रियाद, वैशाख ३० गते । मध्यपूर्वका अशान्त क्षेत्रहरूमा सम्झौता गर्न गाह्रो हुने सम्भावना भए पनि व्यापारिक सम्झौताहरूको आशा गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प मङ्गलबार साउदी अरेबियामा आइपुग्नेहुनेछ । यो उहाँको खाडी क्षेत्रको भ्रमणको पहिलो चरण हो र त्यसपछि कतार र संयुक्त अरब इमिरेट्स जानुहुनेछ ।
यो भ्रमण अमेरिकी राष्ट्रपतिको दोस्रो कार्यकालको पहिलो प्रमुख विदेश भ्रमण हो र ह्वाइट हाउसले उहाँले यस क्षेत्रमा ‘ऐतिहासिक फिर्ती’ को अपेक्षा गर्नुभएको बताएको छ ।
आठ वर्षअघि पनि ट्रम्पले राष्ट्रपतिका रूपमा आफ्नो पहिलो विदेश भ्रमणका लागि साउदी अरेबियालाई रोज्नुभएको थियो । त्यसबेला उहाँले स्मरणीय रूपमा चम्किरहेको कक्षका साथ पोज दिनुभएको थियो र तरबार नृत्यमा भाग लिनुभएको थियो ।
परम्परागत पश्चिमी मित्रराष्ट्रहरूलाई छोडेर फेरि तेल–धनी खाडी राष्ट्रहरूमा यात्रा गर्ने उहाँको निर्णयले उनीहरूको बढ्दो भू–राजनीतिक भूमिका र क्षेत्रमा उहाँको आफ्नै व्यापारिक सम्बन्धलाई प्रकाश पार्छ ।
भ्रमण अघिका दिनहरूमा ह्वाइट हाउसले भारत र पाकिस्तानबिच युद्धविराम गर्न, गाजामा अमेरिकी बन्धकलाई रिहा गर्न र इरानसँग अर्को चरणको आणविक वार्ता गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ ।
यी पहलहरू गत हप्ता ट्रम्पले इरान समर्थित हुथी विद्रोहीहरूसँग युद्धविरामको घोषणा गरेपछि आएका छन् ।
सम्झौताहरू
तर खाडी भ्रमणको समयमा ध्यान सम्भवतः व्यापारिक सम्झौताहरू सुरक्षित गर्ने हुनेछ ।
“ह्वाइट हाउसका स्रोतहरूले राष्ट्रपतिले ‘सम्झौताहरू’ मा ध्यान केन्द्रित गर्नुहुने सङ्केत गरेका छन्”, अटलान्टिक काउन्सिलको स्कोक्रोफ्ट मिडल इस्ट सेक्युरिटी इनिसिएटिभका प्रतिष्ठित फेलो डेनियल बी शापिरोले लेख्नुभएको छ ।
रियाद, दोहा र अबु धाबीले ७८ वर्षीय अर्बपति ट्रम्पलाई भव्य शाही स्वागतका साथ रेड कार्पेट ओछ्याउने अपेक्षा गरिएको छ ।
ट्रम्पकी प्रवक्ता क्यारोलिन लेभिटले भ्रमणअघि भन्नुभयो, “राष्ट्रपति ‘अतिवाद पराजित भएर त्यसको स्थानमा व्यापार र सांस्कृतिक आदानप्रदान’ हुने दृष्टिकोण प्रवर्धन गर्न मध्यपूर्वमा आफ्नो ऐतिहासिक फिर्तीको अपेक्षा गर्दै हुनुहुन्छ ।”
खाडी राष्ट्रहरूले ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालमा आफूलाई प्रमुख कूटनीतिक साझेदारका रूपमा स्थापित गरेका छन् ।
दोहा हमास र इजरायलबिच वार्ताको प्रमुख मध्यस्थकर्ता रहेको छ भने जबकि साउदी अरेबियाले युक्रेनको युद्धमा वार्ताको सहजीकरण गरेको छ ।
साउदी अरबका वास्तविक शासक क्राउन प्रिन्स मोहम्मद बिन सलमानले अमेरिकी व्यापार र लगानीमा छ खर्ब डलर खर्च गर्ने वाचा गरेसँगै राज्यमा फर्कने कुरा महिनौँदेखि चर्चामा रहेको छ ।
“म एक अद्भुत व्यक्ति क्राउन प्रिन्सलाई यसलाई लगभग १० खर्ब डलरमा पुर्याउन सोध्दैछु । मलाई लाग्छ उहाँहरूले त्यसो गर्नेछन् किनभने हामी उहाँहरूसँग धेरै राम्रो भएका छौँ”, प्रस्तावको जवाफमा ट्रम्पले भन्नुभयो ।
रक्षा मन्त्रालय नजिकका एक साउदी अधिकारीका अनुसार रियादले अर्बौं डलरको अत्याधुनिक हवाई रक्षा प्रणालीसहित नवीनतम अमेरिकी एफ–३५ लडाकू जेटहरू सुरक्षित गर्न दबाब दिनेछ । “हामी ट्रम्पको कार्यकालमा डेलिभरी हुने सर्त राख्नेछौँ”, स्रोतले एएफपीलाई भन्यो । रासस/एएफपी