ट्राफिक प्रहरी र मीठो बोली

bisnu thapaविष्णु थापा

भक्तपुर कटुञ्जेका विकासराज थापा पेसाले चिकित्सक हुनुहुन्छ । बिहान निस्केपछि दिनभर बिरामीको सेवामा सक्रिय उहाँ घर फर्कदासम्म ढिला भइसकेको हुन्छ । त्यसक्रममा थापा धेरै ठाउँमा ट्राफिक चेकजाँचमा पर्नुहुन्छ । थुप्रै पटक ट्राफिकले सिठ्ठी फुकेर थापालाई सडकमा रोकेको छ । सवारी चालक अनुमति पत्र, सवारी दर्ता किताबलगायत कागजात चेकजाँच गरेको छ तर पनि उहाँ पहिला जस्तो ट्राफिक प्रहरीको काम कारबाहीबाट दिक्दारी मान्नुहुन्न ।
भक्तपुर छालिङका प्रकाश गिरी पेसाले फार्मेसी सञ्चालक हुनुहुन्छ । विभिन्न अस्पताल तथा मेडिकल हल र औषधि पसलमा औषधि बिक्री वितरणमा दिनभर व्यस्त रहने गिरी पनि चिकित्सक थापा झैं नियमित रूपमा ट्राफिक चेकजाँचमा पर्नुहुन्छ तर केही वर्षयता ट्राफिक प्रहरीलाई हेर्ने दृष्टिकोणमा यी दुवै सडक प्रयोगकर्तामा परिवर्तन आएको छ । ट्राफिक प्रहरी भन्नासाथ रुखो बोल्ने, यात्रुसँग नम्र नहुने, झर्कने, अनावश्यक दुःख दिने, आर्थिक प्रलोभनमा पर्ने जस्ता नकारात्मक भावना थापा र गिरीमा पाइँदैन । त्यसको मुख्य कारण हो– नेपाल प्रहरीले तय गरेका नागरिकमैत्री प्रहरी सेवा र नीति÷योजना । नम्र स्वभाव, आदरभाव, मिजासिलोपनलगायत ट्राफिक प्रहरीको व्यवहार हिजोआज नागरिकको मन जित्ने सजिलो माध्यम बनेको छ ।
त्यसैलाई मध्यनजर गरेर महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाले केही महिना अघि ‘जीब्रोको गरिमा–मीठो बोलीमा’ विशेष अभियान नै चलाएको छ । सडकमा खटिएको प्रहरीले गर्ने व्यवहार सिङ्गो सङ्गठनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको हुँदा ट्राफिक महाशाखाले त्यसलाई सबल र मजबुत तुल्याउनुका साथै नागरिकमैत्री प्रहरीमा आफ्ना अभियानलाई जोड दिँदै आएको छ । ट्राफिक महाशाखाले उपत्यकाको ट्राफिक व्यवस्थापनमा खटिने ट्राफिक प्रहरी, चालक, परिचालक, सवारी धनी, व्यवस्थापक, यात्रु तथा सडक प्रयोगकर्ताहरूको बोली व्यवहारमा गुणात्मक परिवर्तन ल्याउन ‘जिब्रोेको गरीमा, मिठो बोलीमा’ भन्ने अवधारणा ल्याएको होध्र
नागरिकमा प्रहरीप्रतिको नकारात्मक सोच हटाउन, प्रहरीप्रतिको विश्वास अभिवृद्धि गर्न तथा सुरक्षित समाज निर्माणका लागि नागरिक–प्रहरी हातेमालो अभियान जरुरी छध्र
नागरिकहरूको पीरमर्का, गुनासो तथा कानुनी कारबाही तथा उपचारको सन्दर्भमा नागरिकसँग प्रस्तुत हुने शैली, गरिने व्यवहार हार्दिक र नागरिकमैत्री बनाउन जरुरी छ । नागरिक भेटघाट, घरदैलो कार्यक्रम, सामुदायिक प्रहरी सेवाको भूमिका, सूचना र प्रविधिको उच्चतम प्रयोग, नागरिक सुनुवाई, महिला तथा बालबालिका समन्वय केन्द्र, नागरिक सहायता कक्ष स्थापना, शान्तिदूत कार्यक्रमलगायत अभियान र कार्यक्रम नागरिकमैत्री, सबल र सक्षम प्रहरी निर्माणका आधारस्तम्भ पनि हुन्ध्र
नागरिक सहायता तथा साझेदारीका आयाम थप सशक्त बनाउनु जरुरी छ । आचरण र व्यवहारको सन्दर्भमा विभिन्न क्षेत्रबाट भएको अध्ययन तथा सर्वेक्षणका सुझावलाई समेत मध्यनजर राखी प्रहरीले पछिल्लो समयमा देशव्यापी रूपमा पारदर्शी र प्रभावकारी कार्यसम्पादनका लागि मुस्कान सहितको प्रहरी सेवा, ट्राफिक व्यवस्थापनमा प्राथमिक, माध्यमिक र उच्च शिक्षा हासिल गरिरहेका विद्यार्थीको सहयोग र प्रत्यक्ष संलग्नता पनि सञ्चालनमा ल्याएको छ
प्रहरी प्रधान कार्यालयले तय गरेको ‘अध्ययन प्रतिवेदन’– रिसर्च एन्ड प्लानिङ २०७० का अनुसार समग्रमा नेपाल प्रहरीबाट प्रदत्त सेवा प्रति ६५.२ प्रतिशत नागरिकले औसत रहेको, नेपाल प्रहरीको व्यवहारको सम्बन्धमा छ हजार छ सय २० जनामा गरिएको नमूना सबर्वक्षणमा ५५.६ प्रतिशतले केही हदसम्म सन्तोषजनक र एक हजार सात सय ९७ जनामा गरिएको एक अर्को सर्वोक्षणले भने १५.१ प्रतिशतले नेपाल प्रहरीको व्यवहार खासै सन्तोषजनक नभएको र पूर्णरूपमा परिवर्तन हुन आवश्यक छ भन्ने आफ्नो मत अभिव्यक्त गरेबाट सिमित स्रोत साधनको बावजुद पनि प्रहरीबाट प्रवाह हुने सेवाप्रति धेरै नागरिक सन्तुष्ट छन्, भन्ने देखिएको छ । त्यसैले सुधारका योजनालाई अझ प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्नसके नागरिक–प्रहरी सहकार्य र सम्बन्ध दीर्घकालीन स्तरसम्म रहने देखिन्छ ।
वास्तवमा प्रहरीले आफ्ना कर्मचारीको आचरण बोली व्यवहारमा गुणात्मक रूपमा परिवर्तन गर्न तथा सेवाग्राहीहरूलाई छिटो छरितो सेवा प्रवाह गर्नको लागि देशभर नै मुस्कान सहितको प्रहरी सेवाको अवधारणा लागू गरेको हो । सार्वजनिक सवारी साधन र सहरी जीवनशैली बीचमा अन्योन्याश्रित सम्बन्ध रहेको हुन्छ । त्यसैले सडक प्रयोगकर्ता चाहे सवारी चालक वा पैदलयात्रु हुन्, उनीहरू पनि सवारी अनुशासन कायम राख्न गम्भीर हुनुपर्छ । चालक, यात्रु, सरकारी तथा गैरसरकारी निकायलगायत सरोकारवालाबीचको समन्वय र सहकार्य ट्राफिक प्रहरीका लागि अनिवार्य जस्तै हुन आउँछ । आर्थिक वर्ष २०७१÷०७२ मा आफ्नो आचरण व्यवहारमा परिवर्तन नगर्ने, नागरिकसँग अमर्यादित व्यवहार र आचरण प्रर्दशन गर्ने ७६ जना ट्राफिक प्रहरीलाई कारबाही गरिएको तथ्याङ्क छ । सडक प्रयोगकर्ता एवं सेवाग्राहीसँग राम्रो बोली व्यवहार सहित व्यावसायिक दक्षता प्रर्दशन गर्ने १३ जना ट्राफिक प्रहरी पुरस्कृत पनि भएका छन् । वाणीको संयमलाई साधना बनाउने हो भने साझा हित र सहकार्यलाई बलियो पार्न सकिन्छ । यही मान्यतालाई आत्मसात् गर्दै दैनिक यात्राका क्रममा समस्त सवारी साधनका चालक, परिचालक, ट्राफिक प्रहरी, सेवाग्राहीलगायत सरोकारवाला व्यक्तिहरूलाई शिष्ट, मृदु भाषी बन्न र बनाउन ‘जिब्रोको गरिमा मिठो बोलिमा’ भन्ने आदर्श वाक्यलाई मनन गरौँ । यसले कानुन कार्यान्वयनमा मात्रै होइन, सभ्य समाज निर्माणमा पनि सहयोग पु¥याउँछ । यसलाई ट्राफिक प्रहरीमा मात्रै सीमित नराखौँ । चालक–यात्रु सरकारी कार्यालयका कर्मचारी–सेवाग्राही, पैदलयात्री–सवारी चालकलगायतले एकअर्कालाई आदरभाव देखाउने हो भने जस्तोसुकै चुनौतीका बीचमा जिम्मेवारीलाई सहज रुपमा सम्पन्न गर्न सकिन्छ । 

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना