अन्तर्राष्ट्रिय लगानी र कूटनीतिक संवादतर्फ भेनेजुएलाको नयाँ दृष्टिकोण

कराकास, भेनेजुएला, माघ २ गते । भेनेजुएलाकी कार्यवाहक राष्ट्रपति डेल्सी रोड्रिगेजले आफ्नो पहिलो ‘स्टेट अफ द युनियन’ सम्बोधनमार्फत देशको मुख्य राज्य–नियन्त्रित तेल उद्योगलाई विदेशी लगानीका लागि खुला गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउँदै संयुक्त राज्य अमेरिकासँग सम्बन्ध सुधार गर्न आह्वान गर्नु भएको छ ।

अमेरिकी प्रशासनले भेनेजुएलाको तेल निर्यातबाट प्राप्त आम्दानीमाथि नियन्त्रण गर्ने घोषणा गरेपछि राष्ट्रपति रोड्रिगेजले भेनेजुएलामा नयाँ नीतिगत दिशा निर्माण भइरहेको बताउनुभयो । उहाँले अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिज्ञलाई देशमा आएको नीतिगत परिवर्तनबारे विदेशी लगानीकर्तालाई जानकारी गराउन आग्रह गर्दै संसदलाई तेल क्षेत्रमा सुधार सम्बन्धी विधेयक पारित गर्न आह्वान गर्नुभयो ।

“विश्वसँग स्वतन्त्र व्यापार सम्बन्ध कायम गर्दै भेनेजुएलाले आफ्नो ऊर्जा उद्योगका उत्पादन बिक्री गर्न सक्छ,” उहाँले सम्बोधनका क्रममा उल्लेख गर्नुभयो । अमेरिकी दबाबपछि भेनेजुएलाको राजनीतिक अवस्था नयाँ मोडमा पुगेको बताउँदै रोड्रिगेजले स्वास्थ्य सेवा र सार्वजनिक पूर्वाधार सुधारका लागि तेल बिक्रीबाट प्राप्त आम्दानी दुईवटा सार्वभौम कोषमार्फत प्रयोग गरिने जानकारी दिनुभयो ।

हाल देशका धेरै अस्पतालमा अत्यावश्यक उपकरण र सामग्रीको गम्भीर अभाव देखिएको छ । यद्यपि उहाँले पूर्व राष्ट्रपति निकोलस मादुरोलाई अमेरिकी नियन्त्रणमा लिएको घटनालाई दुई देशबिचको सम्बन्धमा ‘दुर्भाग्यपूर्ण दाग’ को संज्ञा दिनुभयो, तर अमेरिकासँग कूटनीतिक संवाद पुनः सुरु गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो । उहाँको छोटो र संयमित सम्बोधन शैली अघिल्ला नेताको कडा अमेरिकी विरोधी भाषणभन्दा फरक देखिएको विश्लेषकले बताएका छन् ।

“हामी कूटनीतिसँग डराउनु हुँदैन,” रोड्रिगेजले भन्नुभयो, “राजनीति घृणा र असहिष्णुताबाट सुरु हुनु हुँदैन ।” यसैबिच, उहाँले मादुरो शासनकालमा थुनामा परेका कैदी क्रमशः रिहा गरिने प्रतिबद्धता जनाउनु भएको छ । तर मानवअधिकार संस्थाले रिहाइको सङ्ख्या सरकारले दाबी गरे जति नभएको जनाएका छन् । राजनीतिक विश्लेषकका अनुसार रोड्रिगेज प्रशासनले आर्थिक रूपमा अमेरिकासँग सहकार्य बढाउने तर राजनीतिक संरचना यथावत् राख्ने रणनीति अपनाएको देखिन्छ ।

देशभित्र भने राजनीतिक अनिश्चितता कायमै छ । कराकासका सडकमा सरकारी समर्थनमा प्रदर्शन भइरहेका छन् भने सर्वसाधारण नागरिक खुलेर आफ्नो धारणा व्यक्त गर्न डराइ रहेका छन् । विश्लेषक डेभिड स्मिल्डेका अनुसार, “सरकारले अमेरिकी आलोचना जारी राखे पनि व्यवहारिक रूपमा आर्थिक सहकार्यतर्फ अघि बढेको देखिन्छ ।” भेनेजुएलाको वर्तमान राजनीतिक भविष्य अझै अस्पष्ट रहे पनि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको चासो तीव्र रूपमा बढिरहेको छ । रासस/एपी