मजदूर नफर्केपछि माथिल्लो त्रिशूली थ्रि ए आयोजना अन्योलमा

 

 

काठमाडौँ, असोज ११ गते। भूकम्पका कारण गत वैशाखदेखि बन्द भएको माथिल्लो त्रिशूली थ्री ए जलविद्युत् आयोजनाको काम हालसम्म सुरु हुन नसक्दा परियोजना एक वर्ष ढिला हुने भएको छ ।

गत वैशाख १२ गते गएको ‘गोरखा भूकम्प’का कारण आयोजनाको पहुँचमार्गमा ठूलाठूला पहिरो आएको र चिनियाँ कामदारसमेत स्वदेश फर्किएका कारण परियोजना अन्योलमा परेको हो ।

सो परियोजना ७५ प्रतिशत निर्माण पूरा भएको र सन् २०१६ को जुनमा सम्पन्न हुने लक्ष्य राखिएको भए पनि भूकम्पले समस्या पारेको भन्दै चिनियाँ ठेकेदारले पूर्ण सुरक्षा परीक्षण नगरिकन काम सुरु गर्न नसकिने बताएपछि थप अन्योलता बढेको हो ।

कुल ६० मेगावाट क्षमताको सो आयोजना नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले निर्माण गरिरहेको छ । आयोजनाको बाँध र सुरुङ निर्माणको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ । चीनको आयात निर्यात बैंकको १।७५ प्रतिशत सहुलियत ब्याज दरमा ८९ मिलियन अमेरिकी डलर अर्थात् नेपाली साढे रु १० अर्ब रुपैयाँको ऋण सहयोगमा निर्माण भइरहेको आयोजना भूकम्पका कारण समस्यामा परेको हो ।

नेपाल र चीन जोड्ने केरुङ नाका खोल्नका लागि आउने चिनियाँ टोलीलाई नै सो आयोजनाको पहुँचमार्ग खोल्न आग्रह गरिएको बताइएको छ । आयोजनाका मेनेजर रविन्द्रराज श्रेष्ठले ऊर्जा मन्त्रालयमा आवश्यक छलफलपछि परराष्ट्र मन्त्रालय हुँदै चिनियाँ पक्षसँग कुराकानी भएको र दसँै तिहारपछि मात्रै सुरक्षात्मक परीक्षण गरिने जानकारी आएको बताउनुभयो ।

“हामीले छिट्टै काम सुरु गर्न ठेकेदारलाई आग्रह ग¥याँै, तर उनीहरुले भौगर्भिक परीक्षण नगरिकन काम सुरु गर्न नसकिने बताएका कारण थप जटिलता पैदा भएको छ । आशा गराँै छिट्टै काम सुरु होला”– आयोजनाका म्यानेजर श्रेष्ठले भन्नुभयो ।

रसुवा जिल्लाको डाँडागाउँको मैलुङ नजिकबाट बाँध बाँधेर चार हजार ९३ मिटरको सुरुङबाट नुवाकोटको मनकामना अर्चले नजिक पावर हाउस निर्माण भइरहेको छ ।

चिनियाँ गेजुवा कम्पनीले ठेक्काको जिम्मा पाएको आयोजनाको सुरुङको कुल लम्बाइमध्ये केहीमात्रै बाँकी रहेको थियो । भूकम्प नआएको भए आगामी असारभित्र आयोजनाले परीक्षण उत्पादन सुरु गर्न सकिने थियो मेनेजर श्रेष्ठको भनाइ छ ।

आयोजनाको भूमिगत विद्युत्गृह निर्माणको काम सुरु भइरहेका अवस्थामा भूकम्पको प्रकोपले समस्या पारेको छ । नेपाल सरकारले सन् २०१६ मेदेखि आयात निर्यात बैंकलाई ऋण रकमको एक दशमलव ७५ प्रतिशतका दरले भुक्तानी गर्नुपर्ने समयसीमा भएपनि आयोजना निर्माणकै चरणमा रहेकाले सो रकम तिर्न सुरु गर्नुपर्ने वा नपर्ने भन्ने विषयमा समेत केही बताइएको छैन ।

सन् २०११ को जुनमा निर्माण सुरु भई ३५ महिनाभित्र आयोजना सक्नुपर्ने सम्झौता भए पनि आयोजनाको म्याद थप गरी सन् २०१६ को जुन ३० सम्म आयोजना सम्पन्न गर्ने सम्झौता गरिएको थियो ।

म्याद थप भएसँगै ठेकेदार चाइना गेजुवा समूहले निर्माण तीव्र पारिरहेका बेला भूकम्पले समस्या पारेपछि आयोजना सामान्यत एक वर्ष पर धकेलिएको हो । आयोजना निर्माणमा नेपाली र चिनियाँ दक्ष र अदक्ष गरी ६०० भन्दा बढी कामदार परिचालित थिए । भूकम्पपछि नेपाली र चिनियाँ कुनै पनि मजदुर आयोजनास्थलमा छैनन् ।

आयोजनाकोे काम रोकिएपछि प्रसारण लाइन निर्माणको काम पनि अलपत्र अवस्थामा रहेको छ । स्थानीयवासीले विरोध जनाउँदै नुवाकोट गेर्खु–५ मा अवरोध गरिरहेका अवस्थामा भूकम्प गएपछि प्रसारण लाइनको काम अगाडि बढ्न सकेको छैन ।

प्रसारण लाइनको काम अगाडि नबढ्दा आयोजनामा थप क्षति पुगेको छ । नुवाकोट मनकामनाको अर्चलेदेखि काठमाडौँको मातातीर्थसम्मको कुल ४५ किमी प्रसारण लाइनको टावर निर्माणका लागि जग्गा अधिग्रहण भइसकेको छ भने प्रसारण लाइन क्षेत्रमा पर्ने २४ वटा सामुदायिक वनमा रहेका झन्डै १८ हजार रुख कटानका लागि टाँचा लगाइएको भए पनि काट्न भने पूर्ण रूपमा अनुमति प्राप्त भएको थिएन । प्रसारण लाइनमा २४ सामुदायिक वनका १८ हजार रुख काट्नुपर्नेछ ।

चिनियाँ कम्पनी चाइना इन्टरनेसनल वाटर एन्ड इलेक्ट्र्र्कि कर्पोरेसनले प्रसारण लाइनको कुल १४५ वटा टावर निर्माणको थालनी गरेको थियो । रु एक अर्ब ८० करोड लागतमा प्रसारण लाइनको काम अगाडि बढेको थियो ।

मुलुकमै पहिलो पटक इन्जिनियरिङ, प्रोक्युरमेन्ट कन्ट्र्याक्ट ९इपिसी० मोडलमा बन्न लागेको सो आयोजनालाई भूकम्पले पारेको प्रभावको अध्ययन गरी तत्काल निर्माण सुरु गर्न प्राधिकरणले तत्परता देखाउनुपर्ने बताउँदै आयोजनाको काम सुरु नहुँदा के कति घाटा भयो भन्ने बारेमा अहिल्यै केही बताउन नसकिने म्यानेजर श्रेष्ठ दुखेसो व्यक्त गर्नुहुन्छ । रासस


 

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना