भारतीय नम्बर प्लेटका सवारी आचारसंहिताविपरीत प्रयोग

प्रवीणकुमार शर्मा
रौतहट, फागुन ८ गते । रौतहटमा निर्वाचन आचारसंहिता विपरीत भारतीय नम्बर प्लेटका सवारीसाधन उम्मेदवारहरूले चुनावी प्रचारप्रसारमा प्रयोग गरिरहेको पाइएको छ ।

जिल्लाका चारवटै निर्वाचन क्षेत्रमा विभिन्न दलका उम्मेदवारहरूले प्रचारप्रसारका क्रममा भारतीय नम्बर प्लेटका गाडी प्रयोग गर्दै आचारसंहिता उल्लंघन गरिरहेको देखिएको छ । ठूलो संख्यामा भारतीय गाडी प्रयोग हुँदा निर्वाचन आचारसंहिताको उल्लंघन हुनुका साथै मतदाता आतङ्कित भएको गुनासोसमेत आएको छ ।

रौतहटका चारवटै निर्वाचन क्षेत्रमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी, जसपा नेपाल, नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले तथा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेदवारहरूले भारतीय नम्बर प्लेटका सवारीसाधन प्रयोग गरेको देखिएको छ । यससँगै अन्य दल तथा स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूले पनि त्यस्ता सवारी प्रयोग गरिरहेका छन् ।

उम्मेदवार तथा तिनका समर्थकहरूले भारतीय नम्बर प्लेटका गाडीमा राजनीतिक दलका झण्डा र ब्यानर टाँसेर घरदैलो अभियान सञ्चालन गरिरहेका छन् । प्रचारप्रसारमा भारतीय नम्बरका गाडी प्रयोग भइरहेको भिडियो तथा तस्बिर सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भइरहे पनि निर्वाचन कार्यालय, ट्राफिक प्रहरी, सुरक्षा निकाय र जिल्ला प्रशासन कार्यालय भने मौन देखिएका छन् । यसले निर्वाचन आचारसंहिता कार्यान्वयनप्रति प्रशासनको इच्छाशक्ति र निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठाएको छ ।

नियमानुसार राजस्व तिरेर निश्चित अवधिका लागि नेपाल प्रवेश गरेका भारतीय सवारीसाधनलाई निर्वाचन प्रचारप्रसारमा प्रयोग गर्न अनुमति छैन । निर्वाचन आचारसंहिता, २०८२ ले विदेशी नम्बर प्लेटका सवारीसाधन प्रयोग गर्न स्पष्ट रूपमा रोक लगाएको छ ।

आचारसंहिताको दफा १४ मा ‘सवारीसाधन प्रयोग गर्दा पालना गर्नुपर्ने आचरण’ सम्बन्धी व्यवस्था गरिएको छ । उपदफा (क) मा निर्वाचन अधिकृतको अनुमति लिई सम्बन्धित निर्वाचन क्षेत्रमा आयोगले तोकेबमोजिम बढीमा दुईवटा दुईपांग्रे, तीनपांग्रे वा चारपांग्रे विद्युतीय तथा यान्त्रिक शक्तिबाट चल्ने हलुका सवारीसाधन प्रयोग गर्न सकिने उल्लेख छ । त्यस्ता सवारीसाधन नचल्ने स्थानमा बढीमा चारवटा घोडा प्रयोग गर्न सकिने व्यवस्था भए पनि विदेशी नम्बर प्लेटका सवारीसाधनलाई अनुमति नदिइने स्पष्ट उल्लेख छ ।

आचारसंहिता उल्लंघन नियन्त्रणका लागि निर्वाचन आयोगले जिल्लास्तरमा संयन्त्र निर्माण गरी परिचालन गरेको भए पनि प्रभावकारी अनुगमन नभएको आरोप छ । सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी तथा कोष तथा लेखा नियन्त्रण कार्यालयका प्रमुखलाई अनुगमनको जिम्मेवारी दिइएको भए पनि कार्यान्वयन फितलो देखिएको छ ।

रौतहटमा व्यापक रूपमा भारतीय नम्बर प्लेटका गाडी प्रयोग भएको विषयमा सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी जितेन्द्रकुमार यादवले अनुगमन गरिने बताउनुभएको छ । गुनासा प्राप्त भए पनि स्थानीय तहमा प्रहरी संख्या न्यून भएकाले पूर्ण रूपमा नियन्त्रण गर्न कठिन भएको उहाँको भनाइ छ ।