हरेक दिन नयाँ रेकर्ड

sarojसरोज अधिकारी

नेपालको एकमात्र सेयर बजार नेपाल स्टक एक्सचेन्ज नेप्सेमा हरेक दिन रेकर्ड नयाँ रेकर्ड बन्न थालेको छ । ०६५ साल भदौमा एक हजार १७३ को बिन्दुलाई विगतको बुलिस (उच्च बिन्दु ) मानिँदै आएको नेप्सेले सो बिन्दु तोडेको निकै लामो समय भइसकेको छ । बजार नयाँ उचाइ बनाउने क्रममा भएकोले पनि हिजोआज बजारमा नेप्सेले हरेक दिन नयाँ रेकर्ड बनाउँदै छ भन्ने विशेष चर्चा हुनथालेको छ । नेप्से हाल एक हजार २६० को नजिक घुमेको छ ।
विश्वभरका सेयर बजार लगानीकर्ताको जोखिम उठाउनसक्ने क्षमता नै चलेको हुन्छ । नेपाली सन्दर्भमा पनि भ्ूकम्पका बेला होस् वा नाकाबन्दीका बेला जसले जोखिम उठाउँदै लगानी गरे उनीहरू नै अहिले बजारबाट कमाउँदै पनि छन् । नेपाली सेयर बजार सैद्धान्तिक उकालो लाग्दै गरेको अवस्थामा विभिन्न बाधा व्यवधान आएको र त्यसले केही हदसम्म बजारलाई असर पु¥याएको भए पनि समग्ररूपमा बजार माथि जाने क्रममा नै छ । भूकम्प र नाकाबन्दी जस्ता समस्या बजारले झेल्नु नपरेको भए हाल नेप्से अहिलेकोभन्दा निकै उच्च बिन्दुमा आइसकेको हुनेमा धेरैको एकमत देखिन्छ । विविध समस्याका अतिरिक्त बजार तीव्ररूपमा नबढे पनि सामान्य बढोत्तरी जारी नै रहेको देखिन्छ । नाकाबन्दीको अन्त्यसँग बजार सुस्त गतिमा बढेको वर्तमान परिवेशमा लगानीकर्ताको गुनासो भने कायमै देखिन्छ ।
बजारमा प्रायः सबै सेयर बढ्यो, नेप्से पनि बढ्यो तर आफूसँग भएको सेयरको मूल्य भने बढेन भन्ने गुनासो आम लगानीकर्ताको रहँदै आएको पाइन्छ । लगानीकर्ताको सामान्य मनोविज्ञान नै असन्तोषी हुने सन्दर्भलाई हेर्दा हाम्रो परिवेशमा पनि वर्तमान बढ्दो बजारमा एकातिर लगानीकर्ता आफ्नो पुँजी वृद्धिको लेखाजोखा गर्न चाहदैनन् वा बढी नै लोभी भएको पनि हुनसक्छ ।
बजारमा हाल उच्च तरलता भएको अवस्थामा कमर्सिलयल बैङ्कमा निक्षेपको ब्याजदर डेढ प्रतिशतसम्म झरिसकेको छ । त्यसको तुलनामा सेयर बजारले गरेको लगानीको प्रतिफल अझै पनि उच्च रहनुले पनि आगामी दिनमा सेयरको माग उच्च नै रहने अनुमान लगाउन सकिन्छ । यसले बजारलाई माथि लान मद्दत नै गर्छ । नेप्से एक हजार २६० को बिन्दुको नजिक आइपुग्दासम्म बीमा, लघुवित्त, विकास बैङ्क, होटल समूहमा सबैले राम्रो कमाइ गरेका छन् । अर्कोतर्फ प्राथमिक सेयरमा आवेदन दिनेले आफूलाई परेको सेयर सङ्ख्यामा पनि असन्तुष्टि जनाउने गरेको पाइन्छ । त्यसो पनि गलत नै हो । निक्षेपको ब्याजदर र आफूलाई परेको सेयरबाट प्राप्त हुने प्रतिफलको लेखाजोखा गर्ने हो भने प्राप्त प्रतिफलमा निराश हुनुपर्ने कुनै ठाउँ छैन ।
बजारको भावी दिशालाई अनुमान गर्ने हो भने पनि बजार अहिले नै बुलिसतर्फ उच्च बिन्दुको नजिक पुगिनसकेको सहजै अनुमान लगाउन सकिन्छ । अनि बजार आफ्नै गतिमा उकालो लाग्ने प्रशस्त आधार देखिन्छन् । नाकाबन्दीका कारण तराईका झन्डै दुई हजार दुई सय उद्योग बन्द भएको र कयौँ प्रभावित भएको र चार लाखको हाराहारीमा रोजगारी गुमेको अनुमान हालै प्रकाशित एक तथ्याङ्कले जनाएको हो तर सेयर बजारमा उद्योग क्षेत्रको सेयरको हिस्सा नगन्य भएकोले पनि बजारलाई खासै प्रभाव नपार्ने देखिन्छ । सेयर बजारमा उच्च मूल्य कायम गर्दै आएको युनिलिभरजस्तो संस्थाको नाफा घटेको समाचारले सो सेयरको मूल्यमा केही प्रभाव पार्नसक्ने देखिए पनि समग्रमा बैङ्क तथा वित्तीय क्षेत्र र बीमाको वर्चस्व रहँदै आएको नेपाली बजार नाकाबन्दीको खासै ठूलो असर पर्ने देखिएन । यो कुरा हालै सूचीकृत कम्पनीको दोस्रो त्रैमासिक अवधिको तथ्याङ्कमा पनि प्रगति सन्तोषजनक नै भेटिनुले स्पष्ट गरेको छ । बैङ्कहरूको लगानी उद्योग व्यवसायमा अवश्य पनि छ, जसले करिब दुई प्रतिशत कर्जा प्रभावित हुनसक्ने आँकलन आइरहँदा त्यस्तो दबाब सहजै झेल्दै जान सकिने अनुमान गरिएको छ । यसले बजारलाई तीव्र गतिमा उकालो लाग्ने वातावरण निर्माण नगरे पनि सुस्त गतिमा भने बजार बढ्ने नै देखिएको छ ।
बजार बढ्नका लागि बाधकको रूपमा हुनसक्ने विषयलाई केलाउँदा भने हाल नेकपा एमालेको नेतृत्वमा रहेको सरकार र गठबन्धनमा कम्युनिस्ट विचारधारा हावी भएकोले वितरणमुखी बजेट र सस्तो लोकप्रियताका लागि आर्थिक नीति आउन सक्ने खतरा देखिन्छ । यसले निजी क्षेत्रलाई खुसी तुल्याउन सक्दैन । अनि त्यसले नेपाली सेयर बजारलाई पनि हित गर्दैन तर नेकपा एमाले नेतृत्वको सरकारको आर्थिक नीति झ्वाट्ट हेर्दा पुँजीवादी अर्थतन्त्रलाई आत्मसात् गर्दै नै अघि बढेको देखिने हुँदा बजारलाई सकारात्मक नै असर पार्न सक्छ । आगामी दिनमा सरकारको नीति कता जाने हो भन्ने हेर्न बाँकी नै छ । भूकम्प र नाकाबन्दीले थिलथिलो पारेको नेपाली अर्थतन्त्र र निजी क्षेत्रको निराशाजनक अवस्थालाई ध्यानमा राखेर सरकारले सस्तो लोकप्रियता खोज्ने र वितरणमुखी नीतिलाई भन्दा निजी क्षेत्रलाई उकास्ने र त्यसको माध्यमबाट नै मुलुकको अर्थतन्त्रलाई बढावा दिने खालको नीति अवलम्बन गर्नुपर्छ । जुन सेयर बजारको हितमा पनि छ ।
सरकारले विगतको अप्ठ्यारासँग पाठ सिक्दै पेट्रोलियम पदार्थको भण्डारण क्षमता विकास त्यसमा पनि ग्यासको भण्डारण क्षमता विस्तार गर्ने खालको नीति लिनुपर्छ । यसमा निजी क्षेत्रको लगानीलाई प्रोत्साहन गर्दै सर्वसाधारणको समेत लगानी हुने कदम चाल्नुपर्छ । त्यसैगरी भूकम्पीय सुरक्षासहितको भौतिक पूर्वाधार निर्माणमा पनि निजी क्षेत्र र सर्वसाधारणको समेत सहभागितामा लगानी विस्तार गर्नु जरुरी छ । मुलुकमा ऊर्जाको कमी र त्यसको महŒवलाई विचार गर्दै व्यापकरूपमा सर्वसाधारणको लगानीसहितको जलविद्युत् आयोजना निर्माण कार्य तीव्र गतिमा अघि बढाउनुपर्ने देखिन्छ । यसरी विविध क्षेत्रमा सर्वसाधारणको समेत सेयर लगानी हुने अवस्थाको सिर्जनाले सेयर बजारमा हाल वर्चस्व रहेको बैंकिङ, बीमा क्षेत्रको एकाधिकार अन्त्य गर्छ भने मुलुकको समग्र अर्थतन्त्रलाई नै टेवा मिल्ने देखिन्छ ।

 

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना