गरेपछि विस्तारको काम तत्काल रोकिने भएको छ। जग्गा अधिग्रहणको काम तत्काल नगर्ने भएको जानकारी सरकारका प्रवक्ता तथा सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीले आइतबार जानकारी दिनुभयो।
पूर्ण क्षमताको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल आवश्यक
प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले बाराको निजगढमा प्रस्तावित अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणमा ढिलाइ गर्न नहुने बताउनुभएको छ। निजगढमा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माण सम्बन्धमा सरकारले गठन गरेको विज्ञ समूहले तयार पारेको अध्ययन प्रतिवेदन आइतबार ग्रहण गर्नुहुँदै प्रधानमन्त्री देउवाले उक्त कुरा बताउनुभएको हो।
