अभिनेता सुनिल थापाकाे निधन
अभिनेता सुनिल थापाको शनिबार ६८ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ । आज बिहान अचानक स्वास्थ्यमा समस्या देखिएपछि अभिनेता थापालाई उपचारका लागि थापाथलीस्थित नर्भिक अस्पताल लगिएको थियो ।
सिक्दै, कमाउँदै विद्यार्थी
दीपशिखा आवासीय माध्यमिक विद्यालयका होटल म्यानेजमेन्ट विषयका विद्यार्थीले फूड फेस्टिवल आयोजना गरेर आफ्नो सीप र सिर्जनशीलता प्रदर्शन गरेका छन् ।
हिन्दु नम्बरको विश्वयात्रा
मानव सभ्यताको इतिहासमा पाङ्ग्रा वा छापाखानाको आविष्कारजत्तिकै महत्त्वपूर्ण अर्को मोड शून्य र दशमलवको विकास हो । यो केवल गणितको विकास मात्र थिएन, यो त मानव मस्तिष्कले अमूर्त सोचलाई मूर्तरूप दिने एउटा ठुलो फड्को थियो । यो यात्रा भारतवर्षको वैदिक ऋचादेखि युरोपको पुनर्जा
समावेशीकरणको दिशामा नयाँ फड्को : गोरखापत्रद्वारा प्रकाशित ह्योलमो भाषा
समावेशीकरणको दिशामा नयाँ फड्को : गोरखापत्रद्वारा प्रकाशित ह्योलमो भाषा
समावेशीकरणको दिशामा नयाँ फड्को : गोरखापत्रद्वारा प्रकाशित तामाङ भाषा
समावेशीकरणको दिशामा नयाँ फड्को : गोरखापत्रद्वारा प्रकाशित तामाङ भाषा
आमाको औषधी (कथा)
टुसुक्क बसेकी । मूलढोकाको बिचमा । सधैँ झैँ– टाउकोमा रातो मजेत्रो । सेतो भुइँमा राता, कलेजी स्टबेरी फलेका ढाकाको चौबन्दी चोलो । निधारमा ठुलो, बाटुलो, रातो टीका ।
म मोबाइलको घडी होइन (कविता)
म– तिम्रो समयको दास होइन । तिमी उठ्ने बेला बिहान भइदिन तिमीलाई निद्रा लाग्दा रात हुन तिमी एक्लो हुँदा
छरिएको माया (कविता)
इज्या बैतडी टाढा रहिन, स्मृतिमा दीप झल्कन्छन, आशीषको उज्यालोले नै जीवनपथ टल्कन्छन । चितवनतिर मायालु, सास सासमा बाँधिएकी, आँखा चिम्लिँदा पनि उही अनुहार देखिएकी ।
ऐना (कविता)
विश्वासको चौतारी भत्किएको छ बिरक्तिएको घाउ निको पार्ने बहानामा भ्रमको गीत बेसुरे छ जताततै हाँस्दा पनि उपहास गर्नेहरूको भिड
‘बोरा’ का लेखकलाई अपिल
पुस्तकको अनिकाल हुने ठाउँमा ‘बोरा’ उपन्यास हात पर्यो, मज्जासँग पढेँ । यसको कभर पृष्ठको कलाचेत विस्मयकारी छ । म थोरै पनि डराइनँ । मेरो मुटु अमिलो भएन । साधारण मान्छेको मुटु काम्दो हो– कुनै भयानक जीवको मुखमा बुढीआमा पुगेको देखेर । यो कलाको पक्ष भो । यो सा
कुलुङ जातिका युवा ‘तुसः’ मा साट्थे पिरती
भनिन्छ, कृषि युगपछि नै मानव समाज स्थायी रूपमा एकै ठाउँ बस्न सुरु गरेका हुन् । कृषिकर्ममा मानव युग प्रवेश गरेपछि श्रमले प्राथमिकता पाउन थाल्यो । उत्पादनका लागि काम गरेपछि स्वाभाविक रूपमै थकाइ लाग्ने भयो । त्यसरी थकाइ लागेपछि मानिसलाई थकान मेट्न र मनोरञ्जन गर्न मन पनि लाग्ने नै भयो । हो, त्यसरी कृषिकर्म गर्ने क्रममा थकान मेट्न एवं मनोरञ्जन गर्नकै लागि हाम्रा पितापुर्खा (चाप मुमा/मोमा र चाप फोपा/फपा) ले बाजागाजा, नाचगान, गीतसङ्गीत आदि सिर्जना गरेका हुन् ।
नाट्यशिरोमणि सम सम्झना
नाट्य शिरोमणि बालकृष्ण सम बहुआयामिक सर्जक साँच्चि । सत्य तथ्य निर्विवाद साबितिए यसैले । उनका तन्मय चिन्तन–लेखन, अभिव्यक्ति स्वछन्द–धारावाही अनि अजश्र रहेको यस चेतधारी ठम्याइरहे बनेको आत्मानुभूति यो । पस्काउन जमर्किरहेँ ! चैतन्यचेत सदाबहार !
ओ शैलुङ ! आहा आमायाङरी !
नेपाल सुन्दर छ । स्वदेशी र विदेशी धेरैले भन्ने र लेख्ने गरेको कुरो हो यो । मेरो मौलिकता छैन यसमा, केवल नक्कल, भनौँ चोरी ! तर नेपाल मेरो, उसको वा कसैको मात्र होइन, हाम्रो हो । त्यसैले त हाम्रो नेपाल राम्रो छ, सुन्दर छ । हाम्रो भएकाले नै मैले पनि भन्न सक्छु नेपाल साँच्चिकै सुन्दर छ ! नेपाललाई सुन्दर भन्न कसैका शब्द सापटी लिनु पर्दैन ।
मतदाताको जिज्ञासा : मल सहज रूपमा कहिले पाउने
आसन्न निर्वाचनका लागि मत माग्न आउने उम्मेदवारलाई दाङको घोराही–१७, गुलरियाका किसान प्रेम चौधरीको एउटै प्रश्न हुने गरेको छ, मलको अभाव कहिलेसम्म झेल्नुपर्ने हो हामी जस्ता किसानले ? आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा उम्मेदवार अहिले मतदाताको घरदैलोमा पुगिरहेका छन् । प्रेम चौधरी जस्तै हरेक मतदाताले अहिले आफ्ना समस्या किन समाधान हुन सकेका छैनन् र कहिले समाधान हुन्छन् भन्ने जिज्ञासा राख्ने गरेका छन् ।
चुनाव बहिष्कार गरेका दल निगरानीमा
प्रतिनिधि सभामा दुई वटा निर्वाचन क्षेत्र रहेको नवलपुरमा चुनाव बहिष्कार गरेका दलहरूलाई सुरक्षा निगरानीमा राखेको छ । निर्वाचन बहिष्कार गरेका केही समूहले भोट नहाल्न आग्रह गर्दै गरेको पर्चा छरेको भेटिएको छ । त्यस कारणले ती दलमाथि निगरानी बढाएको बताइएको छ । सुरक्षा अधिकारीका अनुसार मोहन वैद्य नेतृत्वको व्रmान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी, धर्मेन्द्र बाँस्तोला नेतृत्वको नेकपा (बहुमत), विश्वभक्त दुलाल (आहुति) नेतृत्वको नेपाल कम्युनिस्ट वैज्ञानिक समाजवादी पार्टी, समरजङ्ग नेतृत्वको समाजवादी कम्युनिस्ट पार्टी र महेन्द्र मल्ल नेतृत्वको जनपक्षीय कम्युनिस्ट पार्टीले चुनाव बहिष्कारको घोषणा गरेका छन् ।
दाजुभाइ चुनावी मैदानमा
रुपन्देहीमा एकै घरका दुई दाजुभाइ दुई निर्वाचन क्षेत्रबाट उम्मेदवार बन्नुभएको छ । फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनका लागि राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीबाट दुई दाजुभाइ उम्मेदवार बन्नुभएको हो ।
वन्यजन्तुपीडित न्याय माग्दै प्रशासनमा
बर्दिया जिल्लामा केही समययतादेखि चितुवाको आक्रमण बढ्दै जाँदा त्रसित बनेका स्थानीय बासिन्दा न्याय माग्दै जिल्ला प्रशासन कार्यालय बर्दिया पुगेका छन् । बिहीबार एकै दिन गुलरिया नगरपालिका–४, तुस्लिपुरका ३६ वर्षीय नन्दु रोकाय र मधुवन नगरपालिका–९ बस्ने मैसरा डाँगीको चितुवाको आक्रमणबाट मृत्यु भएपछि न्याय माग्दै स्थानीय परिवार जिल्ला प्रशासन कार्यालय बर्दिया पुगेका हुन् ।
भागेका कैदीबाट निर्वाचन सुरक्षामा चुनौती
जेनजी आन्दोलनका क्रममा कारागारबाट भागेका कैदीका कारण निर्वाचन सुरक्षामा चुनौती थपिएको छ । कैलाली कारागारबाट फरार भएका धेरै कैदीबन्दी अझै कारागार नफर्केपछि प्रतिनिधि सभा सदस्यको निर्वाचन सुरक्षामा चुनौती थपिएको हो ।
