नेकपा (एमाले)की नेत्री दीपा गुरुङ राष्ट्रियसभा सदस्यको जिम्मेवारीमा रहँदा मुुुलुकको राजनीतिक तथा अन्य अवस्थालाई नजिकबाट अवलोकन र मूल्याङ्कन गर्न पाइएको अनुभव सुनाउनुहुन्छ ।
साढे तीन वर्षमा काम सक्ने र पाँच वर्षसम्म निर्माण कम्पनी आफैँले मर्मत गर्ने गरी २०७५ साल चैतमा नारायणगढ–बुटवल सडकको शिल्यान्यास गरिएको थियो तर चार वर्ष आठ महिनाको अवधिमा आधा पनि काम सकिएको छैन । चाइना स्टेट इन्जिनियरिङ कर्पोरेसनले गैँडाकोटको नारायणी नदी पुलदेखि बुटवलसम्म ११५ किलोमिटर सडकलाई दुई खण्डमा विभाजन गरेर ठेक्का सम्झौता गरेको थियो । गैँडाकोटदेखि दाउन्नेसम्म ६४.४२५ किलोमिटर सडकको पूर्वी भागलाई खण्ड ‘क’ र दाउन्नेदेखि बुटवलसम्मको ४८.५३५ किलोमिटरको पश्चिम भागलाई खण्ड ‘ख’ अन्तर्गत राखिएको छ ।
तनहुँको बन्दिपुर गाउँपालिका– ३ राम कोटकी १९ वर्षीया विष्णु आले दुई वर्षकी छोरीसहित एक साता अघि देखि हराउनु भएको छ ।
राजस्व चुहावट नियन्त्रणमा सक्रिय भएपछि तानसेन नगरपालिकाले आन्तरिक आम्दानी बढाएको छ । नगरपालिकाले विभिन्न स्थानबाट उठाउँदै आएको राजस्व सङ्कलन प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउँदै चुहावट नियन्त्रणमा लागेपछि नगरपालिकाको आन्तरिक आम्दानी ३३ प्रतिशतले वृद्धि भएको हो ।
मौसम प्रतिकूल बनेसँगै नार्पाभूमिका स्थानीय बेँसी झरेका छन् । उच्च हिमाली भेगमा हिमपात हुन थालेपछि पशु चौपायासहित उनीहरू बेँसी झरेका हुन् । बाक्लो हिमपातले जनजीवन कष्टकर बन्दै जाँदा नार्पाभूमि सुनसान हुँदै गएको छ । नार्पाभूमि गाउँपालिका तिब्बतसँग सीमा जोडिएको र सदरमुकामबाट दुई दिनको पैदल यात्रापछि मात्र पुगिने तथा उच्च हिमाली भागमा पर्छ । गाउँपालिकाका सूचना अधिकारी महेश पाख्रिनले हिमपात भएपछि स्थानीय बेँसी झर्न थालेको जानकारी दिनुभ
केही वर्षअघिसम्म विदेशी पर्यटकले खचाखच हुने म्याग्दीको प्रमुख पर्यटकीयस्थल पुनहिल क्षेत्रमा पछिल्ला वर्षमा आन्तरिक पर्यटकको आगमन बढ्दो छ ।
रौतहटको माधवनारायण नगरपालिकको उत्तरमा गढीमाई नगरपालिका, दक्षिणमा दुर्गाभगवती गाउँपालिका, पश्चिममा देवाहीगोनाही तथा पूर्वमा सर्लाही जोडिएको छ । यो नगरपालिका तरकारी बिउबीजन उत्पादनमा अग्रस्थानमा रहेको छ । नगरपालिकाको विद्यमान समस्या, आगामी योजनाका बारेमा नगर प्रमुख वैजनाथप्रसाद यादवसँग गोरखापत्र दैनिकका गौर समाचारदाता सञ्जयकुमार मिश्रले गर्नुभएको कुराकानीको अंश : नगर प्रमुखको पदभार ग्रहण गरेपछि एक वर्षको अवधिलाई तपाईंले कसरी मूल्याङ्कन गर्नुभएको छ ? पदभार ग्रहण गरेको एक वर्ष निकै कठिन र सङ्घर्षपूर्ण रह्यो । जनप्रतिनिधिबिच आपसी तालमेल नहुँदा समयमा नगर परिषद् सम्पन्न हुन सकेन । जनप्रतिनिधिबिच पटक पटक बैठक गरेर समन्वय तथा सहमतिपछि
पूर्वी नेपालमा झन्डै तीन दशकअघिदेखि रहँदै आएको भुटानी शरणार्थी शिविर बस्तीमा परिणत भएको बताइएको छ । भुटानी शरणार्थी अगुवाले सरोकारवालासँग छलफल नै नगरी बस्तीमा परिणत भएको र यो विषय औपचारिक रूपमा सार्वजनिक नभएको बताएका छन् । विभिन्न कारणले तेस्रो देश पुनर्बास नभएकाहरू, अशक्त तथा ज्येष्ठ नागरिक, अपाङ्गता भएका लगायतका भुटानी अहिले यहाँ रहेका छन् । भुटानबाट निकाला भएर नेपालमा निर्वासित जीवन बिताइरहेका भुटान पिपुल्स पार्टीका अध्यक्ष बलराम पौडेलले यो आफूहरूको पनि सरोकारको विषय भएको भन्दै बस्तीमा रूपान्तरण भएको विषयमा अनभिज्ञता व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “यस्तो विषयमा नेपाल सरकारले शरणार्थीलाई जानकारी गराउनु पर्छ । यदि स्थानीयकरणका लागि शिविरलाई बस्ती बनाइएको हो भने त्यसमा हामी गम्भीर छौँ । अझै पनि हामी स्वदेश फर्कन पाउने आशामा छौँ ।
