यदुप्रसाद भट्ट
मनाङ, चैत १४ गते । निजी विद्यालय नभएको हिमालपारिको जिल्ला मनाङमा तीन वटा विद्यालयले आवासीय सुविधा प्रदान गरेका छन् । नासोँ गाउँपालिका–५, थोँचेमा रहेको प्रकाशज्योति उमावि, चामे गाउँपालिका–४, चामे सदरमुकाममा रहेको लोकप्रिय मावि र चामेकै वडा नं. १ तिमाङमा रहेको गौरीशङ्कर आधारभूत विद्यालय छन् ।
यी तीन वटै विद्यालयले विद्यार्थीलाई आवासीय सुविधा उपलब्ध गराएका छन् । तिब्बतसँग सिमाना जोडिएको दूरदराजका बालबालिकालाई गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्नका लागि विद्यालयमै बस्ने व्यवस्था गरिएको हो । नासोँको थोँचेमा रहेको प्रकाशज्योति उमाविले बालविकास कक्षादेखि १० सम्म अध्ययनरत १२५ विद्यार्थीलाई आवासीय सुविधा उपलब्ध गराएको प्रधानाध्यापक पदमराज पन्थीले बताउनुभयो । उहाँले ११ र १२ कक्षामा अध्ययन गर्ने विद्यार्थीलाई यो सुविधा नरहेको जानकारी दिनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “१२५ जनामध्ये वडा र पालिकाबाट सिफारिस भएर आएका अति गरिब तथा विपन्न एक दर्जन विद्यार्थीलाई निःशुल्क आवासीय सुविधा उपलब्ध गराइएको छ ।”
अन्यको हकमा नासोँभित्रका बालबालिकाले प्रतिमहिना एक हजार ५०० रुपियाँ र नासोँबाहिरका बालबालिकाले प्रतिमहिना दुई हजार रुपियाँ मासिक रूपमा आवासीय खर्च तिर्नुपर्ने हुन्छ । गाउँपालिकाले प्रतिविद्यार्थी मासिक रूपमा तीन हजार ५५० रुपियाँ उपलब्ध गराउँदै आएको छ । जम्मा १६५ विद्यार्थी अध्ययन गर्ने यस विद्यालयमा कक्षा ११ र १२ का विद्यार्थीलाई आवासीय सुविधा उपलब्ध गराइएको छैन । बालविकास कक्षामा अङ्ग्रेजी माध्यममा पठनपाठन भइरहेको र शैक्षिक गुणस्तरमा सुधार आएको प्रधानाध्यापक पन्थीले जानकारी दिनुभयो ।
नासोँ–५, थोँचेका वडाध्यक्ष थुतेन लामाले गाउँपालिकाले बर्सेनि ५० लाख रुपियाँ प्रदान गर्दै आएको र विद्यार्थीले आवासीय सुविधा पाउँदा शैक्षिक गुणस्तर वृद्धि भएको बताउनुभयो । उहाँले बालबालिकालाई गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्न सिङ्गो गाउँपालिका नै लागि परेको बताउनुभयो ।
त्यसै गरी चामे गाउँपालिका–४, चामे सदरमुकाममा रहेको लोकप्रिय उमाविमा ४९ जना विद्यार्थीले आवासीय सुविधा लिँदै आएका छन् । यस विद्यालयमा बिहानको नास्ता र खाना विद्यालयमै खुवाउने व्यवस्था गरिएको तथा बिहान ८ बजेदेखि साँझ ५ बजेसम्म कक्षा सञ्चालन गरिएको प्रधानाध्यापक कृष्ण कोइरालाले बताउनुभयो । उहाँले अभिभावकसँग प्रतिमहिना दुई हजार सहयोग मागिएको, सबै बालबालिकाले प्रतिमहिना एक हजार तिर्ने गरेको तथा नपुग रकम चामे गाउँपालिकाले उपलब्ध गराउँदै आएको बताउनुभयो । उहाँले हिमाली आवास भन्ने कार्यक्रममार्फत २० जना कोटाको कार्यक्रम पनि परेको बताउनुभयो । लोकप्रिय उमावि खुला तीन जनासहित जम्मा १८५ विद्यार्थी अध्ययनरत छन् ।
यस विद्यालयमा सरकारको एक पालिका एक प्राविधिक धारको विद्यालय भन्ने नारालाई सार्थक तुल्याउन कक्षा ११ र १२ मा बालीविज्ञान विषयको अध्यापन गराइएको छ । छ महिनाबाहिर गएर प्रयोगात्मक अभ्यास गर्नुपर्ने, ठुला फर्मले नपत्याउँदा विद्यार्थीलाई खर्च चलाउन धौ धौ परेको प्रअ कोइरालाले बताउनुभयो ।
त्यसै गरी ११३ जना अध्ययनरत गौरीशङ्कर आधारभूत विद्यालयले ९० जना विद्यार्थीलाई आवासीय सुविधा उपलब्ध गराउँदै आएको विद्यालयका प्रधानाध्यापक कमलजङ्ग गुरुङले जानकारी दिनुभयो । यस विद्यालयमा गाउँपालिकाबाट वार्षिक २२ लाख रुपियाँ सहयोग उपलब्ध हुँदै आएको छ ।