गोरखापत्र समाचारदाता
काठमाडौँ, वैशाख २६ गते । सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले वर्तमान विश्व परिवेशमा अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र कूटनीतिक अभ्यासको महत्व बढ्दै गएको बताउनुभएको छ । नेपाल विश्व सम्बन्ध परिषद्को ७८औँ वार्षिकोत्सवका अवसरमा शुक्रबार काठमाडौँमा आयोजित कार्यक्रममा उहाँले नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका मुख्य आधारस्तम्भमा आधारित रहेर राष्ट्रिय हितको संरक्षण एवं प्रवर्धन, आर्थिक कूटनीति र विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
सभामुख अर्यालले भन्नुभयो, “विश्वव्यापी रूपमा नेपाललाई कूटनीतिक र सांस्कृतिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउने, पर्यटन क्षेत्रमा दिगो विकास र संरक्षण सुनिश्चित सबल कूटनीतिक अभ्यास गर्नुपर्ने हुन्छ ।” उहाँले द्विपक्षीय तथा बहुपक्षीय सम्बन्धलाई सन्तुलित र सुदृढ बनाउन प्राकृतिक स्रोत र वातावरण संरक्षणलाई प्राथमिकतामा राख्दै दिगो विकासको मार्ग अवलम्बन गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
सभामुख अर्यालले असंलग्न नीतिका आधारमा राष्ट्रिय पहिचान र विश्वसामु नेपालको सकारात्मक छवि निर्माण गर्न हामीले अवलम्बन गर्ने कूटनीतिले ठुलो भूमिका खेल्ने बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “हामीले विश्व कूटनीतिक सम्बन्धलाई अझ सुदृढ बनाउँदै नेपालको आर्थिक समृद्धि समुन्नत समाज निर्माणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धलाई अझ दरिलो बनाउन आवश्यक छ ।”
कार्यक्रममा परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले वर्तमान विश्वले जलवायु सङ्कट, विश्वव्यापी आपूर्ति शृङ्खलामा अवरोध र ऊर्जा सुरक्षा जस्ता बहुआयामिक चुनौतीको सामना गरिरहेको बताउनुभयो । नेपालको परराष्ट्र नीतिलाई समयसापेक्ष, वस्तुपरक र प्रभावकारी बनाउन प्राज्ञिक अनुसन्धान एवं बौद्धिक बहसको भूमिका अपरिहार्य रहेको उहाँले चर्चा गर्नुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “आजको बदलिँदो परिस्थितिमा नेपालले आफ्नो सार्वभौमसत्ता अक्षुण्ण राख्दै विश्व बजारमा आफ्नो अर्थतन्त्रलाई एकीकृत गर्नुपर्ने चुनौती छ । यस्तो अवस्थामा स्वतन्त्र र गैरराजनीतिक थिङ्क ट्याङ्कको भूमिका अझै महŒवपूर्ण भएको छ ।”
परराष्ट्रमन्त्री खनालले वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपाली श्रमिकको सुरक्षा र मर्यादा, डिजिटल अर्थतन्त्रमार्फत नेपाली युवाको विश्व बजारमा पहुँच र महामारीका समयमा खोप तथा औषधीको सुनिश्चितता जस्ता विषय पनि प्राथमिकतामा रहेको बताउनुभयो । उहाँले औपचारिक कूटनीतिले कतिपय संवेदनशील विषयमा तत्काल संवाद अगाडि बढाउन नसक्ने अवस्थामा ‘ट्र्याक टु डिप्लोमेसी’ (दोस्रो तहको कूटनीति) मार्फत अनौपचारिक र बौद्धिक संवाद चलाउन नेपाल विश्व सम्बन्ध परिषद्ले पुलको काम गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
