अपरिहार्य नीतिगत बहस
प्रतिनिधि सभाको फागुन २१ गते हुने निर्वाचन नजिक आउँदै छ । सम्पूर्ण तयारी हुँदै छ । विगतमा पनि निर्वाचन नभएको होइन । संविधान सभाका निम्तिसमेत दुई पटक निर्वाचन भयो । संविधान निर्माणपछि पनि दुई पटक सङ्घीय संसद्लगायतको अनुभव छ तर यो पटकको निर्वाचन भने बेग्लै परिवेशमा हुन लागेको छ । त्यो परिवेशलाई गहन ढङ्गले बुझ्नुपर्ने हुन्छ । भदौ २३ र २४ गते मुलुकमा नवपुस्ता अर्थात् जेनजीले विद्रोह गरे
मतदाता शिक्षाको प्रभावकारिता
लोकतन्त्र केवल शासन प्रणाली मात्र होइन । नागरिक चेतनाको प्रतिफल हो । नागरिकले आफ्नो अधिकार, कर्तव्य र जिम्मेवारीको सचेत रूपमा प्रयोग गरेमा मात्र लोकतन्त्र बलियो हुन्छ । निर्वाचन लोकतन्त्रको केन्द्रीय अभ्यास हो । यसलाई सार्थक बनाउने प्रमुख आधार निर्वाचन वा मतदाता शिक्षा हो । मतदाता शिक्षाबिना निर्वाचन केवल औपचारिक प्रक्रियामा सीमित हुन पुग्छ । जसले लोकतन्त्रको मर्मलाई कमजोर बनाउँछ । यही सन्दर्भमा २०८२
स्वास्थ्य बिमा सफलताका कसी
नेपालको संविधानको भाग–३, मौलिक हक र कर्तव्य अन्तर्गत धारा ३५ को स्वास्थ्यसम्बन्धी हकमा ‘प्रत्येक नागरिकलाई राज्यबाट आधारभूत स्वास्थ्य सेवा निःशुल्क प्राप्त गर्ने हक हुने छ र कसैलाई पनि आकस्मिक स्वास्थ्य सेवाबाट वञ्चित गरिने छैन’ भनी उल्लेख गरिएको छ ।
चुनावी घोषणापत्र र मानव अधिकार
राजनीतिमा निर्वाचनको बेला प्रायः यस्तो समय आउँछ, जहाँ परिवर्तनका सपना देखाएर उत्साहसाथ घरदैलो ढक्ढक्याइन्छ । नेपालको राजनीति पनि यसबाट अछुतो छैन । २००४ सालमा स्थानीय निर्वाचनमार्फत नागरिकले मतदान गर्ने अभ्यास सुरु भयो तर २००४ का निर्वाचनमा औपचारिक घोषणापत्र थिएनन् । दलहरू प्रतिबन्धित जस्तै थिए, त्यसैले त्यो पूर्ण लोकतान्त्रिक र दलीय अभ्यास थिएन । प्रचार, पर्चा र पम्प्ले
निर्वाचनमा सञ्चार माध्यम
मुलुकमा आसन्न प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनको माहोल छ । चियापसलदेखि चौतारीसम्म र सामाजिक सञ्जालका भित्तादेखि मिडिया प्लेटफर्मसम्मै अहिले निर्वाचनकै चर्चा छ । निर्वाचन आफैँमा जनताको सार्वभौम अधिकार प्रयोग हुने राजनीतिक प्रक्रिया र ‘लोकतन्त्रको प्राणवायु’ पनि हो । निर्वाचन आयोगमा दर्ता भएका १३६ दलमध्ये ११४ दल र तीन हजार ४०६ जना प्रत्यक्षतर्फका उम्मेदवार मैदानमा देखिएको उत्साहले देश निर्वा
-(1)-original-thumb.jpg)
१०० वर्ष अघिको गोर्खापत्र
१०० वर्ष अघिको गोर्खापत्र
आजको राशिफल
आजको राशिफल
तीन नयाँ चलचित्र प्रदर्शनमा
हलहरूमा यो साता तीन नयाँ चलचित्र प्रदर्शनमा आएका छन् । ‘श्री बुकुरो : द होम कलिङ’, ‘बिगुल’ र ‘शिवांश : च्याप्टर १’ प्रदर्शनमा आएका हुन् । ‘श्री बुकुरो : द होम कलिङ’ लाई सुदीपभूपाल सिंह, ‘बिगुल’ लाई रमेश कोइराला र ‘शिवांश : च्याप्टर १’ लाई सन्तोषकुमार आत्रेयले निर्देशन गरेका छन् । यी चलचित्र महाशिवरात्रिको छेको पारेर प्रदर्शनमा आएका हुन् ।
बालसाहित्यका तीन पुस्तक
