• १९ चैत २०८२, बिहिबार

कार्यकारी प्रमुखको सङ्कल्प

blog

‘नेपाल हाँसेको देख्न चाहन्छु’ भन्ने वाक्य हालका प्रधानमन्त्री बालेन शाहले बारम्बार व्यक्त गर्ने सङ्कल्प हो । यो केवल भावनात्मक अभिव्यक्ति मात्र नभई राष्ट्रिय दृष्टिकोण हो, जसले सुशासन, समावेशी विकास, र सांस्कृतिक आत्मविश्वासलाई जोड दिन्छ । बालेनले प्रस्तुत गरेको यो दृष्टि नेपाली समाजमा आशा र सकारात्मकता जगाउने प्रयासको रूपमा बुझिन्छ ।

देशमा बेरोजगारी, भ्रष्टाचार र पलायन जस्ता गम्भीर चुनौती रहे पनि, नेपाली समाजको ऐतिहासिक धैर्यता र युवाको ऊर्जाले सकारात्मक परिवर्तनको सम्भावना जीवित राखेको छ । नेपाललाई वास्तवमै हाँसिरहेको देख्नका लागि सुशासन, आर्थिक अवसर, समावेशी समाज र सांस्कृतिक गौरवको जगमा उभिएर सामूहिक प्रयास गर्नु अनिवार्य छ । नेपालमा हाँसोको अर्थ व्यक्तिगत आनन्दभन्दा धेरै गहिरो छ । हाँसोले सामूहिक आत्मविश्वास, शान्ति र देशको समग्र प्रगतिको प्रतिनिधित्व गर्छ । दसैँ, तिहार, होली र विवाह जस्ता सांस्कृतिक उत्सवहरूमा व्यक्त हुने हाँसोले सामाजिक एकता र भ्रातृत्वलाई 

बलियो बनाउँछ । 

नेपालको इतिहास राजनीतिक अस्थिरता र प्राकृतिक विपत्तिले भरिएको भए पनि, नेपालीले कठिन परिस्थितिमा पनि हाँस्ने क्षमता देखाएका छन्, जसले उनीहरूको सामूहिक धैर्यता पुष्टि गर्छ । हाँसो केवल दुःख लुकाउने माध्यम मात्र नभई, समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने एउटा उत्प्रेरक शक्ति पनि हो । नेपाल हाँस्नका लागि हालका सामाजिक र राजनीतिक परिस्थिति बाधक बनेका छन् । आर्थिक सङ्कट र पलायनले ठुलो समस्या निम्त्याएको छ । रोजगारीको अभाव र अवसरको कमीका कारण युवा ठुलो सङ्ख्यामा विदेश पलायन भइरहेका छन् । व्याप्त भ्रष्टाचार र पारदर्शी प्रशासनको अभावमा आमनागरिकमा निराशा पैदा भएको छ । जातीय, लैङ्गिक र क्षेत्रीय आधारमा हुने विभेदले समाजको एक ठुलो हिस्सालाई मूलधारबाट बाहिर राखेको छ । विशेष गरी ग्रामीण क्षेत्रमा स्वास्थ्य र शिक्षा जस्ता आधारभूत आवश्यकताको पहुँच सहज छैन ।

नेपालको भविष्यलाई उज्ज्वल बनाउन न्याय र सुशासन कायम गर्न भ्रष्टाचार नियन्त्रण, पारदर्शी प्रशासन र कानुनको समान कार्यान्वयन आवश्यक छ । आर्थिक क्षेत्रमा रोजगारी सिर्जना, उद्यमशीलताको प्रोत्साहन र ग्रामीण विकासमा जोड दिनु पर्छ । सबैका लागि गुणस्तरीय शिक्षा र सहज स्वास्थ्य सेवाको सुनिश्चितता गर्नु पर्छ । आफ्नै भाषा, कला, र परम्परालाई पहिचान र सम्मान गर्ने वातावरण निर्माण हुनु पर्छ । जातीय, लैङ्गिक र क्षेत्रीय असमानता पूर्ण रूपमा हटाउनु पर्छ । 

नेपाल हाँस्नका लागि युवा ऊर्जा निर्णायक छ । उनीहरूलाई स्वदेशमै अवसर र सम्मान प्रदान गरिएमा देशको कायापलट हुन सक्छ । विदेशमा रहेका नेपालीको सिप र पुँजीलाई मातृभूमिमा लगानी गर्ने वातावरण निर्माण गर्नु अपरिहार्य छ । नेपाल हाँसिरहेको अवस्था तब मात्र सम्भव हुन्छ जबः प्रत्येक नागरिकले आफ्नो श्रमको उचित मूल्य पाउँछन् । युवाले आफ्नो भविष्य नेपालमै सुरक्षित देख्छन् । महिला र अल्पसङ्ख्यक समुदायले समान अवसर र सम्मान प्राप्त गर्छन् ।

“नेपाल हाँसेको देख्न चाहन्छु” भन्ने सङ्कल्प केवल एउटा भावुक चाहना नभएर यो एक सामूहिक घोषणापत्र हो । यो न्याय, अवसर र सम्मानको परिणामस्वरूप प्राप्त हुने अवस्था हो । नेपाललाई हाँसाउने जिम्मेवारी राजनीतिक नेतृत्वदेखि नागरिक समाज र आमनागरिकसम्म सबैको साझा हो । इमानदारी, कुशलता र रचनात्मक सामूहिक प्रयासबाट मात्र नेपाललाई साँच्चै हँसाउन सम्भव छ । नेपालको समग्र समृद्धि र नागरिकको खुसीलाई एक सामूहिक सपनाको रूपमा चित्रण गरेको छ । यहाँ हाँसोलाई केवल व्यक्तिगत भावना मात्र नभई सामाजिक न्याय, सुशासन र आर्थिक अवसरसँग जोडिएको एउटा बृहत् राजनीतिक र सांस्कृतिक सूचक हुनुपर्ने छ ।

देशमा विद्यमान भ्रष्टाचार र बेरोजगारी जस्ता चुनौतीलाई चिर्दै युवा जनशक्ति र समावेशी विकासको माध्यमबाट मात्रै वास्तविक मुस्कान सम्भव हुने तर्क छ । जब प्रत्येक नागरिकले समानता र सम्मानको अनुभूति गर्छन्, तब मात्र राष्ट्रिय गौरव र आत्मीयतासहितको नेपाल हाँस्न सक्छ । यो सामग्रीले सुन्दर भविष्य निर्माणका लागि नेपाली समाज र नेतृत्वको साझा जिम्मेवारीलाई विशेष जोड दिनुपर्ने छ ।

देशमा रोजगारीको सिर्जना, उद्यमशीलतालाई प्रोत्साहन र ग्रामीण क्षेत्रको विकास हुनु आवश्यक छ । नागरिकले आफ्नो श्रमको उचित मूल्य पाउने र आत्मनिर्भर अर्थतन्त्रको निर्माण हुनु समृद्धिको मुख्य कडी हो । गुणस्तरीय शिक्षा र स्वास्थ्य अन्तर्गत, सबै नागरिकका लागि गुणस्तरीय शिक्षा र सहज स्वास्थ्य सेवाको पहुँच हुनुपर्ने, जातीय, लैङ्गिक र क्षेत्रीय असमानताको न्यूनीकरण गर्दै एउटा समावेशी समाजको निर्माण गर्नुपर्ने, महिला र अल्पसङ्ख्यकले समान अवसर पाउँछन्, तब मात्र नेपाल साँच्चै हाँस्न सक्छ ।

आफ्नै भाषा, कला, र परम्परामा गर्व गर्दै सांस्कृतिक आत्मविश्वास जगाउनु पनि समृद्धिको एउटा महìवपूर्ण पाटो हो । देशको विकासका लागि युवा शक्ति निर्णायक हुन्छ । युवालाई देशभित्रै अवसर, मार्गदर्शन र सम्मान दिइनु पर्छ ताकि उनीहरूले आफ्नो भविष्य नेपालमै देख्न सकून् । विदेशमा रहेका युवाको सिप र पुँजीलाई मातृभूमिमा लगानी गर्ने वातावरण बनाउनु आवश्यक छ । नेपाललाई समृद्ध बनाउन राजनीतिक नेतृत्व, नागरिक समाज, युवा, महिला र प्रवासी नेपाली सबैको इमानदारी, कुशलता र रचनात्मक सामूहिक प्रयास आवश्यक छ ।

नेपाल हाँस्नुको अर्थ नागरिकले न्याय, अवसर र सम्मान पाएको अवस्था हो, जुन प्राप्त गर्न समावेशी विकास र आत्मनिर्भर अर्थतन्त्रको दृष्टि अगाडि सार्नु पर्छ । भ्रष्टाचार एउटा प्रमुख समस्याको रूपमा रहेको छ, जसले नागरिकलाई निराश बनाएको छ । प्रशासनमा पारदर्शिता नहुनु र भ्रष्टाचार नियन्त्रण प्रभावकारी नहुनु सुशासनका लागि मुख्य चुनौती हुन् । कानुनी समानता र न्यायको अभावका कारण समाजमा अन्याय र असमानता व्याप्त छ । सबै नागरिकले समान रूपमा न्याय र सम्मान पाउन नसक्नु सुशासनको मुख्य अवरोध हो । कानुनी समानता कायम गर्नु अहिलेको अपरिहार्य आवश्यकता र चुनौती दुवै हो ।

देशमा अवसर र सुशासन नहुँदा अधिकांश शिक्षित युवा विदेश पलायन भइरहेका छन् । दक्ष जनशक्ति बाहिरिनुले देशभित्रै सुशासनका संयन्त्र बलियो बनाउन र विकासका कार्य अघि बढाउन कठिन भएको छ । ग्रामीण क्षेत्रमा आधारभूत सुविधा अभाव हुनुले राज्यको सेवा प्रवाह र सुशासनलाई तल्लो तहसम्म पु¥याउन चुनौती खडा गरेको छ । जातीय, लैङ्गिक र क्षेत्रीय असमानतालाई न्यूनीकरण गर्दै एउटा पूर्ण समावेशी समाज निर्माण गर्नु अझै पनि चुनौतीपूर्ण छ ।

सुशासनका लागि राजनीतिक नेतृत्वमा इमानदारी, कुशलता र रचनात्मकताको खाँचो छ । सामूहिक जिम्मेवारी वहन गर्ने र सबै क्षेत्रलाई एकजुट बनाएर लैजाने नेतृत्वको अभाव अर्को चुनौती हो । यी चुनौतीलाई सामना गर्दै जब नागरिकले आफ्नो श्रमको मूल्य पाउँछन् र न्यायको अनुभूति गर्छन्, तब मात्र नेपालमा वास्तविक सुशासन कायम हुन सक्छ । नवप्रवर्तन र सिर्जनशीलताः समाजमा रहेको निराशालाई चिर्न निजी क्षेत्रले रचनात्मक र नयाँ सोचका साथ लगानी गर्नु पर्छ । यसले नागरिकमा आत्मविश्वास बढाउन र राष्ट्रिय पहिचानलाई गर्वका साथ प्रस्तुत गर्न सघाउ पु¥याउँछ । जब निजी क्षेत्रले न्यायपूर्ण समाज र समावेशी विकासको लक्ष्यलाई आत्मसात् गर्दै लगानी गर्छ, तब मात्र नेपालको समृद्धि र नागरिकको खुसी सम्भव हुन्छ ।

बालेन शाह केवल राजनीतिज्ञ मात्र नभई सांस्कृतिक व्यक्तित्व पनि हो । उहाँको गीत महाकाली ४० घण्टामै ५० लाख दर्शकसम्म पुगेको तथ्यले देखाउँछ कि युवामा उहाँको सन्देशले गहिरो प्रभाव पारिरहेको छ । यसले सांस्कृतिक माध्यमबाट राष्ट्रिय गौरव र आत्मविश्वास जगाउने उनको क्षमता प्रमाणित गर्छ ।

“नेपाल हाँसेको देख्न चाहन्छु” भन्ने वाक्य हालका प्रधानमन्त्री बालेन शाहले बारम्बार व्यक्त गर्ने सङ्कल्प हो । यो केवल भावनात्मक अभिव्यक्ति मात्र नभई राष्ट्रिय दृष्टिकोण हो, जसले सुशासन, समावेशी विकास, र सांस्कृतिक आत्मविश्वासलाई जोड दिन्छ । बालेनले प्रस्तुत गरेको यो दृष्टि नेपाली समाजमा आशा र सकारात्मकता जगाउने प्रयासको रूपमा बुझिन्छ ।

“नेपाल हाँसेको देख्न चाहन्छु” भन्ने सङ्कल्पले नागरिकलाई भविष्यप्रति आशावादी बनाउँछ । हाँसोको अर्थलाई व्यक्तिगत आनन्दभन्दा पर, सामाजिक न्याय र सामूहिक आत्मविश्वास पनि हो । बालेनको दृष्टि युवासँग प्रत्यक्ष जोडिएको छ । युवालाई अवसर, मार्गदर्शन र सम्मान दिइयो भने उनीहरूले देशलाई हँसाउने शक्ति देखाउँछन् । प्रवासी नेपालीको सिप र पुँजीलाई मातृभूमिमा लगानी गर्ने वातावरण निर्माण गर्नु सकारात्मक दृष्टिकोण हो । बालेनले हाँसोको अर्थलाई साहित्यिक र सांस्कृतिक दृष्टिमा पनि जोड दिनुभएको छ । हास्य–व्यङ्ग्य, लोककथा, र गीतमार्फत समाजलाई आलोचनात्मक तर सकारात्मक दृष्टिले हेर्ने उहाँको शैलीले जनचेतना जगाउने काम गरेको छ ।

बालेनको “नेपाल हाँसेको देख्न चाहन्छु” भन्ने सङ्कल्प केवल व्यक्तिगत चाहना होइन, सामूहिक घोषणापत्र पनि हो । यसले न्याय, अवसर र सम्मानको परिणामस्वरूप प्राप्त हुने राष्ट्रिय अवस्था चित्रण गर्छ । उहाँका सकारात्मक पक्ष–युवा ऊर्जा, सांस्कृतिक आत्मविश्वास, र समावेशी दृष्टि–नेपाललाई हँसाउने मार्गमा महìवपूर्ण योगदान पु¥याउन सक्छन् । नेपाल साँच्चै हाँस्न सक्छ, नेतृत्वले इमानदारी, कुशलता र रचनात्मकता कायम राख्दै नागरिक समाज, युवा, महिला र प्रवासी नेपाली सबैलाई सामूहिक प्रयासमा सहभागी गराउन सक्यो भने ।