लिग र मनाङ मस्र्याङ्दी

कुनै पनि मुलुकको फुटबलको विकासमा लिग प्रतियोगिताको निकै महत्त्व हुने गर्छ । नेपालमा पनि शहीद स्मारक लिग आफैँमा महत्त्व तथा चर्चा छ, विगत केही वर्ष यतादेखि थाती रहेको यो वर्षको लिग हालै सम्पन्न भएको छ । १४ टिमको सहभागिता रहेको यसपटकको लिगका सम्बन्धमा प्रजित शाक्यको विश्लेषण ।

फुटबल संस्कार भएका प्रत्येक देशमा हरेक क्लबले शीर्ष फुटबल लिगको च्याम्पियन बन्ने सपना देख्छन् तर च्याम्पियन बन्ने भाग्य र क्षमता सबैसँग हुन्छ भन्ने छैन । लिग फुटबल लामो समय चल्छ । त्यसैले लिग जित्न ठूलो गृहकार्य गनुपर्छ, सन्तुलित टिम बनाउनुपर्छ । अझ पाँच÷छ महिना चल्ने लिगमा खेलाडी घाइते हुने, निलम्बनमा पर्ने सम्भावनालाई पनि नकार्न सकिन्न । त्यसैले बेञ्च पनि उत्तिकै बलियो बनाउनुपर्छ । यसबाहेक मैदानभित्रको प्रदर्शन त चाहियो नै ।
यसपालिको ४२ औँ शहीद स्मारक ए डिभिजन लिग उपाधि जित्ने सिग्नेचर मनाङ मस्र्याङ्दी क्लबमा यी सबै गुण देखियो जसले गर्दा मनाङ मस्याङ्दीलाई लिगभर एक खेलमा बाहेक अन्य सबैमा अपराजित नै रह्यो, दुई खेल अगावै लिग च्याम्पियन बन्ने गौरव हासिल ग¥यो । मनाङको उपाधि जित अर्को अर्थमा पनि महìवपूर्ण रह्यो । मनाङ आठ पटक ए डिभिजन लिग उपाधि जित्ने नेपालको एक मात्र क्लब बन्यो । सर्वाधिक लिग जित्ने सूचीको दोस्रो स्थानमा रानीपोखरी कर्नर टिम (आरसीटी) छ । यद्यपि आरसीटी अहिले ए डिभिजनमा पनि छैन । मनाङले २०४३, २०४४, २०४६, २०५७, २०६० र २०६२ र २०७० सालमा लिग जितेको थियो । मनाङले अब घरेलु लिग च्याम्पियनको हैसियतमा एएफसी कपमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्नेछ । manag_1
यसपालि मनाङ लिग उपाधि जित्नेमा ढुक्क भने थिएन । राष्ट्रिय खेलाडीहरुको जमात् रहेको थ्रिस्टार क्लब, घरेलु फुटबलमा एउटा शक्तिको रूपमा उदाएको त्रिभुवन आर्मी क्लब उपाधि दावेदारमा सामेल थिए । मनाङलाई भने शुरुमै आफ्ना दुई प्रमुख खेलाडी घाइते हुँदा परिस्थितिले तर्सायो । लिगअघि अभ्यासमा प्रमुख खेलाडी सुजल श्रेष्ठ घाइते भए । त्यसपछि टिममा भिœयाइएका अर्का नामी खेलाडी प्रकाश बुढाथोकी पनि पहिलो खेलमै गम्भीर चोट लागेर अन्त्यसम्म खेल्न नसक्ने भएपछि मनाङलाई थप धक्का लागेको थियो । डिफेन्स बलियो बनाउन लिगका लागि राष्ट्रिय टिमका सेन्ट्रल डिफेन्डर अनन्त तामाङलाई अनुबन्धित ग¥यो तर थ्रिस्टारसँग अनन्तको सम्झौता बाँकी रहेको मनाङलाई हेक्का भएन । थ्रिस्टारले अनन्तलाई ‘रिलिज’ गरेन । फलस्वरूप अनन्तले लिग नै खेल्न पाएनन् । अझ विदेशी प्रशिक्षक फुजाको कागजात नमिलेर मनाङले अर्को समस्या बेहो¥यो । यद्यपि नाइजेरियाका फुजाले पर्दा पछाडि बसेर टिम सम्हालेका थिए तर यी समस्याले मनाङको खेल डगमगाएन । यी सबै प्रतिकूल पक्षलाई हावी हुन नदिएर मनाङले शुरुदेखि नै च्याम्पियनको रूपमा खेल्यो । तेस्रो चरणमा नै थ्रिस्टारलाई हराएपछि नै उपाधि होडमा मनाङको हात माथि भएको थियो । यो खेलले मनाङको मनोबल उकासेको थियो किनभने थ्रिस्टारविरुद्धको खेलमा मनाङ पूर्ण शक्तिमा थिएन । सुजल र प्रकाश घाइते थिए । उसका फरवार्ड ओलावाले आफज र महìवपूर्ण डिफेन्डर कमल श्रेष्ठले पनि कार्डको कारबाहीमा थ्रिस्टारविरुद्ध खेल्न सकेका थिएनन् । यो अवस्थामा पनि थ्रिस्टारलाई हराएर कठिन परीक्षामा उत्तीर्ण भएपछि मनाङको टिम अझ परिस्वृmत देखिँदै गयो । त्यसपछि आठौँ चरणमा आर्मीलाई हराएपछि मनाङको उपाधिको सम्भावना प्रबल बन्यो भने एघारौँ चरणमा सङ्कटालाई हराएपछि मनाङ दुई खेलअघि नै लिग च्याम्पियन बन्यो । यद्यपि अन्तिम खेलमा फ्रेन्ड्स क्लबसँग अन्तिम समयमा गोल बेहोरेर मनाङले सबै खेल जितेर लिग च्याम्पियन बन्ने गौरव हासिल गर्न सकेन । त्यसैले अन्तिम दिन समापनमा मनाङको खुशीयाली केही फिक्का बनेको थियो ।
मनाङको टिम संरचना यसपालि राम्रो थियो । मनाङ यस लिगका लागि गहन अध्ययन गरी युवा र अनुभवी खेलाडीहरूको सर्वश्रेष्ठ टिम बनाएको देखियो । मनाङका आयातित खेलाडी पनि तुलनात्मक रूपमा अन्य क्लबका भन्दा उत्कृष्ट थिए । जसको प्रतिफल मनाङले लिग विजेता बनेर प्राप्त ग¥यो । लामो लिग खेल्नको लागि सन्तुलित टिम बनाउनुपर्छ भन्ने मान्यतामा देखिएको मनाङ आगामी लिगको लागि अन्य क्लबहरूका लागि पनि उदाहरण, मार्गदर्शन बनेको छ । मनाङले लिगका लागि नाइजेरियाली ओलावाले आफिज, एडेलाजा सोमिडे, जिम्बावेका भिक्टर कामुका र भारतका मुहम्मद आसिफलाई आयात गरको थियो । आफिजले सर्वाधिक गोलकर्ता बनेर मनाङको उपाधि जितमा महìवपूर्ण भूमिका पनि निर्वाह गर्नुभयो । डिफेन्समा कप्तान विराज महर्जनको अनुभवको पनि मनाङलाई फाइदा भयो । गोलरक्षक विशाल श्रेष्ठका कारण मनाङको गोलपोष्ट सम्हाल्ने पक्ष पनि चम्किलो थियो । यसैगरी हेमन गुरुङले मिडफिल्डमा प्रेरणादायी खेल देखाउनुभयो । विशाल र हेमन आ–आफ्नो विधामा प्रतियोगिताका सर्वश्रेष्ठ खेलाडी पनि घोषित हुनुभयो ।
