म्याग्दीमा चार जना कुष्ठरोगी

अमृतप्रसाद पौडेल

म्याग्दी, माघ ११ गते । हिमाली जिल्ला म्याग्दीबाट नियमित औषधी सेवन गर्ने चार जना कुष्ठरोगी रहेको बताइएको छ । उक्त कुरा ७३ औँ कुष्ठरोग दिवसका अवसरमा जनस्वास्थ्य कार्यालय म्याग्दीले आयोजना गरेको कुष्ठरोगसम्बन्धी कार्यक्रममा बताइएको हो । 

हरेक वर्ष अङ्ग्रेजी वर्षको जनावरी महिनाको अन्तिम आइतबार मनाइने विश्व कुष्ठरोग दिवसको अवसरमा प्रदेश जनस्वास्थ्य कार्यालय म्याग्दीका प्रमुख भुवन ठकुराठीले बताउनुभएको हो । म्याग्दीमा गत आर्थिक वर्ष पहिचान भएकामध्ये ३ जना र चालु आर्थिक वर्ष पहिचान भएका एक जना गरी कुल ४ जनाले नियमित औषधी सेवन गरिरहेका छन् । 

म्याग्दीमा आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ मा ७ जना, ०७९/०८० मा ३ जना, २०८०।०८१ मा ५ जना, ०८१/०८२ मा ५ जना र चालु आर्थिक वर्षमा एक जना कुष्ठरोगी पहिचान भएको कार्यक्रममा बताइएको थियो । आर्थिक वर्ष २०७८।०७९ भने जिल्लामा कुनै पनि बिरामी पहिचान भएको थिएन ।

कुष्ठरोग औषधी सेवनले निको हुने भएपनि समाजमा विभेद र लान्छनाका कारण कुष्ठरोगी खुल्न नसकेको प्रदेश अस्पताल बेनीका निमित्त मेडिकल सुपरियटेण्डेन्ट डा. हेमन्त बाँस्तोलाले बताउनुभयो । उहाँले अनुसार औषधी सेवन गरी निको भएका बिरामीलाई समेत समाजले हेर्ने दृष्टिकोणका लागि समाजमा अझै पनि रोग लुकाउने, लुकिछिपी बस्ने, बाहिर खुलेर कुरा नगर्ने अवस्थाका रहेको बताउनुभएको थियो । 

जनस्वास्थ्य कार्यालयका परिवार नियोजन सुपरभाइजर गणेश सुवेदीको सञ्चालनमा भएको कार्यक्रममा पत्रकार महासङ्घ म्याग्दीका अध्यक्ष हरिकृष्ण गौतमले आफ्नो धारणा राख्नु भएको थियो ।

चालु आर्थिक वर्षमा भेटिएको नयाँ बिरामी मालिका गाउँपालिकाको रहेकाले दरबाङ आधारभूत अस्पतालमा र पर्वत जिल्लाका दुई जना पुरानो बिरामीले बेनी अस्पतालमा औषधी लिने गरेका छन् । प्रति १० हजार जनसङ्ख्यामा १ जना भन्दा कममा कुष्ठरोग भेटिएमा उन्मूलन भएको मान्न सकिने जनस्वास्थ्य कार्यालय म्याग्दीका प्रमुख भुवन ठकुराठीको भनाइ छ । म्याग्दीको कुल जनसङ्ख्याको तुलनामा बिरामीको सङ्ख्या कम भए पनि सचेत र बिरामीको पहिचान तथा सम्मानमा समाजले धेरै भूमिका खेल्न आवश्यक रहेको उहाँको धारणा थियो ।

प्रत्यक्ष निगरानीमा उपचार गरेमा रोग निको हुने भएकाले कुष्ठरोगी स्वास्थ्य संस्थाको सम्पर्कमा आउनुपर्ने डा. बास्तोलाको भनाइ छ । कतिपय रोगीले सामाजिक बहिस्कार र वंशानुगत रोगका रूपमा बुझ्दा रोकथाममा समस्या परेको उहाँले बताउनुभयो । 

माइकोब्याक्टचोरिया लेप्रे नामक कीटाणुबाट सर्ने यो रोगको औषधी उपचार निःशुल्क छ । कुष्ठरोगको लक्षण देखिएमा छालामा असर गर्दा रातो वा हल्का फुस्रो रङको दाग देखिने, अनुहारमा छाला बाक्लो हुने, गिर्खा देखा पर्छ भने स्नायुमा असर गर्दा हातखुट्टामा छुँदा थाहा नपाउने तथा मांसपेशी कमजोर हुने गर्दछन् । 

बिरामीले पाउने औषधी निःशुल्क पाउनुका साथै औषधी लिन आउदाको समयमा यातायात खर्च समेत पाइने भएकाले पनि उपचारका लागि जानुपर्ने बताइएको छ ।