गणेश खनाल
अर्घाखाँची, मङ्सिर १४ गते । अर्घाखाँचीका एक कृषक कृषि पेसाबाटै ठुलो आर्थिक उन्नति गर्न सफल हुनुभएको छ । सन्धिखर्क नगरपालिका–८ निवासी कृषक पुष्करनाथ बजान्डेले विगत तीन दशकदेखि निरन्तर व्यावसायिक खेती गर्दै झन्डै १३ करोड रुपियाँभन्दा बढी मूल्य बराबरको सम्पत्ति आर्जन गर्न सफल हुनुभएको छ ।
२०७२ सालतिर शिक्षा क्षेत्रमा केही समय बिताउनुभएका उहाँले वास्तविक आम्दानी कृषिमै हुने बुझेपछि पूर्ण रूपमा यही पेसामा लाग्नुभयो । अहिले उहाँसँग काठमाडौँमा एक घर, बुटवल, काठमाडौँ र सन्धिखर्कमा आधा दर्जन घडेरी, कृषिमार्फतै जोडिएको धनसम्पत्ति साथै परिवारको प्रगतिको सुन्दर कथा छ । उहाँ खुसी हुँदै भन्नुहुन्छ, “कृषिले नै छोरालाई चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट बनाउन सफल भएँ, श्रीमतीलाई ४४ तोला सुन जोडिदिन सकेँ ।”
बजान्डेले आफ्नो २५ रोपनी पाखोबारी र पाँच रोपनी खेतलाई उदाहरणीय कृषि क्षेत्रमा परिणत गर्नुभएको छ । मौसमी तथा बेमौसमी तरकारी उत्पादनका लागि सिमी हाइटेक र स्थायी टनेल प्रयोग गरिन्छ । काउली, बन्दा, टमाटर, घिरौँला, काँव्रmोलगायतका तरकारीको निरन्तर उत्पादन हुने यो फर्ममा १०÷१२ जनाले स्थायी रोजगारी पाएका छन् । तरकारी मात्र होइन, उहाँ कफी उत्पादन र प्रशोधनमा पनि त्यत्तिकै सफल हुनुहुन्छ । कफीका लागि रोस्टर, हेलर, ग्राइन्डर, प्याकेजिङदेखि ल्याब टेस्टसम्मका संरचना दर्ता गरेर उहाँले व्यवस्थित रूपमा सञ्चालन गर्दै आउनुभएको छ । सरकारका विभिन्न निकाय कृषि ज्ञान केन्द्र, प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनाबाट संरचना निर्माणमा सहयोग पाउनुभएका बजान्डेले सिँचाइका लागि पोखरी र पक्की ट्याङ्की निर्माण गरेर वर्षैभरि खेतीलाई सिँचाइको प्रबन्ध मिलाउनुभएको छ ।
बजान्डेको कफी अमेरिका, जापान, कोरिया र अस्ट्रेलियासम्म पुग्ने गर्छ । विदेशी व्यापारीले सिधै सम्पर्क गरेर कफी खरिद गर्ने भएकाले उहाँले यसबाट राम्रो आम्दानी गरिरहनुभएको छ । उहाँले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा माग राम्रो भए पनि ठुलो मात्रामा निर्यात गर्न चुनौती रहेको बताउनुभयो । जिल्लाका किसानलाई प्रेरित गर्न उहाँले कफीको नर्सरीमा बेर्ना उत्पादन गरी वितरण पनि गर्दै आउनुभएको छ ।
सन्धिखर्क बजारबाट करिब चार किलोमिटर पश्चिम पुग्दा बजान्डेको घरवरिपरि फैलिएको हरियाली मन लोभ्याउने खालको छ । तरकारी फर्म, फलफूल बगैँचा, कफी बोट, साथै भैँसी र गाईसमेत पालेर उहाँले दुध उत्पादन गरेर बिव्रmी गर्नुहुन्छ । यिनै गतिविधिबाट उहाँको वार्षिक आम्दानी एक करोड रुपियाँभन्दा बढी रहेको सन्धिखर्क नगरपालिकाको कृषि शाखाले जनाएको छ । कृषि शाखा प्रमुख रामबहादुर थापाले भन्नुभयो, “बजान्डे कफी तथा तरकारी उत्पादनमा जिल्ला स्तरकै सफल उद्यमी हुनुहुन्छ । उहाँबाट धेरै किसानले सिक्न सके कृषि क्षेत्रमा ठुलो परिवर्तन ल्याउन सकिन्छ ।”
उहाँ कृषि अध्ययन तथा विभिन्न तालिम लिएर सिपयुक्त बन्नुभएको हो । नगरप्रमुख कृष्णप्रसाद श्रेष्ठले भन्नुभयो, “बजान्डे सफल मात्र होइन, उदाहरणीय कृषक हुनुहुन्छ, उहाँको सिपलाई समूहगत रूपमा किसानमा प्रसार गर्ने योजना बनाएका छौँ ।” परिश्रम, सिप र प्राविधिक ज्ञानको संयोजनले पुष्करनाथ बजान्डे आज अर्घाखाँचीका सबैभन्दा सफल कृषकका रूपमा परिचित हुनुहुन्छ, जसले प्रमाणित गर्नुभएको छ कि कृषि पेसाबाट पनि करोडौँ कमाउन सकिन्छ ।