मनाङले उपाधि जिते पनि अनपेक्षितरूपमा सङ्कटाको चर्चा भयो । थ्रिस्टार र आर्मीलाई पछाडि पारेर सङ्कटा उपविजेता बन्छ भने अपेक्षा शायदै कसैले गरेका थिए । सङ्कटाका प्रशिक्षक सल्यान खड्गी स्वयंले लिगको अन्तसम्म पनि आफ्नो लक्ष्य शीर्ष छ मा रहने भनाइ पटकपटक दोहो¥याउनुभएको थियो । सङ्कटाको टिममा नाम चलेका खेलाडी थिएनन् । औसत खेलाडीलाई समेटेर सङ्कटाले टिम बनाएको थियो तर पाँच महिना लामो लिगमा सङ्कटाको प्रदर्शनमा स्थिरता देखियो । यसपालि टिम एकता, अनुशासन र जुझारूपन भएमा औसत टिमले सफलता हात पार्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण बनेको छ सङ्कटा । उपविजेता बनेर पनि सर्वश्रेष्ठ विधामा एक खेलाडी पनि नपर्नुले सङ्कटाले टिमको रूपमा एकढिक्का भएर प्रदर्शन गरेको प्रमाणित हुन्छ । सङ्कटाको सफलताको श्रेय अहिले प्रशिक्षक सल्यानलाई दिएमा पनि गलत हँुँदैन । प्रशिक्षक सल्यानले प्रतियोगिताभर सही समयमा सही निर्णय लिनुभयो ।
प्रतिस्पर्धाको हिसाबमा यसपटकको लिग निकै प्रतिस्पर्धात्मक रह्यो । यसअघि, ए डिभिजनका क्लबबीच पनि शीर्ष र साना क्लबबीचको स्तरको खाडल ठूलो हुन्थ्यो । तर यसपटक १४ वटै टिमबीचको स्तरमा खासै अन्तर रहेन । प्रत्येक खेलमा विजेता पक्का अड्कल गर्न सक्ने स्थिति थिएन । नेपालका साना टिम पनि विदेशी खेलाडीको भरमा मैदानमा उत्रिएपछि कुनै टिम कमजोर देखिएनन् ।
उपाधि विजेता मनाङले पनि कुनै पनि खेलमा प्रतिद्वन्दीलाई पूरै दबाब दिएर जितेको देखिएन । मनाङलाई उपाधि होडमा चुनौती दिने भनिएको थ्रिस्टारको प्रदर्शन पनि अपेक्षाअनुरूप थिएन । थ्रिस्टारले चार शीर्ष छमा रहेका टिममध्ये तीन टिम मनाङ, सङ्कटा र पुलिससँग पराजय बेहोरेको थियो । आर्मीसँग पनि थ्रिस्टार बराबरीमा खेलेको थियो । घरेलु फुटबलमा आर्मी लगातार बलियो बन्दै आएको छ । त्यसैले यसपटक आर्मी पहिलो पटक उपाधि जित्ने टिम भनिएको थियो । तर आर्मीको उपाधि होड शुरुदेखि नै पछाडि प¥यो । घरेलु फुटबलको अर्को बलियो टिम पुलिस अहिले ‘बिल्डिङ प्रोसेस’ मा छ । त्यसैले लिगमा छैटौँ स्थानमा रहेपनि पुलिस दुःखी थिएन । अनन्त थापाको प्रशिक्षकत्वमा पुलिसको टिम सुधारिएको टिम थियो भन्दा फरक पर्दैन । शुरुमा राम्रो प्रदर्शन गर्न नसकेको एपीएफले लिगको पछिल्ला खेलमा फरक टिमको रूपमा प्रस्तुत भएर सुटुक्क पाँचौं स्थानमा उक्लियो । राजु शाक्यको प्रशिक्षकत्वमा रहेको च्यासलको टिमले पनि छाप छोड्यो । विमल घर्तीमगर र जापानमा पनि अनुभव हासिल गरेका पूर्व राष्ट्रिय खेलाडी सन्तोष साहुखलको संक्षिप्त उपस्थितिले टिममा फरक पा¥यो यद्यपि च्यासलको प्रदर्शनमा स्थिरता रहेन ।