महोत्सवमै स्वयम्भु स्तुपा र धरहरा
नवौँ वालिङ महोत्सवमा विद्यार्थीको उत्कृष्ठ कला प्रदर्शन गरिएको छ । “हाम्रो मौसम हाम्रो शान वालिङ महोत्सव हाम्रो पहिचान” भन्ने नाराका साथ आयोजित नवौँ वालिङ महोत्सवमा स्टलको ठिक अगाडि विद्यालयहरुले शैक्षिक प्रदर्शनी गरेको हो ।
मतदान स्थलमा सुरक्षा विशेष चासो
आगामी फागुन २१ मा हुने प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनका सुरक्षाका हिसाबले वर्गीकरण गरिएका मतदान स्थलमा जिल्ला सुरक्षा समितिले चासो लिएको छ । सुरक्षाका दृष्टिले वर्गीकरण गरिएकामध्ये अति संवेदनशील मतदान केन्द्र तथा स्थललाई समितिले विशेष चासो दिएको हो ।
कर्णालीको निर्वाचनमा आमचासो
कर्णाली प्रदेशमा १० जिल्ला र १२ निर्वाचन क्षेत्र छन् । यस पटकको निर्वाचनको नतिजालाई लिएर आमचासो देखिएको छ । १२ सिटमा १३१ जना उम्मेदवार चुनावी मैदानमा छन् ।
वनको उपयोगबाटै समृद्धि
नेपालको औद्योगिक क्षेत्रमा संलग्न रहने निर्माण, खानी, विद्युत्, ग्यास जस्ता क्षेत्रहरूबाट राष्ट्रिय अर्थतन्त्र (कुल गार्हस्थ्य उत्पादन) मा ११–१४ प्रतिशतसम्म योगदान रहेको र ५५ देखि ६० प्रतिशतसम्म सेवा क्षेत्रको यसमा अंश रहेको एक अध्ययनले देखाएको छ । निर्माण क्षेत्र (म्यानुफ्र्याक्चरिङ) मा पनि सन् २०२३/०२४ को अवधिमा करिब पाँच प्रतिशतले गिरावट आएको अर्को अध्ययनले देखाएको
शिक्षक विद्यार्थी सम्बन्ध र सिकाइ
शिक्षक र विद्यार्थीबिचको सम्बन्ध नै शिक्षा प्रणालीको केन्द्र हो । विद्यालयमा आधुनिक पुस्तक, प्रविधि र आकर्षक कक्षा भए पनि शिक्षक विद्यार्थीबिच विश्वास, सम्मान र नैतिकतामा आधारित सम्बन्ध छैन भने शिक्षा प्रभावकारी हुँदैन । वास्तविक सिकाइ जब विद्यार्थीले शिक्षकमा भरोसा गर्छन् र शिक्षकले विद्यार्थीलाई सम्मानपूर्वक बुझ्छन् त्यति बेला मात्र सम्भव हुन्छ ।
अस्तित्व रक्षामा र्याफ्टिङ
विश्वमा र्याफ्टिङको अवस्थाबारे कुरा गर्दा अमेरिका, न्युजिल्यान्ड, क्यानडा, कोस्टारिका, अस्ट्रेलिया, चिली, नर्वेलगायतले यस क्षेत्रमा ठुलो प्रगति गरेका छन् । हाम्रै छिमेकी देश भारतले पनि यसको राम्रो प्रगति गरेको छ । ‘२०२२ कमर्सियल रिभर युज रिपोर्ट’ अनुसार अमेरिकामा ४८ वटा प्रमुख नदीमा १४/१५ लाखभन्दा बढी पर्यटक बर्सेनि ¥याफ्टिङको रमाइलो गर्न जाँदा रहेछन् । त्यसै गरी
परीक्षामा प्रश्नको उत्तर व्यवस्थापन
अहिले जुनसुकै क्षेत्र प्रतिस्पर्धायुक्त छ । त्यसमा पनि लोक सेवा आयोगद्वारा लिइने विभिन्न प्रतियोगितात्मक परीक्षामा त प्रतिभाशाली नवयुवाको झन् बढी प्रतिस्पर्धा छ । उक्त प्रतिस्पर्धामा अब्बल र सफल ठहरिन पढेर मात्र हुँदैन । पढेको कुरा स्मरण गरेर निर्धारित समय सीमाको परीक्षामा राम्ररी प्रस्तुत गर्न सक्नु पर्छ । लेखाइ भनेको अक्षरहरूको पुञ्ज मात्र होइन ज्ञान, तर्क र सिलसिलाको
