गोरखापत्र अनलाइन
घरको धुरी नै दुई जिल्लाको सिमाना
बुधबारे (६ नम्बर) बजारका स्थानीय अर्जुन श्रेष्ठको घरको धुरीले धनकुटा र पाँचथर जिल्लाको सिमाना छुटाएको छ । उहाँको धुरीबाट झरेको पानी एकातर्फ धनकुटामा र अर्कोतर्फको पानी पाँचथर जिल्लामा झर्छ । दुई जिल्लाको सिमाना कायम भएदेखि नै उहाँको घरको धुरीले जिल्लाको सिमाना छुटाइरहेको छ । अहिले मात्र नभई पहिले बाउबाजेकै पालादेखि नै धुरीलाई नै दुई जिल्लाको सिमाना मान्दै आएको श्रेष्ठको भनाइ छ ।
‘मधेशलाई अन्नभण्डार बनाउन भूमिका निर्वाह गर्छु’
राजनीतिमा पद र प्रतिष्ठाका लागि छिनाझपटी चल्नु नौलो कुरा होइन । धनुषाको सहिदनगर नगरपालिका–२, कमलपुरको माटोमा भने एउटा यस्तो नाम छ, जसले हातैमा आएको सत्ताको सोपानलाई सहिदको सम्मानका लागि सहजै परित्याग गरिदियो । उहाँ हुनुहुन्छ, ६१ वर्षीय जोगकुमार बरबरिया यादव; जो अहिले नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीबाट प्रतिनिधि सभामा जनभावनाको प्रतिनिधित्व गरिरहनुभएको छ ।
पसगाउँमा रैथाने उत्पादन प्रदर्शन
लमजुङको ग्रामीण पर्यटकीय गाउँ पसगाउँमा आयोजित १६ औँ पसगाउँ महोत्सवमा रैथाने बालीका उत्पादनदेखि परम्परागत हस्तकलाका सामग्री प्रदर्शन गरिएको छ । लमजुङको क्व्होँलासोथार गाउँपालिका अन्तर्गत पसगाउँमा भएको महोत्सवमा स्थानीय संस्कृतिसँगै घरेलु तथा जङ्गली उत्पादन र गुरुङ जातिले पौराणिक कालदेखि प्रयोग गर्दै आएको हस्तकलाका सामग्री मुख्य आकर्षण रहेका थिए ।
आधुनिकतासँगै हराउँदै आरन
पछिल्ला दिनमा गाउँबस्तीमा चलनचल्तीमा रहेका कतिपय पेसा, व्यवसाय ओझेलमा पर्न थालेका छन् । बसाइँसराइ, शिक्षा रोजगारीलगायतले परम्परागत सिप र व्यवसाय पछिल्ला पुस्ताले बिस्तारै छाड्दै जाने चलन बढिरहेका बेला पर्वतको फलेवास नगरपालिका–५, खानीगाउँका तीन जना कालिगड भने अझै आरन पेसामा लागेर गुजारा चलाइरहेका छन् ।
विद्युतीय बस सञ्चालनमा ल्याउन पहल
लुम्बिनी क्षेत्रको पर्यटन प्रवर्धन र वातावरण संरक्षणका उद्देश्यले करिब पाँच वर्षअघि एसियाली विकास बैङ्कको सहयोगमा ल्याइएका विद्युतीय बस सञ्चालनमा ल्याउने विषयले पछिल्लो समय प्राथमिकता पाउन थालेको छ । लामो समयदेखि प्रयोगविहीन अवस्थामा रहेका ती बसको प्रभावकारी उपयोग कसरी गर्ने भन्ने विषयमा सरोकारवालाबिच चासो बढ्दै गएको हो । लुम्बिनी विकास कोषले पाँच वटा विद्युतीय बस नागरिक उड्डयन प्राधिकरणलाई हस्तान्तरण गरिसकेको छ । हाल ती बस गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलपरिसरमा राखिएका छन् । बसको व्यवस्थापन तथा सञ्चालनबारे विभिन्न विकल्पमा छलफल भइरहेको छ ।
जिल्ला सभामा अधिकांश अनुपस्थित
हुम्लामा भएको नवौँ जिल्ला सभामा अधिकांश गाउँपालिकाका अध्यक्ष र उपाध्यक्ष नै अनुपस्थित भएको पाइएको छ । शुक्रबार र शनिबार भएको जिल्ला सभामा अधिकांश गाउँपालिकाका अध्यक्ष तथा उपाध्यक्ष अनुपस्थित रहेको जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख शिवराज शर्माले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार जिल्लाका सात वटा गाउँपालिकामध्ये तीन जना अध्यक्ष र एक जना उपाध्यक्षको मात्र उपस्थिति थियो ।
खुलालु–सलीसल्ला खण्डका नौ पुलको निर्माण ठप्प
कर्णाली कोरिडोर अन्तर्गत कालीकोट, बाजुरा र हुम्ला खण्डका विभिन्न नदी तथा खोलामा निर्माण हुनुपर्ने नौ वटा पक्की पुलको काम अझै अगाडि बढ्न सकेको छैन । २०७९ असारमा ‘डिजाइन एन्ड बिल्ड’ प्रक्रियामार्फत ठेक्का लागेका यी पुलको अन्तिम डिजाइन सडक विभागबाट स्वीकृत हुन नसक्दा निर्माणले गति लिन नसकेको हो । हिल्सा–सिमकोट सडक योजनाका प्रमुख बेलबहादुर नेपालीका अनुसार निर्माण कम्पनीले डिजाइन स्वीकृत गराउनै करिब चार वर्ष लगाएको थियो । सडक विभागले डिजाइनमा पटक पटक सुधार गर्न सुझाव दिँदै फिर्ता पठाएका कारण प्रक्रिया लम्बिएको हो ।
नयाँ शैक्षिक सत्रअगावै पाठ्यपुस्तक
हिमाली जिल्ला जुम्लामा यस वर्ष नयाँ शैक्षिक सत्रअगावै पाठ्यपुस्तक आइपुगेका छन् । शैक्षिक सत्र सुरु हुनुअगावै जिल्लामा पाठ्यपुस्तक आइपुगेको जुम्ला सदरमुकाम खलङ्गा बजारस्थित सन्ध्या स्टेसनरीका सञ्चालक सुमन खड्काले जानकारी दिनुभयो । खड्काले कक्षा १ देखि १० सम्मको पाँच/पाँच सय सेट पाठ्यपुस्तक आइपुगेको जानकारी दिनुभयो । सामुदायिक विद्यालयलाई चाहिने आवश्यक सबै पाठ्यपुस्तक उपलब्ध गराइने उहाँको भनाइ छ । विद्यालयको माग अनुसार बाँकी पाठ्यपुस्तक पनि जिल्लामा पुग्ने सञ्चालक खड्काले बताउनुभयो । जुम्लाका सामुदायिक विद्यालयलाई जिपी स्टेसनरी र सन्ध्या स्टेसनरीले पाठ्यपुस्तक बिक्री–वितरण गर्दै आएका छन् ।
स्थायी बसोबास र रोजगारी पाउने आसमा मुक्त कमैया
कैलालीका विभिन्न पालिकामा बसोबास गर्ने मुक्त कमैयामध्ये धेरैको अझै बसोबासको ठेगान छैन । मुक्त भएको २५ वर्ष पुग्न लाग्दा उनीहरूले मुक्त कमैयाको परिचयपत्र त पाएका छन् तर आफ्नो नाममा जग्गाधनी पुर्जा भने पाएका छैनन् । कैलालीको घोडाघोडी नगरपालिका–८, आमफाँटा मुक्त कमैया बस्तीका रामलाल चौधरीले परिचयपत्र पाए पनि अहिलेसम्म आफ्नो भाइले जग्गा नपाएको बताउनुभयो । आफूसँगै बसेका भाइ शिवप्रसाद अहिले रोजगारीका लागि भारतमा रहेको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
वातावरण संरक्षणसँगै आम्दानी
कैलालीको धनगढी उपमहानगरपालिका–७ स्थित देवहरिया वनस्पति उद्यान क्षेत्रमा हरेक बिहान एक अधबैँसे व्यक्ति बोरा लिएर फोहोर टिपिरहेको भेटिनुहुन्छ । जैविक विविधताले भरिपूर्ण जाखोरतालदेखि लिएर वन क्षेत्रमा जथाभाबी फालिएका प्लास्टिकसहित सिसाको बोतल टिप्ने उहाँ हुनुहुन्छ, स्थानीय बुद्धिराम चौधरी ।
'इस्लामावाद वार्तामा कुनै सहमति भएन'
इस्लामावादमा भएको पछिल्लो चरणको वार्तामा संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानबिच कुनै सहमति हुन नसकेको अमेरिकाका उपराष्ट्रपति जेडी भेन्सले बताउनुभएको छ ।
सुरक्षण मुद्रण केन्द्रमा सवारी लाइसेन्स छपाइ तीव्र
सरकारले सवारीचालक अनुमतिपत्र (सवारी लाइसेन्स) छपाइको कामलाई तीव्रता दिएको छ । सरकारले कात्तिक २१ गतेदेखि काभ्रेपलाञ्चोकको पनौती नगरपालिका–५ स्थित सुरक्षण मुद्रण केन्द्रबाट सवारीचालक अनुमतिपत्र (सवारी लाइसेन्स) छाप्न सुरु गरेको हो । यातायात व्यवस्था विभाग र केन्द्रबिच सम्झौता भएबमोजिम केन्द्रबाट छ महिनाभित्र १२ लाख थाम लाइसेन्स छाप्ने सम्झौताबमोजिम लाइसेन्स छपाइको कामलाई तीव्रता दिइएको हो । सुरुका महिना केन्द्रका लागि आवश्यक पर्ने प्राविधिक जनशक्ति व्यवस्थापन नहुँदा लाइसेन्स छपाइको काम सुस्त गतिमा भएपनि पछिल्ला महिनामा छपाइको कामले गति लिएको छ ।
समावेशीकरणको दिशामा नयाँ फड्को : गोरखापत्रद्वारा प्रकाशित डोट्याली भाषा
समावेशीकरणको दिशामा नयाँ फड्को : गोरखापत्रद्वारा प्रकाशित डोट्याली भाषा
समावेशीकरणको दिशामा नयाँ फड्को : गोरखापत्रद्वारा प्रकाशित जिरेल भाषा
समावेशीकरणको दिशामा नयाँ फड्को : गोरखापत्रद्वारा प्रकाशित जिरेल भाषा
दुर्लभ र जङ्गली अवस्थामा घट्दै गएका वनस्पतिको संरक्षण
सल्यानमा ५५१ प्रजातिका वनस्पति संरक्षण गरिएको छ ।