धरान उपमहानगरपालिकामा विमानस्थल निर्माणका लागि पुनः स्थलगत अध्ययन गरिएको छ । बिहीबार नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिरकणको समूह र नगर प्रमुख हर्कराज राईले धरान–१७ स्थित डाँडाघोपामा रहेको विमानस्थल बनाउने जग्गाको स्थलगत अध्ययन गर्नुभएको हो । २० वर्षअघि २०६० सालमा विमानस्थल बनाउने सर्तमा धरान वडा नम्बर १७ डाँडाघोपामा स्थानीय बासिन्दाको जग्गा नगरपालिकाको रोहबरमा यती इन्कर्पोरेटले डाँडाघोपाका २५ जनाको सात बिघा पाँच कट्ठा जग्गा खरिद गरेको थियो । त्यति बेला धरानका नगर प्रमुख कुमारबहादुर कार्की, पूर्वनगर प्रमुख मेन्याङ्बो र उपप्रमुख मीनकुमार सुब्बा रोहबरमा रहनुभएको थियो ।
कर्णाली प्रदेशको हिमाली जिल्ला डोल्पा र गण्डकी प्रदेशको मुस्ताङ जोड्ने सडक स्तरोन्नतिको काम ठप्प भएको छ । बजेट अभाव हुँदा स्तरोन्नतिको काम अघि बढ्न नसकेको हो । सङ्घीय सरकारको भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय अन्तर्गत सडक डिभिजन कार्यालय जुम्लाले उक्त सडक विस्तारको जिम्मा लिएको छ । कार्यालयले जुम्लाको छिनासाँगुदेखि डोल्पाको सिमाना मौरेलेखसम्म ४५ किलोमिटर सडकको काम गरिरहेको छ । उक्त खण्डमा ट्र्याक खोलिए पनि स्तरोन्नतिको काम अघि बढ्न सकेको छैन ।
रुकुमपश्चिमको आठबिसकोट नगरपालिका–१४, पूर्णगाउँकी ९२ वर्षीय भीमा मल्लका लागि यो समय सबैभन्दा कष्टकर बनेको छ । भूकम्पले ४६ वर्षीय माइली छोरी गुमाएकी मल्लको दिनरात त्रिपालमा बितिरहेको छ । वर्षाले जाडो बढाएको छ । त्रिपालभित्र आगो बाल्दा आगलागीको डर छ । त्रिपालको बासले स्वास्थ्य अवस्था झन् बिगिँरदै गएको छ । भीमाको मनमा डर छ, “चिसोले दम बढिरहेको छ, भूकम्पले छोरी र घर लियो, चिसोले ज्यान लैजाने होला ।”
भूकम्प प्रभावितलाई अस्थायी आवास निर्माण गर्न रकम निकासा गरिएको छ । भूकम्प प्रभावित दार्मा गाउँपालिकामा अस्थायी आवास निर्माणका लागि एक करोड ३० लाख रुपियाँ निकासा भएको छ । सङ्घीय सरकारमार्फत पालिकाका भूकम्प प्रभावितको अस्थायी आवास निर्माण गर्न एक करोड ३० लाख रुपियाँ निकासा भएको जनाइएको छ ।
बाजुराका अधिकांश ठाउँमा पछिल्लो समय खेतीयोग्य जमिन बाँझो रहँदै आएको पाइन्छ । पाखो तथा भिरालो ठाउँको जमिनमा सिँचाइ सुविधा नहुँदा उक्त जमिन बर्सेनि बाँझो हुँदै गएका हुन् ।
धनगढी उपमहानगरपालिकाले विद्यालय समायोजन कार्य सकेर शिक्षक दरबन्दी मिलान भइरहेको जनाएको छ । गत साउनदेखि उपमहानगरपालिकाले विद्यालय समायोजनको काम सुरु गरेको हो । विद्यार्थी सङ्ख्या न्यून रहेका १४ वटा विद्यालयमा तह र कक्षा समायोजन गरी यही मङ्सिरमा दरबन्दी समायोजन गरिएको उपमहानगरपालिकाले जनाएको छ । उपमहानगरपालिका, शिक्षा युवा तथा खेलकुद महाशाखा प्रमुख नरेन्द्रबहादुर खातीका अनुसार १४ वटा विद्यालयको तह र कक्षा समायोजन एवं ७५ जना शिक्षकको दरबन्दी मिलान गरिएको छ ।
वैदेशिक रोजगारीका क्रममा खास गरी खाडी मुलुकमा गएका नेपाली नागरिकको विविध कारणले ज्यान गएको समाचार र त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा बाकसमा शव नआएको दिनै हुँदैन । स्वदेशमा रोेजगारीको पर्याप्त अवसर नभएका कारण परिवारको भरणपोषणका लागि विदेश जानु धेरै नेपालीको बाध्यता भएको छ तर विदेश जानेहरू सबै बाध्यतावश नै गएका होइनन् कि भन्ने दुःखलाग्दो अर्को तथ्याङ्क पनि बाहिर आइरहेकै छ । लाखौँ रुपियाँ खर्च गरेर अवैधानिक बाटोबाट विदेश जानेहरूका दुःखका कारुणिक समाचार आइरहेका छन् । दलाललाई ७०/८० लाख रुपियाँ बुझाएर विभिन्न देश हुँदै महिनौँको