भदौ मसान्तभित्रै संविधान बन्छ : नेम्वाङ

काठमाडौँ, भदौ २१ गते । संविधान निर्माण अन्तिम चरणमा पुगेको छ । थरुहट /मधेशी आन्दोलन झन चर्किदो छ ,सरकारले वार्ताको वातावरण नबनाएको गुनासो समेत आएको छ । संविधानसभाका अध्यक्ष सुवासचन्द्र नेम्वाङले पहल गरे सहमति हुने एकथरी समूहको आंकलन छ । यसै सन्दर्भमा नेम्वाङसंग गोरखापत्रका उपसम्पादक शरदराज सुवेदीले गर्नुभएको कुराकानी :

subash nemwang
– अब संविधान निर्माणको प्रक्रिया कसरी अगाडि बढ्छ ?
२२ गते ११ बजेबाट सुरु हुन्छ । संशोधनसँग सम्बन्धित प्रस्तावहरू प्रस्तुत हुन्छन् । त्यसपछि माननीय सभासदहरूले छलफलमा भाग लिनुहुन्छ । छलफल सकिएपछाडि निर्णय प्रक्रिया सुरु हुन्छ ।

– संविधानको मस्यौदा विधेयकलाई पारित गर्ने प्रक्रिया चाहिँ कस्तो हुन्छ ?

संशोधनसम्बन्धी छलफलमा माननीय सभासदहरूले भाग लिएर सुरु हुने निर्णय प्रक्रियाले नै पारित गर्नेछ । 

– संशोधन प्रस्तावको निरूपण कसरी गरिन्छ ?

धारापिच्छे निर्णय हुन्छ । त्यसका लागि भ्वाइस भोट ‘हुन्छ र हुन्न’ बाट गरिन्छ । दस प्रतिशतले माग गरे भने मत विभाजन हुन्छ । अन्तिममा कसैले नमागे पनि दुईतिहाइ बहुमतले सिंगो विधेयक पारित गर्छ ।

– संविधानसभा सचिवालयको तयारीअनुसार विधेयक कहिलेसम्म पारित होला ?

२२ गतेबाट प्रक्रिया सुरु हुन्छ र मेरो अनुमानमा भदौ मसान्तसम्ममा संविधानको विधेयक पारित भइसक्छ । अब कुन मितिमा पारित हुन्छ भन्ने कुरो केही दिनभित्रै थाहा भइसक्छ । 

– संविधानसभा बहिस्कार गर्ने क्रम पनि जारी नै छ, अध्यक्षको नाताले सहमति कायम गराउन कस्तो पहल गर्दै हुनुहुन्छ ?

मैले सबैलाई आग्रह गरेको छु, त्यसको परिणाम हो केही कुराहरूलाई सम्बोधन पनि गरिएको छ । तर, बहिस्कारका घटना पनि देखिएका छन् । पुनः अनुरोध छ, संविधान निर्माण प्रक्रियामा सहभागी हुन र अन्तिम समयसम्म आफ्ना कुरा पार्ने कोसिस गर्न म सबैमा आग्रह गर्छु ।

– संविधानलाई सर्वस्वीकार्य बनाउने भन्दा पनि संख्यालाई बढी ध्यान दिइयो भनिन्छ नि, के भन्नुहुन्छ ?

योचाहिँ आजभोलि छस्याकछुसुक तपाईन्हरूले उठाउन थाल्नुभएको छ । हिजो सारै ढिलो भयो भनेर भनेको मलाई सम्झना छ । त्यसैले, सारो हतारहतार गर्न खोजेको होइन, विगत चार वर्ष र झन्डै यो दुई वर्ष लगाएर हामीले अहिलेसम्म यही प्रयास गरेका हौँ । अहिले पनि अन्तिमसम्म राम्रो गर्ने प्रयास रहन्छ, रहनुपर्छ ।

– उसो भए अब संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको संविधान आउने निश्चित भएकै हो ?

मैले एउटा प्रसंगमा भनेको थिएँ, अब हात्ती छि¥यो पुच्छर अड्किँदैन । उखानमा मात्रै पुच्छर अड्किन्छ । संविधानसभामा अड्किँदैन । त्यसैले अब संविधान बन्यो, संविधानसभाले संविधान बनाउँछ । भदौ मसान्तभित्रै संविधान बन्छ ।

– सभाध्यक्षज्यू, मैले फेरि पनि जान्न चाहेँ, संविधान कहिले जारी हुन्छ ?

भदौ मसान्तभित्रमा जारी हुन्छ, ठ्याक्कै यो मितिमा संविधान जारी हुन्छ भनेर चाहिँ म एक दुई दिनमा भन्छु । अहिले यति मात्र ग्यारेन्टीका साथ भन्छु, भदौ मसान्तभित्र संविधान जारी हुन्छ ।

– तराई–मधेसका धेरै जिल्लामा संविधान निर्माणकै विषयलाई लिएर बन्द हड्ताल जारी छ । यो बन्द, हड्ताललाई कसरी लिनुभएको छ ?

सबैभन्दा पहिलो कुरा त असन्तुष्टि रहनु ठीक होइन । सकेसम्म सयमा सय असन्तुष्टिलाई सम्बोधन गरौँ भन्ने मेरो आग्रह रहन्छ । संविधान बनिसकेपछि पनि त्यसलाई संशोधन प्रक्रियाबाट सुधार्दै जाऊँ भन्ने मेरो आग्रह र प्रयास रहनेछ । मेरो जिज्ञासा के छ भने संसारमा संविधानसभाले संविधान बनाउँदा कुन चाहिँ त्यस्तो ठाउँ छ जहाँ सयमा सय असन्तुष्टि समेटिएका छन् । यो कुरोलाई सबैले हेक्का राख्नुपर्छ । संविधानसभाको अध्यक्ष भएको नाताले भन्छु, यो संविधानमा मेरै पनि सबै भावना समेटिएका छैनन् । मलाई पनि चित्त नबुझ्ने थुप्रै कुराहरू छन् तर म यसलाई कसरी हेर्छु भन्दा, जति समेटिए त्यसका लागि धन्यवाद । समेटिन जति बाँकी छन् आउने दिनमा समेट्दै अगाडि बढ्नुपर्छ । त्यसका लागि संविधानमा आधार बनाइएको छ । यही कुरा बुझेर सबैले यो संविधानलाई स्वागत गर्नुपर्छ । यो प्रक्रियामा समावेश हुनुपर्छ । संसारभरिको संविधान निर्माण प्रक्रिया यही हो ।

– तीन दलको संयुक्त संशोधन प्रस्तावलाई लिएर अझ ठूलो आक्रोश देखा प¥यो भने संविधान निर्माण प्रक्रिया रोकिन्छ कि रोकिँदैन ?

संविधान निर्माणको प्रक्रिया अब कहीँबाट, कतैबाट पनि रोकिन सक्दैन । हामी एउटा साँघुरो सुरुङभित्र छौँ जसमा पछाडि फर्कने ठाउँ छैन । दायाँ बाँया लाग्ने कुनै गन्जायस पनि छैन । अगाडि बढ्दा मात्रै उज्यालोमा निस्कने ठाउँ छ । त्यसैले विकल्प छैन ।

 

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना