कीर्तिशेष डा. माधव शर्मा

krishna bhandariकृष्णप्रसाद भण्डारी

त्रिभुवन विश्वविद्यालयका पूर्व उपकूलपति डा. माधवप्रसाद शर्माको फागुन २३ गते निधन भयो । उहाँको निधनबाट देशले एउटा शिक्षासेवी, प्राध्यापक र बुद्धिजीवी गुमाएको छ । पूर्वी नेपालको धनकुटा जिल्ला लेगुवा गाविस– १ जलजलेमा डा. शर्माको जन्म वि.सं १९९८ फागुन १० गते पिता लक्ष्मीप्रसाद नेपाल तथा माता दिव्यकुमारी नेपालको कोखबाट भएको थियो । उहाँको बाल्यकाल धनकुटाको कचिडेस्थित मावलीमै बितेको थियो । प्रसिद्ध समाजसेवी पं. छविलाल पोख्रेल र कविराज नरपति पोखे्रलका नाति पर्नुहुने डा. माधव नेत्रचिकित्सक डा. रामप्रसाद पोखे्रल र धनकुटा नगरपालिकाका पूर्व प्रमुख मोहनप्रसाद पोखे्रलका भानिज हुनुहुन्थ्यो । छविलाल गुरुको सत्प्रयासमा वि.सं. १९८९ मा स्थापित गोकुण्डेश्वर माध्यमिक विद्यालयबाट उहाँले विद्यालय शिक्षा पूरा गर्नुभयो ।
धनकुटाको प्रसिद्ध गोकुण्डेश्वर माध्यमिक विद्यालयबाट २०१४ मा एसएलसी उत्तीर्ण गर्नुभएका शर्माले भारतको लखनउबाट विश्वविद्यालय शिक्षा हासिल गर्नुभयो । उच्चशिक्षाका लागि सरकारी छात्रवृत्ति पाएर उहाँले तत्कालीन सोभियत सङ्घबाट भूगर्भशास्त्रमा स्नातकोत्तर तथा विद्यावारिधिको उपाधि प्राप्त गर्नुभयो । सोभियत सङ्घको मास्को स्टेट युनिभर्सिटीमा पढ्दादेखि नै उहाँ विज्ञान विषयतर्फ आकर्षित भई लेख रचना प्रकाशन गर्नुहुन्थ्यो । मास्कोमा रहँदा नेपाली विद्यार्थी सङ्घको सभापति भई नेपाली विद्यार्थीको हकहितमा योगदान गर्नुभएको उहाँका सहपाठीहरू स्मरण गर्नुहुन्छ । सोभियत सङ्घमा अध्ययन गरी फर्केका व्यक्तिले खोलेको ‘मित्रकुञ्ज’ नामक सङ्गठनमा सन् १९७१ देखि १९७४ सम्म सभापति पदमा रहनुभयो ।
२०२३ चैत २३ देखि त्रिवि सेवामा प्रवेश गरी भूगर्भशास्त्रमा प्राध्यापन सुरु गर्नुभएका शर्माले त्रिचन्द्र क्याम्पसमा २०४२ सम्म अध्यापन गरी भूगर्भशास्त्र शिक्षण समितिको प्रथम अध्यक्ष भई सेवा गर्नुभयो । उहाँले उच्चशिक्षामा विज्ञानको विकासका लागि योजना तथा कार्यक्रम विषयको समिति तथा विज्ञान तथा प्रविधि अध्ययन संकायमा बोर्ड सदस्य भई सेवा गर्नुभएको थियो । २०४३ मा सहप्राध्यापकमा पदोन्नति भई केन्द्रीय क्याम्पस कीर्तिपुरमा भूगर्भशास्त्र केन्द्रीय विभागको अध्यक्ष बन्नुभयो । ०४७ सालमा प्राध्यापकमा नियुक्त शर्मा त्रिविको रिकास्टमा कार्यकारी निर्देशक हुनुभयो । २०५१ मा त्रिविको शिक्षाध्यक्षसमेत बन्नुभएका शर्माले आफ्नो कार्यकालमा शिक्षा क्षेत्र सुधारका लागि महŒवपूर्ण भूमिका खेल्नुभएको थियो ।