च्यासलसँगै हिमालयन शेर्पा र सरस्वती युथ क्लब अङ्क तालिकाको मध्य भागमा रहे । यी क्लब ठूला टिमलाई पनि चुनौती दिनसक्ने क्लबको रूपमा देखा परे । जावलाखेल र फ्रेन्ड्सको प्रदर्शन औसत रह्यो । ब्रिगेड ब्वाइज, मच्छिन्द्र र एनआरटी ‘बटम थ्री’ मा रहे । शुरुमा पुछारमा रहेका तीन क्लबले ऋण अङ्कको भार बोक्ने भनिए पनि पछि एन्फाले त्यसलाई दुई क्लब मात्र पर्ने गरी संशोधन गरेको थियो । जसले अर्को वर्ष हुने लिगमा पुछारमा रहेको एनआरटीको दुई र १३औँ स्थानमा रहेको मच्छिन्द्रको एक अङ्क घटाइने भएको छ । त्यसैले एनआरटी र मच्छिन्द्रलाई यसपालिको लिग नरमाइलो बन्यो तथापी रेलिगेशन विनाको लिग हुँदा यी क्लब भाग्यमानी बने । पछिल्ला लिगमा प्रायः पुछारमा रहेका दुई टिम बी डिभिजनमा घट्ने प्रावधान हुन्थ्यो ।
घरेलु लिगमा खेलपश्चात् हुने पोष्ट म्याच प्रेस कन्फरेन्समा प्रशिक्षकहरूले रेफ्रीमाथि लगाउने आरोप नयाँ कुरा होइन । यसपटक लिगमा पनि उनीहरूको निर्णयप्रति प्रश्न तेर्सिए । रेफ्रीहरूको मैदानमा गरेको निर्णयबाट प्रशिक्षक, खेलाडी सन्तुष्ट बनेका र मैदानमै खेलाडी, बेञ्च र दर्शक रेफ्रीको निर्णयमा आक्रोसित बनेका घटना देखिए । उद्घाटन खेलमै रेफ्रीको गलत निर्णयले आर्मीसँग बराबरीमा रोकिनुपर्दा एनआरटी लिग छोड्ने स्थितिसम्ममा पुग्यो । रेफ्रीले केही ठाउँमा गलत निर्णय दिए पनि प्रशिक्षकहरूले हारको दोष सँधै रेफ्रीमाथि पोखेर चोखिने बहाना पनि दखियो ।
यसपालिको लिगमा सबभन्दा खल्लो पक्ष रह्यो दर्शकको उपस्थिति । विगतमा दशरथ रङ्गशालमा लिग फुटबल हुँदा दर्शकको उपस्थिति उल्लेखनीय रहने गर्दथ्यो । २०÷२५ हजार क्षमता भएको दशरथ रङ्गशाला पनि दर्शकले खचाखच हुन्थ्यो । अखिल नेपाल फूटबल सङ्घ (एन्फा) गेटमनीबाट उठेको रकमको केही अंश क्लबलाई दिने हुँदा पनि यी क्लबहरूले गेट मनीबाटै राम्रो कमाइ गर्थे तर यसपालि ठूला क्लबबीचको खेलमा पनि दर्शकको न्यून उपस्थिति रह्यो । दशरथ रङ्गशाला पुनःनिर्माणको क्रममा रहेकोले एनफा कम्लेक्स र हल्चोकमा लिग भएका थिए । तीन हजार दर्शक क्षमता नभएका यी दुवै आयोजना स्थलमा कुनै पनि खेलमा रङ्गशाला भरिएन । यसपालिको लिगले अन्तर्राष्ट्रियस्तरको रङ्गशालाले मात्र दर्शकलाई असली फुटबलको मज्जा दिनसक्छ भन्ने पनि देखाएको छ ।

 

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना


Copyright © 2014, Gorkhapatraonline.com. All rights reserved. | Developed by: Young Minds