लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. ‘इन्स्टिच्युट फर इकोनोमिक्स एन्ड पिस’ द्वारा सार्वजनिक (सन् २०२६ मार्च) प्रतिवेदन अनुसार आतङ्कवादी गतिविधि हुने देशहरूको सूचीमा नेपाल कति औँ स्थानमा रहेको छ ? ८९ औँ – सन् २०२५ को प्रतिवेदनमा नेपाल ६८ औँ स्थानमा रहेको थियो । यसले नेपालमा सुरक्षा स्थिति बलियो बनेको र आतङ्कवादी गतिविधिमा कमी आएको सङ्केत गर्छ । – १६३ देश समेटिएको यस सूचीमा आतङ्कवाद
गैरसरकारी क्षेत्रको भूमिका : विषयगत प्रश्नोत्तर
गैरसरकारी क्षेत्रको भूमिका १. विकास प्रक्रियामा गैरसरकारी क्षेत्रको संलग्नता किन महत्वपूर्ण मानिन्छ ? मुलुकको सर्वाङ्गीण विकासमा गैरसरकारी क्षेत्रको भूमिका उल्लेख गर्दै गैरसरकारी क्षेत्रको संलग्नताबाट प्राप्त विकासको लाभलाई समानुपातिक रूपमा वितरण गर्न सरकारको भूमिका कस्तो हुनु पर्छ ? आफ्नो विचार प्रस्तुत गर्नुहोस् । समाजमा रहेका बहुआयामिक समस्या समाधान गरी समाज र मानिसको जीवनमा गुणात्मक परिवर्तन ल्याउने प्रक्रियालाई विकास प्रक्रियाको रूपमा बुझिन्छ । यो एक जटिल, बहुआयामिक र गतिशील प्रक्रिया हो । सरकार मात्रको एकल प्रयासले
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ मा राष्ट्रिय दलको मान्यता प्राप्त गर्न सफल दल कति वटा रहेका छन् ? छ वटा (राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी, नेपाली कांग्रेस, नेकपा (एमाले), नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी, श्रम संस्कृति पार्टी, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी)
सुशासनका प्रमुख तत्व : विषयगत प्रश्नोत्तर
सुशासनका प्रमुख तत्व १. सुशासनका प्रमुख तत्व उल्लेख गरी मानव अधिकारको संरक्षण र संवर्धनमा सुशासनको महत्वबारे चर्चा गर्नुहोस् । सेवा प्रवाह, विपत् व्यवस्थापन, स्रोतसाधन परिचालनलगायत विविध सार्वजनिक मामिलाहरूको व्यवस्थापन जनमुखी, पारदर्शी, जवाफदेही, सहभागितामूलक एवं विधिसम्मत ढङ्गले सम्पन्न गरी नागरिकलाई शासनको सुखद अनुभूति गराउनुलाई सुशासन भनिन्छ । यो नागरिक हित केन्द्रित भई राज्यको स्रोतसाधन र अधिकारको प्रभावकारी ढङ्गले अभ्यास गर्ने शासकीय पद्धति पनि हो । मानवीय
संसदीय दलको भूमिका : विषयगत प्रश्नोत्तर
संसदीय दलको भूमिका १. संसदीय दल भनेको के हो ? संसदीय व्यवस्थामा संसदीय दलको भूमिका उल्लेख गर्दै नेपालमा संसदीय दलको गठन र सञ्चालनसम्बन्धी विद्यमान कानुनी व्यवस्था उल्लेख गर्नुहोस् । साथै प्रतिनिधि सभामा प्रतिनिधित्व गर्ने दलले राष्ट्रिय दलको मान्यता प्राप्त गर्ने अवस्थाबारे जानकारी गराउनुहोस् । कुनै राजनीतिक दलबाट निर्वाचित भई संसद्मा प्रतिनिधित्व गर्ने सदस्यहरूको सङ्गठित समूहलाई संसदीय दल भनिन्छ । यसले राजनीतिक दल र संसदबिच सम्बन्ध सेतुको रूपमा काम गर्छ । संसदीय दलमा संसदीय दल
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ मा प्रत्यक्षतर्फ सबैभन्दा बढी मत ल्याई विजयी हुने उम्मेदवार को हुनुहुन्छ ? बालेन्द्र शाह, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी(६८,३४८, झापा–५) – निकटतम प्रतिस्पर्धी नेकपा (एमाले)का अध्यक्ष एवं पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले १८,७३४ मत प्राप्त गर्नुभएको । – यस निर्वाचनमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले सर्वाधि
-original-thumb.jpg)
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. २५ औँ संस्करणको शीतकालीन ओलम्पिक खेलकुद प्रतियोगिता कहिले र कहाँ सम्पन्न भएको हो ? सन् २०२६ फेब्रुअरी ६–२२, मिलान–कोर्टिना, इटाली – मोट्टो : इट्स योर भाइव – सहभागी राष्ट्र : ९२
सूचना प्रविधि न्यायाधिकरणको कार्य : विषयगत प्रश्नोत्तर
सूचना प्रविधि न्यायाधिकरणको कार्य १. सूचना प्रविधि न्यायाधिकरणको गठन र यसको कार्यक्षेत्र सम्बन्धमा के कस्तो कानुनी व्यवस्था रहेको छ ? सङ्क्षिप्तमा उल्लेख गर्नुहोस् । विद्युतीय (इलेक्ट्रोनिक) कारोबार ऐन, २०६३ को दफा ६० मा सूचना प्रविधि न्यायाधिकरणको गठनसम्बन्धी व्यवस्था रहेको छ । कम्प्युटरसम्बन्धी कसुरको सुरु कारबाही र किनारा गर्न नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी तोकिएको योग्यता पुगेका व्यक्तिबाट कानुन सदस्य, सूचना प्रविधि सदस्य र वाणिज्य सदस्य रहने गरी तीन सदस्यीय सूचना प्रविधि न्यायाधिकरणको गठन गर्छ
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. भ्रष्टाचार अवधारणा सूचकाङ्क–२०२५ अनुसार नेपाल कति औँ स्थानमा रहेको छ ? १०९ औँ (१८२ देशमा) – ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेसनलले सन् २०२६ फेब्रुवरी १० मा सार्वजनिक गरेको भ्रष्टाचार अवधारणा सूचकाङ्क–२०२५ मा नेपालले यो वर्ष ३४ अङ्क प्राप्त गरेको । नेपालले गत वर्ष पनि ३४ अङ्क नै प्राप्त गरेको थियो ।
नेपालमा सामाजिक द्वन्द्व : विषयगत प्रश्नोत्तर
नेपालमा सामाजिक द्वन्द्व १. सामाजिक द्वन्द्व भन्नाले के बुझिन्छ ? नेपालमा सामाजिक द्वन्द्व न्यूनीकरण गरी राष्ट्रिय एकता प्रवर्धन गर्न राज्यका निर्देशक सिद्धान्तहरूले के कसरी मार्गदर्शन गरेका छन् ? स्पष्ट पार्नुहोस् । समाजमा रहेका कुनै दुई वा दुई भन्दा बढी व्यक्ति, समूह वा पक्षबिच पृथक् मूल्यमान्यता, सोच, विचार, स्वार्थ, उद्देश्य आदिका कारण देखा पर्ने विवाद, बेमेल, विरोध वा सङ्घर्षको अवस्थालाई सामाजिक द्वन्द्व भनिन्छ । द्वन्द्वको अवस्थामा द्वन्द्वरत
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. साफ यु–१९ महिला च्याम्पियनसिप, २०२६ को उपाधि कुन देशले जितेको छ ? भारत – उपविजेता : बङ्गलादेश – सञ्चालन मिति : २०८२ माघ १७–२४
नेतृत्व शैलीका प्रकार : विषयगत प्रश्नोत्तर
नेतृत्व शैलीका प्रकार १. नेतृत्व शैली भनेको के हो ? नेतृत्व शैलीका प्रकारबारे चर्चा गर्नुहोस् । नेताले आफ्ना अनुयायीलाई प्रभावित गर्न प्रदर्शन गर्ने व्यवहार वा कार्यशैलीलाई नेतृत्व शैली भनिन्छ । यसमार्फत नेताले अनुयायीलाई प्रेरित गर्ने, निर्देशित गर्ने, आकर्षित गर्ने, निर्णयमा सहभागी गराउने, ल
आर्थिक समृद्धिमा प्राकृतिक स्रोत : विषयगत प्रश्नोत्तर
आर्थिक समृद्धिमा प्राकृतिक स्रोत १. प्राकृतिक स्रोतको परिचय दिँदै मुलुकको आर्थिक समृद्धिमा प्राकृतिक स्रोत परिचालनले गर्ने योगदानबारे चर्चा गर्नुहोस् । साथै, नेपालको तीन तहको सङ्घीय संरचनामा प्राकृतिक स्रोत परिचालनमा तहगत सरकारले गर्ने लगानी तथा प्रतिफलको हिस्सा निर्धारण गर्ने आधारहरू समेत उल्लेख गर्नुहोस् । प्रकृतिबाट प्राप्त हुने सबै जैविक
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. सरकारले दोस्रो वित्तीय क्षेत्र विकास रणनीति (आर्थिक वर्ष २०८२/८३–२०८६/८७) कहिले सार्वजनिक गरेको हो ? विसं २०८२ माघ १४ – दोस्रो वित्तीय क्षेत्र विकास रणनी
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. कार्बन उत्सर्जन न्यूनीकरण तथा वन पैदावरमार्फत कार्बन शोषित गर्दै विश्वबजारमा कार्बन व्यापारलाई औपचारिकता दिने एसियाको पहिलो मुलुक कुन हो ? नेपाल – सन् २०२६ जनवरी २३ मा कार्बन व्यापार तथा वन पैदावर संरक्षण गरेबापत आर्थिक लाभ पाउने ‘लिफ कोलिसन’ नामक ऐतिहासिक सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर गरेसँगै कार्बन व्यापारबाट औपचारिक रूपमा लाभ लिने नेपाल एसियाको पहिलो मुलुक बनेको ।
वित्त नीतिको योगदान : विषयगत प्रश्नोत्तर
वित्त नीतिको योगदान १. वित्त नीतिको परिचय दिँदै यसले मुलुकको आर्थिक वृद्धि र रोजगारी सिर्जनामा कसरी योगदान गर्छ ? स्पष्ट पार्नुहोस् । कर, सार्वजनिक ऋण र सार्वजनिक खर्चको माध्यमबाट अर्थतन्त्रमा बाञ्छित प्रभाव पार्न सरकारले अवलम्बन गर्ने नीतिलाई वित्त नीति भनिन्छ । सरकारले वार्षिक बजेटको रूपमा वित्त नीति सार्वजनिक गर्छ । राजस्व र सार्वजनिक ऋणको माध्यमबाट स्रो
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. ८३ औँ संस्करणको गोल्डेन ग्लोब्स अवार्ड, २०२६ मा म्युजिकल÷कमेडी विधातर्फ सर्वोत्कृष्ट चलचित्रको अवार्ड जित्न सफल चलचित्र कुन हो ? वन ब्याटल आ
प्रशासकीय अदालतको क्षेत्राधिकार : विषयगत प्रश्नोत्तर
१. प्रशासकीय अदालतको क्षेत्राधिकारबारे चर्चा गर्दै प्रशासकीय अदालतले अधिकार क्षेत्रको प्रयोग कसरी गर्छ ? उल्लेख गर्नुहोस् । साथै, प्रशासकीय अदालतको प्रादेशिक संरचनासम्बन्धी व्यवस्था जानकारी गराउनुहोस् ।
गोरखापत्र लोकसेवा तयारी कक्षा : पहिलो शृङ्खलामा २१ प्रश्न र उत्तर
गोरखापत्र अनलाइनले लोकसेवा तयारी विशेष कार्यक्रम सुरु गरेको छ । पहिलो शृङ्खलामा हामीले प्रमुख २१ प्रश्न र उत्तर समेटेका छौँ ।
गरिबी न्यूनीकरण: विषयगत प्रश्नोत्तर
१. नेपालले गरिबी न्यूनीकरणलाई शासकीय लक्ष्यको रूपमा अगाडि सार्नुका कारण चर्चा गर्दै गरिबी तथा असमानता न्यूनीकरणका लागि सोह्रौँ योजनाले अगाडि सारेका रूपान्तरणकारी रणनीति र प्रमुख कार्यक्रम उल्लेख गर्नुहोस् ।
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले हालै प्रकाशित गरेको प्रतिवेदन अनुसार सबैभन्दा बढी गरिबीको दर रहेको प्रदेश कुन हो ? सुदूरपश्चिम प्रदेश (३४.१६ प्रतिशत) – प्रदेशगत रूपमा सबै
लोक सेवा तयारी सामग्री अब सामाजिक सञ्जालमा
गोरखापत्र दैनिकले प्रकाशन गर्दै आएको लोक सेवा तयारीसम्बन्धी सामग्री अब सामाजिक सञ्जालका निजी खातामा पनि उपलब्ध हुने भएको छ । लोक सेवा आयोगको परीक्षा दिने तयारी गरिरहेका पाठकलाई लक्षित गरी गोरखापत्रमा प्रत्येक बुधबार नियमित रूपमा प्रकाशन हुँदै आएको ‘ज्ञान सागर’ अब निःशुल्क रूपमा मोबाइलमार्फत पनि उपलब्ध गराइने छ ।
लोकसेवा तयारी विशेष : वस्तुगत प्रश्नोत्तर
१. अमेरिकाद्वारा ‘अपरेसन एब्सोल्युट रिजोल्भ’ नामक सैन्य अपरेसनमार्फत भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मादुरो र उनकी पत्नीलाई अप्रत्याशित रूपमा कहिले पक्राउ गरी अमेरिका लगिएको हो ? सन् २०२६ जनवरी ३
कार्बन व्यापार : विषयगत प्रश्नोत्तर
कार्बन व्यापार १. कार्बन व्यापार भनेको के हो ? नेपालमा कार्बन व्यापारका लागि के कस्ता नीतिगत, कानुनी तथा संस्थागत प्रबन्ध गरिएको छ ? जानकारी गराउँदै कार्बन व्यापारका लागि आयोजना विकास गर्न पहिचान गरिएका क्षेत्रहरू उल्लेख गर्नुहोस् ।
दिगो विकास लक्ष्य : विषयगत प्रश्नोत्तर
कर्मचारीको व्यवहार सुधार १. नेपालमा सार्वजनिक सेवा प्रवाह सुधारमा निजामती कर्मचारीको व्यवहार सुधार कत्तिको महìवपूर्ण ठान्नुहुन्छ ? चर्चा गर्दै नेपालमा निजामती कर्मचारीको कार्य व्यवहारमा सुधार गरी सेवा प्रवाहमा सुधारको अनुभू
