चाँदनी हमाल
प्रत्यक्षतर्फ चौध जना महिला निर्वाचित
यस पटक प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको प्रत्यक्षतर्फ जित हासिल गर्ने महिला राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट धेरै छन् । गत २०७९ सालमा भएको निर्वाचनको तुलनामा समग्रमा हेर्दा यस पटक महिलाको राम्रो जित प्रत्यक्षमा देखए पनि नेकपा (एमाले) र नेकपालगायतका दलबाट महिला उम्मेदवारको जित शून्य रह्यो । जसले भावी प्रतिनिधि सभामा उक्त दलबाट प्रतिनिधित्व गर्ने महिलाको सङ्ख्या अति न्यून हुने सम्भावना बढेको छ । त्योबेला नौ जना मात्र महिला उम्मेदवारले प्रत्यक्षतर्फ जितेका थिए ।
नेपाली महिला विश्वमै उदाहरणीय
नेपाली महिला जिम्मेवारी र अवसर प्राप्त गरेको खण्डमा असहज अवस्थामा पनि सही ढङ्गले समाधानसहित काम फत्ते गर्न सक्छन् भन्ने उदाहरण बन्न सफल भएका छन् । जसले नेपालभित्र मात्र होइन, अन्तर्राष्ट्रियस्तरमै नेपालको ख्याति बढाएको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय ‘मिडिया’मा छाउँदै बालेन
जेनजी आन्दोलन र त्यसपछि उत्पन्न परिस्थितिपछि नेपालको भावी आकाङ्क्षाका बारेमा झन्डै पचास मिनेट लामो डकुमेन्ट्री बनाएको बिबिसीले बालेनको युवामतलाई थप बलियो बनाएको विश्लेषण गरिएको छ । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का वरिष्ठ नेता तथा काठमाडौँ महानगरपालिकाका पूर्वप्रमुख बालेन्द्र (बालेन) शाहको चर्चा यतिखेर विश्वभर चुलिएको छ । काठमाडौँ महानगरको प्रमुख हुँदै पदबाट राजीनामा दिएर शाह प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन २०८२ को उम्मेदवार बनेपछि चर्चा बढेको हो ।
नयाँ मतदाताले खोजे परिवर्तन
प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा बिहीबार पहिलो पटक मतदानमा सहभागी नयाँ मतदातामा सुनौलो उत्साह देखियो । गत भदौ २३ र २४ को जेनजी आन्दोलनको मर्म अनुसार भएको निर्वाचनमा नयाँ मतदाताले उत्साहपूर्वक सहभागिता जनाए ।
मतदाताको प्रतीक्षामा मतदान केन्द्र
आज नेपालमा प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन २०८२ को मतदान गर्ने दिन हो । मतदान गर्न तयार रहेका एक करोड ८९ लाख तीन हजार ६८९ मतदाताले मतदानमा सक्रियतापूर्वक सहभागिता जनाउँदै छन् । देशभर तय गरिएका १० हजार ९८७ मतदान स्थल र २३ हजार ११२ मतदान केन्द्र तथा १४३ अस्थायी मतदान स्थल मतदातालाई स्वागत गर्न तयार पारिएको छ । उपत्यकामा आयोगका पदाधिकारी तथा जिल्लाहरूमा निर्वाचन अधिकृतसहितका कर्मचारीले मतदान स्थलको अनुगमन गर्नुभएको छ । अनुगम
औषधी बनाउने सूत्र कानुन अभावमा अलपत्र
नेपाललगायत विश्वभर रहेका औषधीय गुण भएका जडीबुटीको संरक्षणमा जोड दिँदै मङ्गलबार विश्व वन्यजन्तु दिवस मनाइएको छ । नेपालमा जडीबुटीबाट औषधी बनाउने सूत्र बने पनि उपयुक्त कानुनी व्यवस्था नहुँदा हस्तान्तरणमै समस्या देखिएको छ ।
पश्चिम एसियाको युद्ध त्रासमा नेपाली
विश्व मानचित्रको पश्चिमी गोलार्धबाट मध्यपूर्व भनिँदै आएको दक्षिण पश्चिम एसियाका खाडी राष्ट्र अहिले युद्धको चपेटामा छन् । अमेरिका, इजरायलले गरेको संयुक्त आक्रमणको प्रतिकारमा इरान उत्रिएपछि विश्वभर त्रास छाएको छ । यो भू–भाग नेपाली नागरिकको वैदेशिक रोजगारको प्रमुख गन्तव्य मुलुक रहेको क्षेत्र हो ।
दह्रो प्रतिस्पर्धामा प्रमुख नेता
‘नम्बरी सुनलाई कसी लगाउन पर्दैन’ नेपाली समाजको यो कथन दलका ठुला नेताको मामिलामा कमजोर ठहरिएको छ । दशकौँदेखि नेपाली समाजमा खारिएर आएका नेपालका राजनीतिक दलका ठुला नेता कसी लाउन नपर्ने नम्बरी सुन झैँ जनताले झट्ट पत्याइहाल्ने अवस्थामा देखिएका छैनन् ।
-original-thumb.jpg)
चेपाङगाउँमा चुनावको सल्लाह
सिद्धिको तल सडकमा विभिन्न राजनीतिक दलका उम्मेदवार र कार्यकर्ता सवारीसाधनमा चुनावी नारा घन्काउँदै मत माग्दै थिए । माथि कासवाङस्थित सुक्खा पहराको छाप्रोमा वयोवृद्ध ७७ वर्षीय जोडी वृषबहादुर र भुरीमाया चेपाङ डोको बुन्दै हुनुहुन्थ्यो ।
नेपाली नागरिकको उद्धारमा जटिलता
थाइल्यान्ड, म्यान्मार र कम्बोडियामा अवैध अनलाइन स्क्याम धन्दामा नेपाली नागरिकको तस्करी बढिरहेको छ । उद्धार गरिएका नेपालीको सङ्ख्या बर्सेनि बढ्दै जाँदा आवश्यक स्रोतसाधन, जनशक्ति र आर्थिक अभावका कारण सरकारलाई थप चुनौती सामना गर्नु परेको छ ।
बाँदरझुलामा झुल्किएन उज्यालो
खरले छाएको झुप्रो घर कोल्टे ढल्केको छ । घरधनी ४९ वर्षीय बद्रीमाया प्रजाकी वयोवृद्ध बिरामी आमा त्यही घरको पिँढीमा ओछ्यान पर्नुभएको लामो समय भयो । २०७२ सालको भूकम्पले ढल्काएको त्यो घर जस्तै उहाँको मन भोट माग्न आउने नेताहरूसँग कोल्टे परेको धेरै वर्ष बितिसकेको छ । सम्भवतः यही भएर होला देशभर चर्चाको केन्द्रमा रहे पनि उहाँलाई यही २१ गते हुन लागेको प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनबारे खासै चासो छैन ।
असन्तुष्टि र अपेक्षाकेन्द्रित बहस
यही फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको माहोल चर्किंदै जाँदा जनताको मत मात्र हैन मतदाताबिच नयाँ र पुराना दलका दर्शन, काम र सोचको जुहारी पनि चर्कंदो छ । यतिखेर चुनावी प्रचारप्रसारका लागि मैदानमा पुराना दलहरू नेपाली कांग्रेस, नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले), नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी, नेकपा (माओवादी), जनता समाजवादी पार्टी नेपाल लगायत दल आफ्नै पुरानो ढर्रामा उत्रिएका छन् । उनीहरूका घोषणापत्रमा उही पुराना र पूरा नहुने विकासे कुरा मात्र यस पटक पनि रहेको आरोप मतदाताले लगाएका छन् ।
नेता घरघरमा, मतदाता सीमापार
जसरी हिउँदको चिसोलाई बढ्दो गर्मीले माथ दिँदै छ त्यसै गरी आसन्न फागुन २१ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि रौतहटमा चुनावी गर्मागर्मी बढेको छ । मतदाताका लागि यो निर्वाचन थप चुनौतीपूर्ण बनेको छ । किनकि यहाँ विगतको लामो विरासत बोकेका दलका वरिष्ठ नेताहरूसँगै परिवर्तनको शङ्खघोष गर्ने नयाँ जोसजाँगरसहितका नयाँ पार्टी र नेताहरूबिच घम्साघम्सी हुने देखिएको छ ।
हरिया बगानबिच शान्त राजनीति
देशका हरेक निर्वाचन क्षेत्रमा फागुन २१ मा हुने प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनको रौनक बढ्दै छ । हरिया चिया बगानले भरिएको इलाममा भने राजनीति शान्त छ । कन्याम चियाबगाननजिकै होटल गरेर बस्नुभएकी अनिता लामा भन्नुहुन्छ, “अहं हाम्रोतिर अरू ठाउँको जस्तो चुनाव कहिल्यै भएन, यहाँ भोट माग्नेहरू माग्छन्, जान्छन्, दिनेहरूले पनि दिने दिन दिन्छन् अनि चुप लागेर काममै फर्कन्छन् ।”
उम्मेदवारको क्षमता पहिचान गर्ने कसरतमा मतदाता
‘फागुन २१ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा सबैले भाग लिऔँ अनि मतदान गर्न आवश्यक कागजपत्र आजैदेखि जोहो गर्न थालौँ ।’ नेपाली झन्डा फहराउँदै गुडेको टुकटुक टेम्पोमा मतदाता शिक्षकले झापा क्षेत्र नम्बर ५ को कमल गाउँमा आइतबार दिउँसो मतदातालाई यसै गरी आह्वान गर्न सुरु गरे ।