२०६४ सालमा त्रिविको उपकूलपति पदमा नियुक्ति पाएपछि शिक्षाको गुणस्तर सुधारका लागि केही महŒवपूर्ण निर्णय गर्नुभयो । विश्वविद्यालय शिक्षाबाट प्रमाणपत्र तह हटाउनु, तीन वर्षे स्नातक तहको पढाइ सुरु गर्ने र शैक्षिक तालिका लागू गर्ने जस्ता अग्रगामी निर्णय उहाँको कार्यकालमा भएका थिए । त्रिविको सुधार र परिपाटीमा दूरगामी प्रभाव पर्ने कठोर निर्णय गर्न उहाँ बाध्य हुनुप¥यो कारण धेरै वर्षदेखि नबढाइएको विद्यार्थीको मासिक शुल्कवृद्धि उहाँकै कार्यकालको परिणाम थियो । आर्थिकरूपमा त्रिविलाई सबल बनाउन शुल्कवृद्धि अनिवार्य भएकाले प्रा. शर्माले सो निर्णय पनि सफलतापूर्वक कार्यान्वयन गराउनुभएको थियो ।
एकपटक मलेसिया जाने क्रममा उहाँलाई केही उद्दण्ड व्यक्तिले छातीमा बन्दुक तेस्र्याई पासपोर्ट खोस्ने धम्की पनि दिएका थिए । विदेशमा रहँदासमेत आफूमाथि आइलागेको विपत्तिको सामना गर्दा उहाँले आफ्नो यात्रा अवैध नभएको बुझाएपछि विनम्र बोलीले ठूलो सहयोग गरेको थियो । त्यसपछि ती हुल्याहाले माफी मागेर उहाँलाई पासपोर्ट फिर्ता दिएका थिए रे । त्यस्तै एकपटक त्रिवि पदाधिकारीलाई कालो मोसो दली अपमान गरिएको थियो । त्यसबेला उहाँले कानुनसम्मत निर्णय गर्दा जस्तोसुकै जोखिम आइलागे पनि अडिग भई शालीन सामना गरेको घटना पनि सदा स्मरणीय छ ।
सुनसरीको धरान १६ मा पनि उहाँको घर छ । धरानमा काकाका छोराहरू बस्नुहुन्छ । उहाँका छोरा नभएकाले भाइ सुनील नेपालले १३ दिनसम्मको काम गरिरहनुभएको छ ।
दृढ निश्चयका धनी, हँसमुख र मिजासिला स्वभावका प्रा. शर्माले महेन्द्र विद्याभूषण दोस्रो तथा पहिलो, गोरखा दक्षिणबाहु लगायत विभिन्न पदक तथा सम्मान प्राप्त गर्नुभएको छ । उहाँले भूगर्भशास्त्र, भूरसायन, शिक्षानीति लगायत विभिन्न विषयमा थुप्रै लेखरचना प्रकाशित गर्नुभएको छ । उहाँ नेपाल नेत्र ज्योति सङ्घ, नेपाल आँखा अस्पताल, मित्रकुञ्ज, मदन भण्डारी मेमोरियल कलेज, एम्स एकेडेमी, उपभोक्ता हित संरक्षण मञ्च जस्ता शैक्षिक सामाजिक संस्थामा समेत आबद्ध रही समाजसेवा गर्नुभएको थियो । यसैगरी नेपाल मेडिकल काउन्सिल, बुद्धिजीवी परिषद् जस्ता थुप्रै सङ्घसंस्थामा आबद्ध रही सेवा प्रदान गर्नुभएका शर्मा मिलनसार र सामाजिक अभियन्ता हुनुहुन्थ्यो । शिक्षा क्षेत्रका सुधारक, सबैका हितैषी प्रा. शर्माका श्रीमती मीरा शर्मा र दुई छोरी सुमी कोइराला र शिवानी पौड्याल हुनुहुन्छ । निमोनियाका कारण दिवंगत हुनुभएका शर्मा अब हजारौँ चेलाबीच हुनुहुन्न तर उहाँका समाजसेवा, शिष्टता र सौम्य प्रवृत्ति हामीबीच छन् अर्थात् डा. माधव शर्मा अब कीर्तिशेष हुनुभएको छ ।

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना