रुस-युक्रेनबिच युद्धबन्दी साटासाट

किएभ, जेठ १ गते । रुस र युक्रेनले शुक्रबार २०५-२०५ जना युद्धबन्दी आदानप्रदान गरेका छन् । लामो समयदेखि जारी युद्धबिच कैदी साटासाटलाई दुवै पक्षबिच बाँकी रहेका सीमित मानवीय सहकार्यमध्ये एक मानिएको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले एक साता अघि ठूलो स्तरको युद्धबन्दी आदानप्रदानको घोषणा गरेपछि भएको यो पहिलो चरणको विनिमय हो ।

रूसी रक्षा मन्त्रालयले सामाजिक सञ्जालमार्फत जारी गरेको वक्तव्यमा २०५ जना रूसी सैनिक युक्रेनको नियन्त्रणमा रहेको क्षेत्रबाट फर्काइएको जनाएको छ । त्यसको बदलामा २०५ जना युक्रेनी युद्धबन्दीलाई रुसले हस्तान्तरण गरेको मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ । युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमर जेलेन्स्कीले पनि युद्धबन्दी फिर्ता भएको पुष्टि गर्दै अधिकांश युक्रेनी सैनिक सन् २०२२ देखि रुसी नियन्त्रणमा रहेको बताउनुभयो ।

उहाँले यो आदानप्रदान ‘एक हजार–एक हजार’ कैदी साटासाट योजनाको पहिलो चरण भएको जानकारी दिनुभयो । जेलेन्स्कीले सामाजिक सञ्जाल टेलिग्राममा सार्वजनिक गरेका तस्बिरमा रिहा भएका युक्रेनी सैनिक राष्ट्रिय नीलो–पहेँलो झण्डा ओढेर मुस्कुराउँदै एक अर्कालाई अँगालो हालेको देखिन्छ । उहाँका अनुसार फिर्ता भएका सैनिकमा मारिउपोलस्थित एजोभस्टाल स्टिल कारखानाको भीषण युद्धमा सहभागी लडाकू पनि छन् । 

त्यस्तै सन् २०२२ को आक्रमणको प्रारम्भिक चरणमा केही समय रुसी नियन्त्रणमा गएको चेर्नोबिल क्षेत्रको रक्षा गरेका सैनिक पनि आदानप्रदानमा समावेश रहेको बताइएको छ । गत साता अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले रुस र युक्रेनबिच ठूलो सङ्ख्यामा युद्धबन्दी आदानप्रदानको सहमति बनेको घोषणा गर्नुभएको थियो । त्यति बेला उहाँले रुसको मे ९ विजय दिवस परेडसँग जोडिएको तीन दिने युद्ध विरामका लागि अमेरिकी मध्यस्थताको पनि उल्लेख गर्नुभएको थियो ।

तर दुवै पक्षले युद्धविराम उल्लङ्घन गरेको आरोप एक अर्कामाथि लगाइरहेका छन् । युक्रेनले युद्धविरामको अवधि समाप्त भएपछि रुसले पुनः नागरिक क्षेत्रमाथि आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ । बिहीबार किएभमा भएको हवाई आक्रमणमा कम्तीमा २४ जनाको मृत्यु भएको युक्रेनी अधिकारीले बताएका छन् । फेब्रुअरी २०२२ मा रुसले युक्रेनमाथि सैन्य आक्रमण सुरु गरेपछि दुई देशबिचको सम्बन्ध अत्यन्त तनावपूर्ण बनेको छ । 

युद्ध जारी रहे पनि युद्धबन्दी आदानप्रदान भने दुवै पक्षबिच कायम रहेको दुर्लभ सहकार्यको माध्यम बनेको छ । रूसी रक्षा मन्त्रालयका अनुसार फिर्ता गरिएका रूसी सैनिकलाई सहयोगी राष्ट्र बेलारुस लगिएको छ, जहाँ उनीहरूलाई मनोवैज्ञानिक तथा स्वास्थ्य उपचार उपलब्ध गराइँदै छ । मन्त्रालयले संयुक्त अरब इमिरेट्सले युद्धबन्दी फिर्ता प्रक्रियामा मानवीय सहयोग उपलब्ध गराएको पनि जनाएको छ । रासस/एएफपी