कोलम्बो, चैत २४ गते । मध्यपूर्व युद्धका कारण बढ्दो ऊर्जा लागतबाट प्रभावित परिवारलाई सहायता गर्न श्रीलङ्का सरकारले मङ्गलबार ३२ करोड डलरको राहत प्याकेज घोषणा गरेको छ । यस अन्तर्गत किसान, माछा मार्ने तथा कम आय भएका नागरिकलाई सिधैँ नगद अनुदान दिइने छ ।
राष्ट्रपति अनुरा कुमारा दिसानायकले यो प्याकेज अहिलेसम्मको सबैभन्दा ठुलो राज्य अनुदान भएको बताउनुभयो र यसले करिब दुई करोड २० लाख जनसङ्ख्या भएको टापु राष्ट्रका सबैभन्दा कमजोर वर्गलाई सहयोग पुर्याउने छ । उहाँले भन्नुभयो, “गरिबीको रेखामुनि बस्ने करिब २५ प्रतिशत जनसङ्ख्याले यस महिना परम्परागत सिंहला र तमिल नयाँ वर्षको अवसरमा अतिरिक्त अनुदान पाउने छन् र उनीहरूको बिजुली बिलमा पनि राहत उपलब्ध हुने छ ।”
सरकारले अनुदान तीन महिनामा कुल एक खर्ब रुपियाँ (३२ करोड डलर) बराबरको वित्तीय सहायता दिने छ र यसका लागि विद्यमान बजेटमार्फतै कोष व्यवस्थापन गरिने छ । राष्ट्रपति दिसानायकका अनुसार मुद्रा छापेर अनुदान कोष स्थापना गरेमा सन् २०२२ को ७० प्रतिशत रेकर्ड मुद्रास्फीतिको पुनरावृत्ति हुन सक्ने जोखिम छ, त्यसैले सरकार सावधान छ ।
श्रीलङ्का अझै पनि सन् २०२३ मा सुरु भएको आइएमएफ बेलआउट कार्यक्रममा छ, जस अन्तर्गत चार वर्षमा दुई अर्ब ९० करोड डलर ऋण प्राप्त भएको थियो । यस हप्ता वासिङ्टनस्थित कर्मचारी स्तरको सम्झौता सम्पन्न भएपछि अर्को महिनाको अन्त्यसम्ममा आइएमएफबाट करिब ७० करोड डलरको अर्को अंश फिर्ता आउने अपेक्षा गरिएको छ ।
राहत प्याकेज अनुसार, साना डुङ्गा प्रयोग गर्ने माझीले प्रतिमहिना करिब ३०० डलर इन्धन अनुदान पाउने छन् भने ठूला डुङ्गा सञ्चालन गर्नेले तीन महिनाका लागि प्रतिमहिना करिब ४८३ डलर पाउने छन् । किसानका लागि युरिया मलको लागतको करिब ३० प्रतिशत सरकारले बहन गर्ने छ र राज्यले १५ अर्ब रुपियाँ (चार करोड ८० लाख डलर) सम्मको बिजुली उत्पादन लागतको हिस्सा पनि सम्हाल्ने छ ।
सरकारले आपूर्तिको निरन्तरता सुनिश्चित गर्न र अमेरिकी प्रतिबन्धबाट प्रभावित ग्यास, कोइला, इन्धन तथा मलको आयात पुनः सुरु गर्न रूससँग वार्ता गरिरहेको छ । दिसानायकले भन्नुभयो, “अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अस्थायी रूपमा प्रतिबन्ध हटाएपछि रुसबाट आपूर्ति सुरक्षित गर्न हामीसँग अप्रिल ११ सम्मको समय छ ।”
फेब्रुअरी २८ मा इरानविरुद्ध अमेरिका-इजरायलको आक्रमण सुरु भएदेखि श्रीलङ्काले इन्धनको मूल्य करिब एक तिहाइले बढाएको छ भने विद्युत् महसुल ४० प्रतिशतसम्म बढेको छ । बुधबारको बिदाले अपेक्षित ऊर्जा बचत पूरा नगरेको अधिकारीले बताएकाले गत महिना सुरु गरिएको चार दिने कार्य सप्ताह यस हप्ता बन्द हुने छ । श्रीलङ्काले दक्षिण एसियामा सबै कोइला, ग्यास र पेट्रोलियम आवश्यकता आयात गर्दछ र मध्यपूर्वको तेलमा अत्यधिक निर्भर छ । रासस/एएफपी