आज सामाजिक सेवा दिवस अधिकांश गैसस कागजमा सीमित

सीता शर्मा

 

काठमाडौँ, असोज ६ गते । समाज सेवाका निम्ति देशभर झण्डै आधा लाख गैरसरकारी संस्था भए पनि अधिकांश कागजमै सीमित छन् । भएका संस्था पनि सहर केन्द्रित भएपछि तिनलाई कार्यमूलक बनाउने प्रयास अगाडि बढाइएको छ ।
अधिकांश गैरसरकारी संस्था राजधानी र ठूला सहरमा दर्ता गरेर गाउँमा गएर सेवा गर्ने गरी सञ्चालनमा रहे पनि अधिकांशले संस्थाले काम व्यवहारमा भन्दा पनि कागजमा मात्रै देखाउने भएपछि समाज सेवालाई व्यवस्थित गर्नुपरेको समाज कल्याण परिषद्का अधिकारीहरू बताउँछन् ।
‘शान्ति र समृद्धि सबैको चाहना, समाज सेवामा निःस्वार्थ भावना’ भन्ने नाराकासाथ यस वर्षको सामाजिक सेवा दिवस शुक्रबार मनाउँदै गर्दा समाज सेवामा आबद्ध गैरसरकारी संस्थाहरूको भूमिका परिचर्चामा आएको हो । समाजकल्याण परिषद्ले हरेक असोज ६ गतेलाई समाज सेवा दिवसका रूपमा मनाउँदै आएको छ । २०३४ साल असोज ६ गते परिषद्को स्थापना भएको थियो ।
यो पटकको दिवसलाई समाज सेवालाई संस्थागत सुधारमा अझ व्यवस्थित गर्ने प्रयास गरिएको परिषद्को सञ्चार संयोजक डा. अम्बिका लुइँटेल बताउनुुहुन्छ । परिषद्का अनुसार नेपालमा सामाजिक सेवाको क्षेत्रमा काम गर्ने भनेर ४६ हजार १८८ वटा राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्था दर्ता भएर सञ्चालनमा छन् भने २६९ अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाले काम गरिरहेका छन् । डा. लुइँटेलले सामाजिक सेवाका उद्देश्यले दर्ता भएर सञ्चालन भएका गैरसरकारी संस्थाहरूले सरकार पुग्न नसकेका ठाउँ र कुनाकाप्चाका समुदायसम्म पुगेर आर्थिक, सामाजिक, राजनीतिक, शैक्षिक, लैङ्गिक सशक्तीकरणका थुप्रै राम्रा काम गरिरहको बताउनुभयो ।
समाज सेवासँगै गैरसरकारी संस्थाहरूले राष्ट्रिय विकासमा योगदान गरिरहेका छन् तर पनि यावत् कार्यलाई व्यवस्थित र प्रभावकारी बनाउँदै साधन स्रोतका कारणले चुनौतीपूर्ण छ । परिषद्को सीमित साधन स्रोत र जनशक्तिले सबै सङ्घसंस्थाहरूको अनुगमन, मूल्याङ्कन गर्न कठिनाइ भएको भन्दै उहाँले सरकारी तवरबाट थोरै मात्र बजेट विनियोजन हुने र संस्थाको अनुगमन निरीक्षणमा जाँदासमेत तिनै संस्थाबाट बजेट लिनुपर्ने बाध्यताले गर्दा पनि संस्थाको कार्यसम्पादन र अनुगमन प्रभावकारी हुन नसकेको स्वीकार गर्नुभयो । संस्थाहरूको दर्ता, स्वीकृति, सञ्चालन, नियमन व्यवस्थापनका लागि एकद्वार नीति अझै प्रभावकारी कार्यान्वयन हुन नसक्दा गैरसरकारी सस्ंथाहरूका व्यस्थापनमा समस्या भएको बताइएको छ ।
गैरसरकारी संस्था महासङ्घ नेपालका पूर्वअध्यक्ष शर्मिला कार्कीले देशका कुनाकाप्चाको समुदायसम्म पुगेर सामाजिक, आर्थिक, राजनीतिक, लैङ्गिक सशक्तीकरणमा कार्यक्रममा जागरण ल्याउन गैरसरकारी संस्थाहरूको महìवपूर्ण योगदान रहे पनि अझै चाहेको परिवर्तन हुन नसकेको बताउनुभयो । महिला, बालबालिका तथा समाजकल्याण मन्त्री आशा कोइरालाले सरकारले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाहरूको कार्य सम्पादनको अनुगमन तथा मूल्याङ्कनलाई तीव्र पारेको बताउनुभयो ।
२०४९ को समाजकल्याण ऐन पुरानो भएको हुँदा समयसापेक्ष बनाउन त्यसलाई प्रतिस्थापन गरी नयाँ ऐन ल्याउने तयारी गरिएको उहाँको भनाइ छ ।
नेपालमा पहिलो पटक सङ्गठित रूपमा सामाजिक सङ्घसंस्था स्थापना गर्ने अग्रणी व्यक्तित्वका रूपमा तुलसीमेहरलाई मानिन्छ । वि.स. १९८३ मा श्रीचन्द्र कामधेनु चर्खा प्रचार गुठीबाट सामाजिक सेवाको संस्थागत सुरुवात भए पनि संस्थागत रूपमा भने समाज कल्याण परिषद् स्थापनापछि अगाडि बढेको हो ।

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना


Copyright © 2014, Gorkhapatraonline.com. All rights reserved. | Developed by: Young Minds