तारकेश्वर नगरपालिका–९, मनमैँजुस्थित हिमरश्मि हाइस्कुलमा अध्ययनरत तीन विद्यार्थीको बालकथा पुस्तक सार्वजनिक गरिएको छ । विद्यालयको २५ औँ अभिभावक दिवस तथा सांस्कृतिक कार्यक्रममा प्रा. श्यामकृष्ण विष्टले पुस्तक सार्वजनिक गर्नुभएको हो । कार्यक्रममा सुजाता आचार्य (कक्षा ८) को ‘बोल्ने पुस्तक’, आयुष खत्री (कक्षा ७) को ‘मङ्गल ग्रहमा कबड्डी’ र सारिका थापा (कक्षा १०) को ‘पुतलीको चिहान’ पुस्तक सार्वजनिक गरिएको हो । विद्यालयमा आयोजित बालकथा लेखन कार्यशालामा सहभागी भई छनोट भएका विद्यार्थीको बालकथासङ्ग्रह प्रकाशन गरिएको हो ।
चार पोखरेली सर्जकको ‘दामली अक्षर’
चार पोखरेली सर्जकको संयुक्त मुक्तक सञ्चयन ‘दामली अक्षर’ सार्वजनिक भएको छ । शब्दालय पोखराले आयोजना गरेको कार्यक्रममा ईश्वरमणि अधिकारी, जीवनसागर भण्डारी, दीपक समीप र लक्ष्मण थापाको कृति लोकार्पण गरिएको हो । चार सर्जकका जीवनसाथीहरू मैयाँ थापा, रीता अधिकारी, शर्मिला श्रेष्ठ र मञ्जु अधिकारी भण्डारीले कृति सार्वजनिक गर्नुभएको हो । सबै मुक्तककारका ४०/४० गरी १६० मुक्तक रहेको कृतिको मूल्य ३३३ रुपियाँ छ ।
लोप हुने अवस्थामा करुवानाच
मगर समुदायको मौलिक संस्कृतिको पर्याय बनेको करुवानाचको उत्थान र विकासमा युवाले चासो कम देखाउन थालेपछि उक्त नाच लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ । मगर जातिको मुख्य नाचका रूपमा स्थापित करुवानाच यसअघि निकै उत्साहजनक थियो तर अहिले गाउँ छाडेर पलायन हुनेको सङ्ख्या दिनप्रतिदिन बढ्न थालेपछि पलायनले समेत नाच सङ्कटमा पर्दै जान थालेको बुलिङटार गाउँपालिकाका अध्यक्ष दीपेन्द्र सुनारीमगरले बताउनुभयो ।
नेपाल राष्ट्र बैङ्क ऐनमा दसौँ संशोधनको तयारी
अर्थ मन्त्रालयले नेपाल राष्ट्र बैङ्कसम्बन्धी विद्यमान कानुनी संरचनामा परिमार्जनको प्रक्रिया अघि बढाएको छ । मन्त्रालयले नेपाल राष्ट्र बैङ्क ऐन, २०५८ लाई संशोधन गर्ने विधेयकको मसौदा सार्वजनिक गर्दै सरोकारवालाबाट राय तथा सुझाव मागेको छ । राष्ट्र बैङ्क ऐन जारी भएयता नौ पटक संशोधन भइसकेको सन्दर्भमा प्रस्तावित संशोधन दसौँ हुने छ ।
राष्ट्रिय प्रसारण लाइनको परीक्षण
नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले निर्माण गरेको गुल्मीको रेसुङ्गा नगरपालिका–७, उनायचौर सबस्टेसनदेखि बागलुङ बुर्तिबाङसम्मको १३२ केभी राष्ट्रिय प्रसारण लाइनको परीक्षण सुरु भएको छ । यो राष्ट्रिय प्रसारण लाइनको उनायचौर र मुसीकोट नगरपालिका–१, पौदी अमराईमा गरेर दुई वटा सबस्टेसन गुल्मीमा छन् ।
-original-thumb.jpg)
फ्रेस हाउसबाट पोल्ट्रीमा पुग्छन् भारतीय कुखुरा
भारतबाट झोलामा बोकेर ल्याएको कुखुरा सीमाक्षेत्रका फ्रेस हाउसमा जम्मा गरेर पोल्ट्रीसम्म पु¥याउने गरेको खुलेको छ । कुखुरापालन गरेर पोल्ट्रीले फ्रेस हाउससम्म वितरण गर्नुपर्नेमा उल्टै फ्रेस हाउसबाट पोल्ट्रीमा कुखुरा पु¥याउने गरेको पाइएको हो ।
मस्यौराको गुणस्तर मापदण्ड निर्धारण
सरकारले मस्यौराको गुणस्तर मापदण्ड निर्धारण गरेको छ । कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐनले दिएको अधिकार प्रयोग गरी मस्यौराको गुणस्तर मापदण्ड निर्धारण गरेको हो । मापदण्ड राजपत्रमा प्रकाशित गरी कार्यान्वयनमा आएको छ ।
राष्ट्रिय सभाका नयाँ सदस्यको शपथ निर्वाचनपछि
राष्ट्रिय सभाका नवनिर्वाचित सदस्यको शपथ प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनपछि मात्रै हुने भएको छ । प्रतिनिधि सभा सदस्य पदको निर्वाचन फागुन २१ गते हुँदै छ । सोही मितिदेखि राष्ट्रिय सभाका नवनिर्वाचित १८ सदस्यको कार्यकालसमेत सुरु हुने छ ।
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन : मुख्य प्रचारप्रसारका कार्यक्रम खुला
प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारले औपचारिक रूपमा प्रचारप्रसारको कार्य सोमबारदेखि सुरु गर्दै छन् । निर्वाचनको मनोनयन प्रक्रिया सम्पन्न भई उम्मेदवारको अन्तिम नामावली प्रकाशन भए पनि निर्वाचन आचारसंहिताको व्यवस्थाले आमसभा, कोणसभा तथा जुलुस प्रतिबन्धित थिए । सामूहिक घरदैलोलगायतका कार्यलाई पनि निर्वाचन आचारसंहिताले बन्देज गरेको थियो । आचारसंहिताको व्यवस्थाका कारण राजनीतिक दलले ठुला सभालगायतका कार्य गरेका थिएनन् ।
उम्मेदवारको क्षमता पहिचान गर्ने कसरतमा मतदाता
‘फागुन २१ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा सबैले भाग लिऔँ अनि मतदान गर्न आवश्यक कागजपत्र आजैदेखि जोहो गर्न थालौँ ।’ नेपाली झन्डा फहराउँदै गुडेको टुकटुक टेम्पोमा मतदाता शिक्षकले झापा क्षेत्र नम्बर ५ को कमल गाउँमा आइतबार दिउँसो मतदातालाई यसै गरी आह्वान गर्न सुरु गरे ।
नेपालमा शान्ति र समृद्धिको कामना
हरेक वर्ष झैँ यस पटक पनि भारतको उत्तर प्रदेशस्थित वाराणसीका रुद्रेश्वर गिरी पैदल यात्रा गरेरै काठमाडौँ आइपुग्नुभयो । महाशिवरात्रि पर्वमा आराध्यदेव भगवान् पशुपतिनाथ मन्दिरमा पूजाआराधना गर्नका लागि उहाँ नौ दिन पैदल यात्रा गरेर काठमाडौँ आइपुग्नुभएको हो ।
सर्लाहीमा गोली प्रहार गरी इन्जिनियरको हत्या
सर्लाही सदरमुकाम मलङ्गवामा आइतबार राति गोली प्रहार गरी एक जना इन्जिनियरको हत्या भएको छ । पूर्वाधार विकास कार्यालय मलङ्गवामा कार्यरत इन्जिनियर ३६ वर्षीय प्रमोदकुमार यादवको हत्या भएको हो । सिरहाको सुखिपुर नगरपालिका ६ बैशाखा घर भएका यादवलाई आइतबार राति ८ बजेतिर मलङ्गवा नगरपालिका १० देबीटोलस्थित डेरामा गोली प्रहार भएको हो ।
अनाथ बालबालिकालाई सहयोग
बर्दियामा नेपाली सेनाको २६३ औँ वार्षिकोत्सवको अवसरमा मधुवन नगरपालिका –१ पत्थरबोझीमा रहेको बालबालिका संरक्षण केन्द्रलाई खाद्यन्न, खेलकुद र स्टेशनरी सामग्रीको सहयोग गरिएको छ ।
एआई प्रतिस्पर्धामा भारतको एक खर्ब ७५ अर्ब डलरको ‘डाटा सिटी’ अभियान
संयुक्त राज्य अमेरिका र चीनसँगको आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) प्रतिस्पर्धामा दूरी घटाउने उद्देश्यसहित भारतले अभूतपूर्व परिमाणको ‘डाटा सिटी’ परियोजना अघि बढाएको छ ।
‘बाल क्यान्सर सुरुवाती चरणमा पत्ता लगाए निको हुन्छ’
बालबालिकामा लाग्ने क्यान्सर सुरुवाती चरणमा पत्ता लगाएमा अधिकांश क्यान्सर निको बनाउन सकिने चिकित्सक बताउँछन् ।
चीन-जर्मनी सम्बन्ध ‘नयाँ उचाइ’ तर्फ
युरोपेली सङ्घ (इयु)ले चीन र संयुक्त राज्य अमेरिका दुवैप्रति आफ्नो निर्भरता पुनःमूल्याङ्कन गरिरहेका बेला बेइजिङले जर्मनीसँगको सम्बन्धलाई ‘नयाँ स्तरमा’ पुर्याउने स्पष्ट सङ्केत दिएको छ ।
निर्वाचनमा महिलामैत्री वातावरणबारे सर्वेक्षण गर्न आव्हान
राष्ट्रिय महिला आयोगले निर्वाचनमा खटिएका पर्यवेक्षक तथा सम्वन्धित सबै सरोकारवालाले निर्वाचन महिला, बालबालिकामैत्री वातावरणबारे पनि सर्वेक्षण गर्न आव्हान गरेको छ ।
